Het is precies dertig jaar geleden dat Olivier Panis zijn enige Formule 1-overwinning boekte tijdens een chaotische Grand Prix van Monaco. De Fransman geldt als een van de meest verrassende racewinnaars uit de geschiedenis van de sport.
Niet omdat Panis talent tekortkwam - hij pakte in zijn carrière vijf podiumplaatsen in middenveldmateriaal - maar omdat Ligier in 1996 allerminst als kandidaat voor overwinningen werd gezien.
Sterker nog: de JS43 kwalificeerde zich dat seizoen nooit hoger dan de achtste plaats, met Panis' prestatie in Spanje als beste resultaat. De Fransman was teamgenoot Pedro Diniz dat jaar met 15-1 de baas in de kwalificaties.
In aanloop naar de zesde race van het seizoen in Monaco flirtte Panis al een paar keer in de top-tien, maar destijds werd alleen een finish in de top-zes met punten beloond. Door uitvalbeurten van concurrenten finishte hij als zevende in Australië, zesde in Brazilië en achtste in Argentinië. In Imola reed hij eveneens rond de achtste plek, totdat een versnellingsbakprobleem roet in het eten gooide.
Olivier Panis, Ligier
Photo by: LAT Images via Getty Images
In Monaco moest Panis genoegen nemen met de veertiende startplek, nadat elektronische problemen zijn tweede van vier kwalificatiepogingen verpestten. Teams beschikten destijds nog over een derde auto, maar Diniz had zowel zijn eigen wagen als de reservewagen gecrasht, waardoor Panis geen alternatief had.
Op zondagochtend zette Panis verrassend de snelste tijd neer in de warming-up, al werd dat door velen afgedaan als een run met weinig brandstof. Zelf voelde hij echter dat er iets mogelijk was.
"Toen ik wakker werd en uit het raam keek, juichte ik toen ik de regen zag", vertelde Panis later aan de website van de Formule 1. "Ik zei tegen mijn vrouw: 'Vandaag finish ik op het podium.' Zij verklaarde me voor gek, omdat ik als veertiende startte. Maar ik geloofde erin. In de regen weet je nooit wat er gebeurt."
Michael Schumacher had zaterdag op indrukwekkende wijze pole-position gepakt voor Ferrari, met een halve seconde voorsprong op WK-leider Damon Hill. De Benettons van Jean Alesi en Gerhard Berger bezetten de tweede startrij.
Race start
Photo by: LAT Images via Getty Images
De race begon tumultueus. Schumacher kwam slecht weg op het natte asfalt, waardoor Hill de leiding overnam. In de openingsronde vielen direct vijf coureurs uit, onder wie Schumacher zelf, die bij Portier de controle over zijn F310 verloor en de muur in gleed.
Hill leidde voor Alesi, Berger en Eddie Irvine, terwijl Panis al naar de twaalfde plek was opgeklommen. Berger viel uit met technische problemen, Heinz-Harald Frentzen beschadigde zijn voorvleugel in een duel met Irvine, en Panis werkte zich langs Martin Brundle, Mika Häkkinen en Johnny Herbert op naar de zevende plaats.
Toen de baan opdroogde, behoorde Panis tot de eersten die slicks haalden. Daarmee pakte hij via de undercut Mika Salo, Jacques Villeneuve en David Coulthard. Niet veel later dook hij in de haarspeldbocht Loews aan de binnenkant van Irvine, waarbij hij de Ferrari richting de muur dwong en de derde plek overnam.
Olivier Panis, Ligier
Photo by: Paul-Henri Cahier / Getty Images
Halverwege leek winst nog altijd onwaarschijnlijk: Panis lag 49 seconden achter Hill en 22 seconden achter Alesi. Maar Monaco bleef Monaco. Eerst begaf in ronde 41 de motor van Hill het, waarna Alesi twintig ronden later met een defecte achterwielophanging uitviel.
"Ik wist toen dat het mijn dag was", zei Panis later tegen Autosport.
Maar zelfs daarna was de klus nog niet geklaard. Panis had even een moment van schrik door een oliespoor dat Hill had achtergelaten en met nog vijftien ronden te gaan slechts vijf seconden voorsprong op Coulthard. Achter hen volgde opnieuw chaos.
Villeneuve crashte bij het dubbelen van Luca Badoer. Irvine spinde op exact dezelfde plek als Schumacher eerder, waarna Salo hem niet meer kon ontwijken. Ook Häkkinen raakte bij het incident betrokken. Nu reden er nog slechts vier auto's in dezelfde ronde: Panis, Coulthard, Herbert en Frentzen.
Jacques Villeneuve, Williams
Photo by: LAT Images via Getty Images
Het volgende probleem diende zich al aan voor Panis: brandstof. "In de laatste zes ronden zei mijn engineer dat ik moest stoppen omdat we niet genoeg brandstof hadden", herinnerde hij zich. "Ik zei: 'Geen sprake van.' Iedereen riep over de radio dat ik moest binnenkomen, in meerdere talen zelfs."
Panis begon brandstof te sparen door vroeg van het gas te gaan en de zesde versnelling niet meer te gebruiken. Zijn geluk was dat de race vanwege de tijdslimiet drie ronden eerder werd afgevlagd. Na de finish viel de Ligier stil - de tank was volledig leeg.
De overwinning betekende Ligiers eerste zege sinds Jacques Laffite in Canada 1981 - en ook meteen de laatste. Volgens Panis had de zege zelfs financiële gevolgen. "Het was fantastisch voor het team, want daardoor konden ze het team voor meer geld verkopen", grapte hij later. "Alain Prost zegt nog altijd dat ik hem het meeste geld heb gekost."
Prost nam Ligier later dat jaar inderdaad over, al zonder veel succes.
Olivier Panis, Ligier
Photo by: Paul-Henri Cahier / Getty Images
Panis bleef jarenlang de laatste Franse Grand Prix-winnaar, totdat Pierre Gasly in 2020 verrassend de Grand Prix van Italië won. Inmiddels heeft ook Esteban Ocon (Hongarije, 2021) zich in het rijtje Franse Grand Prix-winnaars gevoegd.
Voor velen blijft Monaco 1996 echter dé race waarmee Panis zijn naam voor altijd in de Formule 1-geschiedenis schreef.
Pierre Gasly, Alpha Tauri
Photo by: Glenn Dunbar
Wat zou jij graag willen zien op Motorsport.com?
- Het Motorsport.com-team
Source: Motorsport