De extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, heeft een video gedeeld waarin vastgebonden activisten van de Global Sumud Flotilla te zien zijn. In reactie daarop hebben Nederland, Frankrijk, Italië en Canada de Israëlische ambassadeurs in hun land ontboden.
zijn verslaggevers van de Volkskrant.
De video toont tientallen activisten geknield op de grond, hun armen op de rug vastgebonden met tiewraps. Ondertussen galmt het Israëlische volkslied over het dek van een Israëlisch schip in de haven van Ashdod. Minister Ben-Gvir loopt met een Israëlische vlag langs de activisten en roept: ‘Welkom in Israël.’
De ruim vierhonderd activisten maakten deel uit van een grote vloot van de Global Sumud Flotilla, een organisatie die zich inzet voor de rechten van Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. De activisten wilden met de vloot de Israëlische zeeblokkade doorbreken en hulpgoederen aan de Palestijnen leveren. De Israëlische marine heeft de schepen in internationale wateren geënterd en de activisten opgepakt.
Een deel van hen is eerder al in de buurt van Griekenland onderschept en daar op het vasteland vrijgelaten. De schepen die Israël toen niet kon enteren voeren door, maar dinsdag is de overgebleven vloot tegengehouden. De activisten werden meegenomen naar Israël. Het gaat om activisten en journalisten met verschillende nationaliteiten, onder wie ook Nederlanders.
Verschillende landen waren er al snel bij om de video en de Israëlische werkwijze te veroordelen. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Tom Berendsen, zegt de Israëlische ambassadeur te hebben ontboden en noemt de beelden van Ben-Gvir ‘schokkend en onacceptabel’. ‘Deze behandeling van gevangenen schendt de menselijke waardigheid.’ Premier Rob Jetten spreekt over een ‘mensonterende’ behandeling van de activisten en stelt dat die ‘alle perken te buiten gaat’.
Ook de Italiaanse premier Giorgia Meloni zei in een verklaring dat het ‘onaanvaardbaar is dat deze demonstranten, onder wie veel Italiaanse burgers, aan deze behandeling worden onderworpen, die hun menselijke waardigheid schendt.’ De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, noemde de Israëlische acties tegen de activisten ‘onacceptabel’. Ook Italië en Frankrijk hebben de Israëlische ambassadeur van hun land op het matje geroepen.
Ben-Gvir ging in de video verder door te zeggen dat de activisten in ‘terroristengevangenissen’ moeten verdwijnen. ‘Ze kwamen hier vol trots als grote helden naartoe. En kijk ze nu eens.’ De minister riep de Israëlische premier Benjamin Netanyahu op om de opgepakte activisten aan hem over te dragen.
Netanyahu keerde zich echter voorzichtig tegen zijn eigen minister. De premier noemde video van Ben Gvir ‘niet in lijn met de waarden van Israël’. Tegen het enteren van de schepen heeft Netanyahu nooit bezwaar gehad. Ook de Israëlische buitenlandminister Gideon Sa’ar sprak zich uit en zei dat Ben-Gvir bewust schade heeft toegebracht aan de Israëlische staat.
Ben-Gvir staat erom bekend extreme uitspraken te doen over Palestijnen in Gaza en op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Daar komt doorgaans weinig kritiek op vanuit de Israëlische regering.
Dat de Israëlische krijgsmacht de schepen enterde en de opvarenden vervolgens meenam naar Israël, is volgens experts sowieso onrechtmatig. Marcel Brus, hoogleraar internationaal recht in Groningen, spreekt over ‘een ontvoering’, vergelijkbaar met een scenario waarbij Israël bijvoorbeeld hulpverleners zou oppakken op Egyptisch grondgebied. ‘Israël heeft op volle zee geen rechtsmacht over de mensen op die schepen.’
Brus, ook lid van de raad van advies van The Rights Forum, een kennis centrum dat zich inzet voor de Palestijnse zaak, verwijst daarbij naar het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties. Daarin is de vrijheid van scheepvaart vastgelegd. ‘Dit betekent dat alleen de staat waar een schip is geregistreerd zich ermee mag bemoeien’, zegt de hoogleraar. ‘Tenzij een schip als een piratenschip kan worden gedefinieerd. Dan mogen alle staten ertegen optreden.’ De schepen van de flotilla vallen niet in die categorie.
Nederland heeft Israël, voor zover bekend, nog niet aangesproken op het overtreden van het Zeerechtverdrag. In vergelijkbare situaties in het verleden ondernam Nederland wel actie, stelt Brus. Bij de Arctic Sunrise bijvoorbeeld, een schip van Greenpeace dat in 2013 na een protest bij een boorplatform in de Barentszzee door de Russen werd geënterd. De bemanning werd naar Rusland overgebracht en aangeklaagd. Nederland spande toen een zaak aan bij het Zeerechttribunaal. ‘En Nederland won die zaak.’
En er zijn meer redenen waarom Israël de flotilla niet had mogen tegenhouden. Zo stellen de meeste experts dat de maritieme blokkade die Israël voor de kust van Gaza heeft opgeworpen illegaal is. Marieke de Hoon, hoofddocent internationaal strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam: ‘Zelfs als je op de een of andere manier zou betogen dat de blokkade ooit legaal is ingesteld, wat niet zo is, dan nog is die illegaal geworden doordat Israël geen humanitaire hulp doorlaat.’
De Hoon wijst er ook op dat het Internationaal Gerechtshof Israël al meerdere malen heeft bevolen humanitaire hulp in Gaza toe te laten. Vooralsnog houdt het land het overgrote deel van de hulp tegen, zoals ook nu met de flotilla. ‘Deze casus laat goed zien hoe flagrant illegaal de handelswijze van Israël is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant