Donderdagmiddag doet de rechtbank uitspraak in de zaak van Inez Weski, die als advocaat boodschappen zou hebben doorgegeven voor Ridouan T., haar toenmalige cliënt. Hoe groot is de kans dat ze een flinke celstraf krijgt?
De relatie met je cliënt moet altijd zo zijn ‘dat je er ook meteen mee kunt kappen, zodat je je nooit gedwongen voelt om stappen te zetten die je zelf niet wilt’. Met de kennis van nu is dit citaat van Inez Weski, in 2003 opgeschreven door journalist Marian Husken, opvallend. Donderdag beslist de rechtbank in Rotterdam of Weski wordt veroordeeld voor het doorgeven van boodschappen van Ridouan T., haar voormalige cliënt. Vrijwel niemand denkt dat ze dit uit vrije wil zou hebben gedaan.
Gedurende haar 45-jarige carrière stond strafrechtadvocaat Weski talloze bekende criminelen bij, onder wie Marengo-hoofdverdachte Ridouan T., Naoufal ‘Noffel’ F., een belangrijke speler in de onderwereld, de beruchte Chinese mensensmokkelaar ‘Sister P.’ en de Surinaamse oud-president Desi Bouterse.
Tijdens hun strafzaken kwam ze over als een bekwame, eigenzinnige raadsvrouw die voor niets en niemand bang was. Mede dankzij haar scherpe tong en markante uiterlijk groeide ze uit tot een van de bekendste advocaten van Nederland.
Groot was dus de schok toen ze in 2023 werd opgepakt en zes weken vastzat. Daarna stopte ze als advocaat en mocht ze in vrijheid haar strafzaak afwachten. De inhoudelijke behandeling begon in april, het Openbaar Ministerie eiste tegen haar een celstraf van 4,5 jaar.
Wie is Weski? Hoe is de verdenking te rijmen met haar tot voor kort smetteloze reputatie? En is er een reële kans dat ze een flinke celstraf krijgt?
Inez Natali Weski (71) werd in 1955 geboren in Rotterdam, als jongste in een gezin met vijf kinderen. Ze komt uit een intellectueel milieu en las als 8-jarig meisje naar eigen zeggen Misdaad en Straf van de Russische schrijver Fjodor Dostojevski, een roman van grofweg 600 pagina’s uit 1866.
Ze noemt zichzelf een kluizenaar, een workaholic die liever over de rechtsstaat spreekt dan over haar privéleven. Dat bleek onder andere in het tv-programma Zomergasten in 2020, waarin ze bij wijze van uitzondering toch iets persoonlijks onthulde: ze is familie van Ossip Zadkine (1888-1967), een Frans-Belarussische beeldend kunstenaar van Joodse afkomst.
Mede door haar familiegeschiedenis en de Holocaust is Weski zich ervan bewust dat het kwaad er altijd is, zei ze, soms ‘vermomd als ambtenaar’. Daarom moet elke burger zich kunnen beroepen op grondrechten, wetten en regels.
‘Waarom kunnen we er niet van uitgaan dat de overheid het beste met ons voor heeft?’, wilde presentator Janine Abbring van haar weten. Weski keek Abbring met opgetrokken wenkbrauwen aan en zei: ‘En dat Sinterklaas bestaat?’
Na haar beëdiging als advocaat, in 1978, bleek al snel dat Weski een voorliefde had voor strafrecht en grote, complexe zaken. Begin jaren negentig maakte ze naam tijdens het Ramola-proces, waarin ze verdachten van witwassen bijstond. Met vasthoudendheid en scherpzinnige vragen achterhaalde ze dat de politie een burger-informant had ingezet voor ‘pseudo-aankopen’ bij de criminele organisatie. Omdat het Openbaar Ministerie informatie had achtergehouden, kregen haar cliënten veel lagere straffen. Het leverde haar de bijnaam ‘pitbull in toga’ op.
Weski was vaak wel lang van stof. Haar pleidooi in de zaak van Naoufal F. telde bijvoorbeeld 197 pagina’s, exclusief bijlagen. In de uitspraak noemde de rechtbank het lastig om ‘de structuur te ontdekken’ in haar betoog.
De eerste keer dat ze de aandacht trok als advocaat van Ridouan T. was in 2016, toen Weski een zaak aanspande tegen misdaadblogger Martin Kok, die belastende verhalen had gepubliceerd over T. en Naoufal F.. Enkele maanden later werd Kok geliquideerd, volgens justitie op aandringen van T., die in 2024 levenslang kreeg als opdrachtgever van vijf moorden. De zaak tegen T. en dertien medeverdachten loopt nu in hoger beroep.
