Merel van Vroonhoven is leraar, toezichthouder en columnist van de Volkskrant.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.Klik hier om een nieuwe paragraaf te starten
‘Ik zou mezelf graag zien in een gezin waarbij de man kan providen. Mijn rol is dan voor het huis te zorgen, voor de kinderen.’ Rinske (26) is op zoek naar een relatie. ‘Je bent niet gelijk. Hij is een man en jij bent een vrouw.’ Alleenstaande moeder Zeynep noemt het ‘een achteruitgang’ dat vrouwen gelijk worden gesteld aan mannen. ‘Blijf gewoon lekker afhankelijk van een man die goed voor je zorgt’, zegt thuisblijfmoeder Astrid, haar eigen moeder citerend.
Nee!, roep ik tegen mijn scherm als ik de drie jonge vrouwen het ‘terug naar het aanrecht’-gedachtegoed hoor prediken in de documentaire Meiden van traditie. Voor mij, opgegroeid op de schouders van vrouwen die door het glazen plafond braken, voelt het bijna als verraad als jongeren zo over man-vrouwverhoudingen praten.
Lang dacht ik: die conservatieve trend waait wel over. Een misvatting. Negeren kan niet meer. Dus dook ik in de wereld van influencers die puberjongens beloven dat rijkdom, spierkracht en dominantie hen verlossen van onzekerheid. En in de aangrenzende, uit de VS overgewaaide wereld van tradwives, die overbelaste meiden verleiden met de overgave aan een sterke man als de weg naar geluk.
Waarom staan jonge mannen, en in mindere mate vrouwen, open voor dit soort denkbeelden?
Omdat wij, volwassenen, het laten afweten. Big time.
Welk perspectief hebben jonge mensen? Tijdelijke contracten. Geen woning. De dreiging van baanverlies door AI. Een klimaatramp die zich voltrekt. De zelfredzaamheidsdoctrine is geen strobreed in de weg gelegd. Succes is een keuze, falen je eigen schuld. De markt is heilig. Big tech? We rollen de rode loper uit.
Terwijl we ons kroost digitaal op de voet volgen, met trackingapps en magister, knijpen we onze ogen stijf dicht voor de digital dark side. Te moeilijk, te groot.
Waar jongeren in 2019 nog tot de gelukkigste leeftijdsgroep behoorden, zijn ze nu de minst gelukkige. Het percentage meisjes in het voortgezet onderwijs met emotionele problemen steeg van 28 naar 43 procent. Zeven op de tien jonge mannen denken dat het niemand iets kan schelen of het goed met ze gaat. Juist als kinderen zoeken naar identiteit, zekerheid en betekenis, laten we ze over aan techroofdieren die houvast beloven. We drijven ze in ‘duizend gespierde armen van de manosfeer’, zoals Djoeke Ardon, onderzoeker genderrechtvaardigheid, het treffend zegt.
Techmiljonairs verdienen fortuinen over de ruggen van jonge mensen. Hoeveel rapporten moeten er nog verschijnen voor we in actie komen? Deze week alweer twee – van het Commissariaat voor de Media en van internationale onderzoekers. De ontwrichtende invloed van big tech dringt door tot in de haarvaten van onze samenleving. Het ondermijnt onze democratie en berooft een hele generatie van haar toekomst.
Wegkijken is geen optie. Dit veelkoppige monster vraagt een aanpak op vele niveaus. Streng reguleren van techbedrijven en handhaven, niet zwichten voor hun lobby. Naast een mobieltjesverbod, ook een schermverbod op scholen. Geen sociale media onder de 15 jaar.
Werk maken van gelijke kansen, zeker voor jongeren die zich in het onderwijs van jongs af aan afgeschreven voelen. En aandacht voor mannenemancipatie, voor jongens die mogen huilen.
En misschien wel het meest direct bereikbare: maak de offlinewereld minder eenzaam. It takes a village to raise a child. Een platgeslagen cliché, maar pijnlijk waar. Die village kan niet bestaan uit een magister-melding en een locatie-app, maar vraagt plekken om samen te komen; jongerencentra, verenigingen, cafés. En vooral oprechte aandacht, gesprek.
Precies daar ligt onze taak. Begrenzen waar dat moet, maar bovenal willen begrijpen, zonder veroordeling. Hoe pijnlijk of ongemakkelijk ook.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.