De Europese Commissie wil voor de zomer een financieel steunpakket klaar hebben voor boeren die het hardst worden geraakt door de sterk gestegen kunstmestprijzen. Dat blijkt uit het actieplan voor kunstmest dat de Commissie dinsdag heeft gepresenteerd.
De prijzen zijn vooral hoog door de afsluiting van de Straat van Hormuz, die de mondiale aanvoer van ammoniak en ureum verstoort.
Boeren leggen nu al vast hoeveel kunstmest ze nodig hebben voor de oogst van 2027. Hoge prijzen kunnen ervoor zorgen dat ze minder gaan verbouwen. Er is geen sprake van een fysiek tekort, benadrukt de Commissie. Maar de economische druk is groot genoeg om de Europese voedselzekerheid in gevaar te brengen.
Het geld moet uit het bestaande EU-landbouwbudget komen. Waar mogelijk worden voorschotten verleend. Boeren die kunnen aantonen dat ze kunstmest efficiënt gebruiken, krijgen versneld toegang tot de steun. De Commissie maakt voor de zomer bekend hoeveel geld er precies vrijkomt.
Daarnaast onderzoekt de Commissie of er een tijdelijke uitzondering kan komen voor digestaat, een stikstof- en fosforrijk restproduct van biogasproductie waarop normaal strenge milieuregels van toepassing zijn. Een versoepeling zou boeren een goedkoper en duurzamer alternatief bieden.
De Commissie bekijkt of er strategische kunstmestvoorraden aangelegd moeten worden, vergelijkbaar met de oliereserves. En of lidstaten gezamenlijk kunstmest kunnen inkopen zoals eerder met gas gebeurde na de energiecrisis van 2022.
Ook wil de Commissie meer investeren in Europese kunstmestproductie, met de nadruk op groene varianten op basis van hernieuwbare energie. Voor die investeringen mag geld uit het cohesiefonds worden gebruikt. Dat is eigenlijk bedoeld voor achtergestelde regio's.
LTO Nederland is kritisch op het plan en heeft lage verwachtingen. "Omdat die middelen nu juist al onder meer worden ingezet voor vergroening van de land- en tuinbouw en compensatie dus ten koste zal gaan van deze maatregelen", laat de belangenorganisatie weten.
Volgens LTO is het beter benutten van dierlijke mest de meest voor de hand liggende oplossing tegen de stijgende kunstmestprijzen. Die optie laat de Europese Commissie volgens de organisatie buiten beschouwing. LTO stelt dat boeren hierdoor onnodig afhankelijk van kunstmest blijven.
Source: Nu.nl economisch