Het Israëlische parlement heeft woensdag in een eerste stemronde unaniem besloten een proces in gang te zetten waarmee het zichzelf kan ontbinden. Als dat wordt doorgezet, valt de regering en worden er in Israël iets eerder dan gepland verkiezingen gehouden.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Het voorstel werd door de coalitie van premier Benjamin Netanyahu zelf ingediend, onder druk van haar ultraorthodoxe coalitiepartners. Aanleiding is het aanhoudende probleem van de dienstplicht voor ultraorthodoxe Joden: zij hoeven van oudsher niet in het leger te dienen, maar het Hooggerechtshof heeft deze uitzonderingspositie grotendeels afgeschaft en eist sancties voor dienstweigeraars.
Netanyahu heeft zijn ultraorthodoxe coalitiepartners altijd beloofd ervoor te zorgen dat hun achterban kan blijven ontkomen aan de dienstplicht, maar vorige week liet hij weten dat hij niet genoeg stemmen heeft om zo’n wet door het parlement te krijgen. Hij stelde zijn coalitiepartners voor deze wet op de plank te laten liggen tot na de verkiezingen, maar daar gingen zij niet mee akkoord. De ultraorthodoxe partijen zeggen Netanyahu niet meer als hun partner te zien. Ze willen vervroegde verkiezingen.
Het wetsvoorstel werd met open armen ontvangen door de oppositie. Zij noemden het een ‘zegen’ en ‘het begin van het einde van de slechtste regering in de geschiedenis van Israël’. ‘We krijgen de 7 oktober-verkiezingen’, zei Yaïr Golan, partijleider van de linkse Democraten. ‘De regering die de grootste ramp in de geschiedenis van ons land over ons heeft afgeroepen, staat binnenkort op straat.’
In het wetsvoorstel dat tot de ontbinding van het parlement moet leiden, wordt geen verkiezingsdatum genoemd. Er staat in dat het tijdstip door een parlementscommissie moet worden geprikt. De verkiezing moet uiterlijk drie maanden na de definitieve goedkeuring van de wet plaatsvinden.
Hoe snel (en of) dat gaat gebeuren, is nog spannend. In totaal moet er nog drie keer over het wetsvoorstel gestemd worden. Het is mogelijk dat deze stemmingen de komende dagen snel door het parlement worden geloodst, maar ze kunnen ook door politieke manoeuvres worden vertraagd. Het kan dus zo zijn dat Israël begin september naar de stembus zal gaan. Zelfs als het wetsvoorstel zou stranden, moeten er voor 27 oktober verkiezingen worden gehouden.
Vervroegde verkiezingen zouden andere plannen van de coalitie mogelijk doorkruisen. Zo wil de regering de stemgerechtigde leeftijd verlagen (van 18 naar 17) en de kiesdrempel verhogen. Daarnaast hoopt de coalitie ook andere controversiële wetgeving door te voeren die de macht van de procureur-generaal sterk zou inperken. Het is onbekend of Netanyahu om deze redenen nog met de ultraorthodoxe partijen in onderhandeling is, in de hoop dat de verkiezingen pas in oktober plaatsvinden.
Uit een peiling die op 7 mei is gehouden, blijkt dat als er nu verkiezingen worden gehouden de zionistische partijen die tegen Netanyahu campagne voeren in totaal 59 zetels zouden winnen. Dat zijn er twee te weinig voor een meerderheid in het parlement dat 120 zetels telt. De huidige coalitie zou 51 zetels krijgen en de Arabische partijen 10. Het vormen van een coalitie zou met deze uitslag een grote uitdaging worden. De grootste oppositiepartij heeft al duidelijk gemaakt niet met een Arabische partij te gaan regeren.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant