De meeste mensen willen strengere straffen, maar lagere boetes. Dit terwijl verkeersregels het leven beschermen en ‘mijn’ winkeldief in de PI slechts het eigendomsrecht van een supermarkt heeft geschonden, stelt strafpleiter Hubert Brentjes.
Als strafpleiter word ik soms gevraagd hoe ik ‘die mensen’ of ‘dat soort mensen’ kan bijstaan. Ik vraag me altijd af wie de vrager voor zich ziet met ‘die mensen’. Meestal reageer ik echter met een moraliserende boventoon dat ‘die mensen’ ook ‘mensen’ zijn. Met mijn antwoord trek ik de gedachte achter de vraag in twijfel. De gedachte dat er een onoverbrugbare kloof zit tussen ‘daders’ en ‘burgers’.
Toen ik laatst terugreed van een PI (penitentiaire inrichting), waar ik een van ‘die mensen’, die verdacht werd van winkeldiefstal (met recidive), had bezocht, gingen de matrixborden boven de snelweg aan. Terwijl ik mijn voertuig liet uitrollen naar 70 km per uur, merkte ik dat ik bijna de enige was die dat deed. Zulke matrixborden dienen, naast regulering van de verkeersstroom, ter voorkoming van kopstaartbotsingen met langzaam rijdend verkeer verderop. Het boetebedrag (vóór correctie) voor 100 km per uur rijden waar je 70 mag op de autosnelweg is 389 euro. Het dient ter bescherming van menselijk leven.
Het zijn niet alleen matrixborden waarbij gewone mensen op dagelijkse basis verkeersregels negeren. Al fietsend zie ik bij rotondes regelmatig automobilisten geen richting aangeven (boetebedrag: 130 euro). Wat ik ook vaak zie: keren waar dat verboden is (boetebedrag: 190 euro). Door beide gedragingen maak ik minstens maandelijks een noodstop op de fiets.
Over de auteur
Hubert Brentjes is advocaat.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Dat soort verkeersregels wordt amper gehandhaafd. Als dat wel gebeurt, spreekt iedereen schande van de boetebedragen. Niemand neemt het zichzelf kwalijk dat hij geen richting heeft aangegeven. De reactie op de mededeling dat iemand een snelheidsboete heeft opgelopen zal vaker een verwijt aan de overheid zijn (‘dat ze daar een flitspaal hebben neergezet’) dan aan de snelheidsduivel.
Deze verkeersregels dienen echter ter bescherming van menselijk leven: een aanrijding met een auto is een fietser of voetganger snel fataal. Waarom worden deze regels steeds genegeerd? Achteloosheid, lijkt me, want je zou je rijexamen niet gehaald hebben als je niet kon laten zien dat je het wel kunt.
Deze achteloosheid bereikt ook het Openbaar Ministerie (OM). Het OM adviseerde in de zomer van 2025 het kabinet de boetes te verlagen. Volgens het OM is er een ‘disbalans’ tussen de standaardboete op mishandeling (een misdrijf) en de boetes op verkeersovertredingen. Never mind dat die standaardboete (toen: 500 euro) alleen zo laag blijft op het moment dat het echt alleen gaat om één vuistslag zonder noemenswaardig letsel.
De vergelijking is dus misleidend. Bovendien gaat het bij bestraffing van mishandeling ‘slechts’ om bescherming tegen lichamelijk letsel. Bij verkeersboetes gaat het om bescherming tegen de dood. Natuurlijk, je knipperlicht kun je soms een keertje vergeten en dat is niet altijd erg. Tegelijkertijd kennen we ook allemaal situaties waarin we begrip hebben voor een uitgedeelde tik.
Het verwondert mij. In een soort maatschappelijke dissonantie willen de meeste mensen strengere straffen, maar lagere boetes, ondanks dat verkeersregels het leven beschermen en ‘mijn’ winkeldief in de PI slechts het eigendomsrecht van een supermarkt heeft geschonden. Hij zit in de cel, jij klaagt dat je voor het in gevaar brengen van andermans leven een geldboete hebt gekregen.
En ja, het is problematisch dat voor een rijke een boete een schijntje is, terwijl voor een andere laag in de samenleving een boete tot de bedelstaf kan leiden. Dat is verkeerd, en verkeersboetes mogen van mij inkomensafhankelijk worden. Ook bij misdrijven zijn persoonlijke omstandigheden relevant.
Maar het gaat hierom. Uit achteloosheid overtreedt men met grote regelmaat de wet. En als het noodlot dan toeslaat, leidt dat tot vervolging van de chauffeur voor overtreding van artikel 6 Wegenverkeerswet (dood of ernstig letsel door schuld in het verkeer). De advocaat zal aanvoeren dat de chauffeur ‘echt niet opstond met de bedoeling iemand aan te rijden’. Nee, die bedoeling had hij vast niet, maar het was niet gebeurd als hij zich aan de verkeersregels had gehouden. De meeste winkeldieven staan ook niet op met de bedoeling te stelen. Het liefst hadden ze ook een baan en huis.
De meeste personen hebben natuurlijk niet iemand gedood in het verkeer, maar met het dagelijks overtreden van verkeersregels brengt elke chauffeur wel dagelijks dat gevaar de samenleving in. Stop dus met klagen over verkeersboetes. Op een ongeval na zijn alle verkeersovertreders, u en ik dus, ook ‘die mensen’.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant