De European Broadcasting Union zal opgelucht adem hebben gehaald zaterdagavond toen Bulgarije er met de winst vandoor ging. De organisatie kan weer een jaar langer uitstellen wat er zou gebeuren als Israël zou winnen. Maar na de finale rijst toch de vraag: hoe moet het nu verder met het muziekfestival?
In het perscentrum in Wenen was het ook dit jaar weer een hysterische bedoening. Journalisten die op z'n zachtst gezegd niet al te onpartijdig zijn en hard meezingen en joelen voor hun eigen land. Maar net als in Bazel en Malmö was het op twee momenten echt even muisstil: bij het optreden van Israël en bij het uitdelen van de punten van de kijkers thuis aan het land.
Want de aanwezige journalisten, waarvan een groot deel als 'fanmedia' kan worden beschouwd, wisten wat het zou betekenen als het land zou winnen. Een heel ingewikkelde keuze voor de organisatie: ging het festival dan naar Tel Aviv of Jeruzalem? En zou dat dan wel een reden zijn voor meer landen om te boycotten?
De EBU heeft een jaar uitstel gekregen. Wederom werd Israël tweede. Bulgarije ging er dankzij de stemmen van jury en kijkers thuis met de winst van door. Een historische winst voor het land, dat de afgelopen drie jaar niet meedeed en nooit eerder won.
Maar de organisatie kan er niet omheen: het komende jaar zullen er weer besluiten moeten worden genomen. En dat hoeft niet eens gaan over het uitsluiten van landen, maar vooral over beleid.
Dat bleek enkele minuten voor de finale stond te beginnen al: de VRT waarschuwde toen dat als er niks zou veranderen, België volgend jaar niet meedoet. Het gaat de Vlaamse omroep niet zozeer om de deelname van Israël, maar vooral dat de EBU maar niets lijkt te willen beslissen. Dat werd de omroep ook tijdens deze zeventigste editie weer duidelijk: op zorgen vanuit de televisiemakers werd volgens hen met weinig urgentie gereageerd.
De boycottende Spaanse omroep RTVE haalde enkele minuten voor de start van de finale ook nog even flink uit naar de organisatie. "Eurovisie is een wedstrijd, mensenrechten niet. Er is geen plaats voor onverschilligheid. Vrede en gerechtigheid voor Gaza", luidde de boodschap.
Deelnemende landen willen duidelijkheid. En journalisten ook. Bij iedere persconferentie deze week werd Songfestivalbaas Martin Green gevraagd naar het beleid van de EBU, dat op z'n zachtst gezegd als zwabberend kan worden beschreven.
Want toen de artiesten van zowel Israël als Australië deze week opriepen tot het uitdelen van het maximale aantal stemmen op hen, kwam het niet verder dan een waarschuwing. Wanneer een waarschuwing tot een diskwalificatie zou leiden wilde Green niet zeggen tegen BBC. "Als er een probleem is, gaan we in gesprek en proberen we het op te lossen, zonder dat we over hoeven te gaan tot sancties."
En daar schuurt het dus. Want als je regels opstelt, moeten er toch ook consequenties zijn als landen die regels overtreden? Zoals dat in 2024 wel gebeurde toen Joost Klein betrokken was bij een geweldsincident achter de schermen.
Of de nu boycottende landen in 2027 terugkeren is nog niet duidelijk. AVROTROS wil er tegenover NU.nl nog niets over zeggen. De omroep wil eerst goed analyseren hoe deze zeventigste editie is verlopen.
Green blijft benadrukken dat de EBU in gesprek blijft met de boycottende landen en dat ze worden gemist, maar wil tegelijkertijd geen toezeggingen doen over eventuele veranderingen.
Voor de NPO is het ook prettig als er snel duidelijkheid komt over de toekomst: waar het Songfestival jaarlijks miljoenen kijkers trekt en dus flinke reclame-inkomsten, zijn de kijkcijfers nu zo laag dat je je kunt afvragen of het zin heeft volgend jaar nog eens uit te zenden als Nederland niet meedoet.
De druk op AVROTROS zal vanuit de NPO weleens flink kunnen toenemen om in 2027 toch weer een deelnemer te sturen. De boycot van dit jaar is op z'n zachtst gezegd niet helemaal geslaagd: de wedstrijd was toch te zien op NPO1 en het Songfestival heeft er in elk geval ogenschijnlijk nauwelijks onder geleden dat er vijf landen niet meededen.
Voor de EBU valt er ook wat te winnen als Nederland, Spanje, Ierland, IJsland en Slovenië weer mee doen: de organisatie loopt flink wat geld mis door de boycot. Zeker Spanje, als jaarlijks onderdeel van de vijf grote geldschieters, zal de organisatie graag weer terug willen zien in de wedstrijd.
De komende weken en maanden zal de organisatie in gesprek moeten met alle landen die erbij zijn aangesloten en zal opnieuw op tafel komen of landen die betrokken zijn bij een oorlog mee kunnen doen. En of de regels niet moeten worden aangescherpt, zodat ze in elk geval echt helder zijn voor iedereen.
AVROTROS zal er waarschijnlijk in elk geval íets uit willen halen en dus flink kritisch zijn in de gesprekken. En dus wordt het nog een lange strijd naar Bulgarije.
Source: Nu.nl algemeen