Meta moet binnen twee weken tekst en uitleg geven over het verwijderen van tientallen Nederlandse queer accounts in het afgelopen halfjaar van Facebook en Instagram. Als dat niet gebeurt, stappen de organisaties achter die accounts naar de rechter.
is techverslaggever van de Volkskrant.
Onder meer COC Nederland, Bits of Freedom, The Queer Agenda en Repro Uncensored eisen in een sommatiebrief dat Meta stopt met het verwijderen van queer accounts op Instagram en Facebook.
Mede-ondertekenaar Repro Uncensored strijdt tegen censuur van feministische, queer en culturele content, zoals informatie over abortus. De Amerikaanse stichting registreerde sinds november twee golven van geblokkeerde posts en accounts over bijvoorbeeld reproductieve rechten, sekswerk en queer evenementen.
De eerste golf vond plaats in november en december vorig jaar, toen de organisatie wereldwijd 125 meldingen kreeg van door Meta verwijderde posts en accounts. Daarvan kwamen 35 meldingen uit Nederland. De maatregelen werden teruggedraaid na internationale media-aandacht en bemiddeling door Repro Uncensored.
Tussen maart en begin mei volgde een tweede golf: de stichting ontving 226 meldingen van verwijderde accounts en posts. Het gros daarvan werd weer hersteld. Voor sommigen, zoals The Queer Agenda, was dat de tweede keer.
Meta sprak van een ‘technische fout’, maar verklaarde die niet nader. De beheerders achter de herstelde accounts moesten het doen met de algemene mededeling dat hun content in strijd was met de ‘Community Standards’ en ‘Account Integrity’. Voor uitleg daarover werden ze doorverwezen naar de gebruiksvoorwaarden.
‘Dat is in strijd met de Europese Digital Services Act, die grote platforms verplicht om moderatiebeslissingen toe te lichten’, zegt advocaat Minke Gommer van bureau Brandeis, die de organisaties vertegenwoordigt. ‘En het feit dat specifiek queer accounts worden verwijderd, is in strijd met de grondwet: dat is discriminatie.’
Veel accounts censureren zichzelf nu, zegt Gommer, in de hoop dat hen niet weer toegang tot het platform wordt ontzegd. ‘Voor veel organisaties is Instagram de voornaamste manier om hun publiek te bereiken.’
Ook de Amsterdamse nachtclub Tilla Tec had dagenlang geen toegang tot Instagram. Dat was direct zichtbaar in de kaartverkoop, zegt eigenaar Samuel King. ‘Dat is stressvol.’ De post die hem een blokkade opleverde was er een over het inzamelingsevenement voor iemands borstverwijdering, uit oktober vorig jaar. In april werd die als problematisch bestempeld en werden alle betrokken accounts verwijderd.
Wat daarachter zit, is gissen. Door het antidiversiteitsbeleid van de regering-Trump en de alliantie die Meta-baas Mark Zuckerberg met hem aanging, krijgen veel betrokkenen de indruk dat er een hetze tegen queers gaande is. Maar door het gebrek aan transparantie bij Meta is dat niet met zekerheid te zeggen.
Een andere verklaring, zegt oprichter van Repro Uncensored Martha Dimitratou, zijn mogelijk aangescherpte maatregelen om seksuele content tegen te gaan. ‘Posts met woorden als ‘clitoris’ of ‘stripper’ worden door AI-systemen al snel als seksueel aangemerkt. Ook in een educatieve, kunstzinnige of activistische context, waarin de richtlijnen die woorden toestaan.’
Dat leidt tot indirecte discriminatie, vermoedt ze: (culturele) queer en feministische accounts plaatsen relatief vaak foto’s van lichamen of berichten over reproductieve rechten. ‘Beleid dat bedoeld is om seksuele content tegen te gaan, censureert lichamen.’ Meta reageerde donderdag niet op vragen van de Volkskrant.
Source: Volkskrant