Moet je affiniteit met een cliënt hebben?, vroeg journalist Coen Verbraak in 2011 aan Weski, in het tv-programma Kijken in de ziel: strafpleiters. ‘Nee’, antwoordde ze. ‘Een chirurg zal zich ook niet afvragen: sta ik nu een gorilla te opereren of een aardig mens? Ik beschouw het bovenal als een dossier.’
Toch is Ridouan T. zacht gezegd geen gewone cliënt. Het OM brengt hem in verband met drie geruchtmakende moorden rond de kroongetuige in het liquidatieproces Marengo: diens broer Reduan B., advocaat Derk Wiersum en vertrouwenspersoon Peter R. de Vries.
‘Voordat je het weet raak je verstrikt in het web van de spin die je aan het verdedigen was’, zei Verbraak tegen Weski. ‘Dat ligt aan je eigen psyche’, was haar reactie. ‘Hier speelt de kunst van het nee zeggen een rol.’ Volgens haar moest je altijd kunnen zeggen: ‘Nou heb ik er geen zin meer in, zoek maar iemand anders.’
In oktober 2019 legde Weski T.’s verdediging neer, naar haar zeggen omdat hij geen eerlijk proces kreeg in Marengo, waarin hij bij verstek terechtstond. Maar toen T. twee maanden later werd gearresteerd in Dubai, bleek dat ze weer zijn raadsvrouw was. Er zou een beroep op haar zijn gedaan om hem toch bij te staan.
Een paar dagen later, na zijn uitlevering, bezocht ze haar cliënt voor het eerst in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Hij zat ‘in beperkingen’: als advocaat was Weski de enige die vrijwel onbeperkt toegang tot hem kreeg en onbespied met de gedetineerde kon communiceren.
Van Nora T., een zus van haar cliënt, kreeg Weski volgens het OM toen een cryptotelefoon. Daarmee had de raadsvrouw alleen contact met Faissal T., de oudste zoon van Ridouan. Als beoogde opvolger van zijn vader was Faissal de schakel naar criminele zakenpartners en leden van de criminele organisatie.
Het cryptotoestel werd volgens het OM vooral gebruikt in de aanloop naar een bezoek van Weski aan de EBI, en vlak daarna. Het lijkt erop dat zij vragen ontving voor Ridouan T., die ze in de gevangenis aan hem voorlegde, waarna ze zijn antwoorden terugstuurde naar Faissal.
Ook zou na gesprekken met de gedetineerde vertrouwelijke informatie zijn doorgegeven aan zus Nora T., die mede daarom geregeld naar het advocatenkantoor kwam. Tijdens één telefoongesprek van Weski met Ridouan T. luisterde zijn zus bovendien via de speaker mee, denkt justitie.
Na een halfjaar verliep de communicatie tussen de raadsvrouw en de familie T. stroever. ‘De advo is gewoon gek’, schreef Faissal T. in een bericht aan zijn tante. ‘Als je haar mailt, houdt ze zich van de domme.’
Het OM denkt dat de advocaat haar cryptotelefoon niet meer wilde gebruiken omdat ze was geschrokken van het nieuws dat de politie versleutelde berichten van cryptocommunicatiedienst Encrochat had gekraakt, ook al maakte zij gebruik van een alternatief: Sky-ECC.
Uiteindelijk zou een plan B zijn bedacht: Faissal T. vulde twee usb-sticks met vragen en informatie voor zijn vader, die Weski moest bespreken met haar cliënt. Volgens het OM had dat tot gevolg dat Faissal vanaf november 2020 tweemaal een bericht van Ridouan T. naar een Italiaanse topcrimineel stuurde, over een transport van 1.334 kilo cocaïne.
De familie probeerde in die periode al een andere advocaat de EBI in te krijgen: Youssef T., een neef van Ridouan. Toen Youssef in maart 2021 werd toegelaten in Vught, nam hij volgens justitie Weski’s taak als boodschapper over.
Rond die tijd kreeg de politie aanwijzingen dat Ridouan T. communiceerde met de buitenwereld. Op grond daarvan mochten geluidsopnamen worden gemaakt in de gevangenis, van gesprekken met zijn (nieuwe) advocaat. Omdat het gekras van pennen te horen was, werd vervolgens ook heimelijk gefilmd. Zo bleek dat Youssef T. briefjes overschreef die zijn oom tegen de glazen wand tussen hen hield, terwijl ze spraken over triviale onderwerpen.
In oktober 2021, twee weken na zijn arrestatie, zei Youssef T. tegen een onderzoeksrechter dat hij in een moeilijke situatie zat: ‘Laat ik het zo zeggen: ik heb dit niet uit vrije wil gedaan. Ik ben geen advocaat geworden om als boodschappenjongen te fungeren.’
Zijn advocaat André Seebregts voegde er tijdens een zitting aan toe dat Youssef T. in een spagaat zat ‘tussen enerzijds zijn morele kompas als advocaat en anderzijds de veiligheid voor zichzelf en zijn gezin’.
In de loop van 2022, tijdens de rechtszaak tegen Youssef T., kwam in de openbaarheid dat er aanwijzingen waren dat ook Weski informatie had doorgespeeld voor Ridouan T. Het bewijs: gekraakte berichten van Sky-ECC.
Raadsman Seebregts zei dat hij in die ontsleutelde communicatie aanwijzingen zag dat Weski net als Youssef T. liever geen boodschappen wilde doorgeven, maar dat het erop leek dat zij niet bestand blijkt ‘tegen de druk van Ridouan T.’.
Na de veroordeling van Youssef T. tot 5,5 jaar celstraf, in januari 2023, hing Weski’s arrestatie in de lucht. Maar justitie wilde de lopende strafzaak tegen Ridouan T. en anderen niet verstoren. Ze werd pas aangehouden in april 2023, toen haar belangrijkste werk in Marengo erop zat.
Drie jaar later, tijdens het strafproces tegen Weski, zeiden de aanklagers dat ze er rekening mee houden ‘dat er mogelijk ontoelaatbare druk en dreiging’ is uitgeoefend op de verdachte. Ze zullen dat echter nooit weten, betoogden ze, ‘omdat Weski ervoor heeft gekozen zich te hullen in stilte’.
De verdachte, die ontkent, stelt dat haar geheimhoudingsplicht als (voormalig) raadsvrouw het onmogelijk maakt om in te gaan op de verdenking, ook al vinden experts dat ze die plicht te streng interpreteert.
Opmerkelijk genoeg bracht haar advocaat Geert-Jan Knoops voorzichtig de mogelijkheid ter sprake dat Weski onder druk is gezet. Stel, zei hij, dat de rechtbank onverhoopt de redenering van het OM volgt dat Weski het doorgeefluik was van Ridouan T. In dat geval zijn er twee scenario’s: zij koos er zelf voor óf ze stond zo onder druk dat er sprake was van ‘psychische overmacht’. Voor de eerste optie is geen bewijs, vindt Knoops, terwijl er wel berichten zijn die duiden op ‘een buitensporige externe druk’, bijvoorbeeld van familieleden van T.
Het OM stelde daar tegenover dat van een ervaren advocaat als Weski ‘verwacht had mogen en moeten worden’ dat zij weerstand zou bieden tegen druk of dreiging – voor zover daarvan überhaupt sprake is geweest.
In het requisitoir onthulden de officieren van justitie dat Weski direct na haar arrestatie wél een en ander heeft gezegd over de verdenking: ‘Jullie weten dat ik dit niet gewild heb’, ‘Jullie moeten de berichten hebben gezien. Jullie weten ook dat ik dit niet overleef’, en ‘Had ik het allemaal maar niet gedaan’.
Van een officieel verhoor was toen geen sprake. Weski beweerde in de rechtszaal dat ze zoiets nooit heeft gezegd en dat ze toen ‘in een zeer stressvolle en medisch zorgwekkende toestand’ verkeerde.
Toch kan de rechtbank de processen-verbaal over haar aanhouding, onder ambtseed ondertekend door in totaal vijf getuigen, niet zomaar terzijde schuiven. Dat lijkt ook te gelden voor berichten die worden toegeschreven aan Ridouan T. en in de buitenwereld terecht zijn gekomen. Er is dus een reële kans dat ze schuldig zal worden bevonden.
Als dat zo is, dan komt de vraag aan de orde of het opportuun en humaan is om de 71-jarige verdachte naar de gevangenis te sturen. Tijdens haar proces zag ze er asgrauw en kwetsbaar uit.
Doordat ze negen dagen ‘in een illegale bunker’ heeft vastgezeten, zijn Weski’s hartfalen en diabetes volgens haar advocaten onherstelbaar verergerd. Ze heeft ernstige oogklachten, haaruitval en slaapt slecht door herbelevingen. Daarom is ze detentieongeschikt, zei raadsvrouw Carry Knoops, die pleitte voor vrijspraak of strafvermindering.
Tijdens zittingen werd de verdachte af en toe emotioneel en haalde ze uit naar de officieren van justitie die haar ‘vogelvrij verklaard’ zouden hebben. Haar laatste woord tot de rechtbank, die donderdagmiddag uitspraak doet, was het verzoek: ‘Draag me niet aan hen over’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant