De Republikeinse voorverkiezingen hebben veel weg van een bloedbad. Donald Trump schuwt geen middel om ‘ontrouwe’ partijgenoten te laten verslaan door loyalisten. Zijn laatste slachtoffer: het prominente Congreslid Thomas Massie uit Kentucky.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
De wraakcampagne is voltooid. Afgelopen maanden smeten Donald Trump en zijn medestanders met miljoenen om partijgenoten eruit te werken die zij beschouwen als onvoldoende loyaal. De Republikeinse voorverkiezingen, nu in volle gang, zijn binnenskamers veranderd in een bloedbad. En dinsdagnacht claimde Trump zijn felst begeerde trofee.
Congreslid Thomas Massie, de prominentste Republikeinse criticus van Trump, heeft in Kentucky de voorverkiezingen verloren van een door het Witte Huis gesteunde uitdager. Massie is een van velen. Door heel het land verliezen kandidaten die ooit, bedoeld of onbedoeld, de toorn wekten van hun president.
Het zeldzame rechtse tegengeluid in Washington verstomt zo steeds verder. Massie durfde als een van de weinige Republikeinen kritiek te leveren op Trumps economische beleid en op de oorlog die hij begon tegen Iran. Volgens het Congreslid schond Trump zijn ‘America First’-belofte. Ook initieerde Massie de motie om het strafdossier van de overleden kindermisbruiker Jeffrey Epstein, een oude vriend van Trump, te openbaren.
‘Hij verdient zijn verlies’, spuwde Trump dinsdag na de voorverkiezingen, waarin de partijkandidaten worden gekozen voor de midterms, de tussentijdse verkiezingen in november. ‘Hij was een slecht mens.’
Het vormt een opmerkelijk staaltje machtsvertoon door Trump. De president, sinds de Iranoorlog beland op een historisch dieptepunt van zijn populariteit, bewijst nog altijd de belangrijkste factor te zijn binnen de Republikeinse politiek. Zijn kiezers blijven gehoorzamen. Duim omlaag, en de hoofden beginnen te rollen.
Zaterdag kostte Trumps wraakzucht senator Bill Cassidy uit Louisiana al de kop. De Republikein had in 2021, na de Capitoolbestorming van 6 januari, gestemd vóór Trumps impeachment (afzetting). Toenadering en gevlei nadien bleken ontoereikend. Trump sprak deze ronde zijn steun uit voor de ‘loyale’ Republikein Julia Letlow en voilà: zij ging er zaterdag met de meeste stemmen vandoor.
Hetzelfde gebeurde een groep van zeven lokale senatoren in de staat Indiana. Die verzetten zich dit voorjaar tegen een door Trump verordonneerde hertekening van de kieskaart. Organisaties rond de president besteedden miljoenen om uitdagers aan een overwinning te helpen. Vijf van de zeven verloren pardoes hun zetel.
Nergens hanteerde Trump echter zwaarder geschut dan in Kentucky. Kosten noch moeite werden gespaard om Massie, volgens hem het ‘slechtste Congreslid uit de geschiedenis van ons land’, na zeven termijnen ten onder te laten gaan.
Vorig najaar al zond de president zijn eigen campagneteam naar Kentucky om te speuren naar ‘een warm lichaam’ dat het kon opnemen tegen Massie. Trump liet daar Ed Gallrein rekruteren, een voormalige Navy SEAL die hem absolute trouw bezwoer. Op Trumps vleugels haalde Gallrein miljoenen dollars aan financiering op.
In Kentucky werd de afgelopen maanden minstens 33 miljoen dollar aan campagnegeld uitgegeven, meer dan bij enige andere voorverkiezing voor het Huis van Afgevaardigden.
Trump zette ook meer onorthodoxe middelen in. Maandag stuurde hij defensieminister Pete Hegseth nog naar Kentucky om Gallrein bij te staan tijdens diens laatste campagnedag. Illegaal, aldus critici. Volgens een speciale campagnewet, de zogeheten ‘Hatch Act’, mogen Amerikaanse overheidsfunctionarissen geen campagne voeren voor politieke kandidaten.
‘Ze hebben besloten mijn zetel te kopen’, aldus Massie woensdag tegen supporters, nadat hij zijn verlies erkende. Zijn publiek scandeerde de slogan ‘No more wars’.
Geen Republikeinse achterblijver in Washington zal het signaal zijn ontgaan. Trump mag dan verzwakt lijken door de Iran-oorlog, stijgende prijzen en de affaire rond Epstein; verzet tegen hem blijft een uiterst riskante exercitie. Maar andersom kleven er voor Trump kleven ook nadelen aan retributie.
De midterms vinden plaats in november, het nieuwe parlement wordt pas volgend jaar geïnstalleerd. Dat betekent dat door Trump afgedankte Congresleden nog maanden op hun post blijven. En zij hebben nu niets meer te verliezen.
Dat heeft Trump gelijk gemerkt. Senator Cassidy uit Louisiana steunde dinsdag voor het eerst een Democratische motie om Trump te dwingen tot het vragen van parlementaire toestemming voor zijn oorlog in Iran. Zeven keer eerder mislukte dat initiatief. Cassidy’s steun gaf nu de doorslag.
Zo dreigt het afstraffen van ontrouw voor Trump juist méér recalcitrantie te creëren. ‘Ik heb nog zeven maanden in het Congres te gaan’, waarschuwde ook Congreslid Thomas Massie dinsdagnacht. Hij is verslagen, maar voorlopig nog niet vertrokken.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant