De vondst van het mogelijke skelet van graaf d’Artagnan in Maastricht, eerder dit jaar, kreeg woensdag een onverwachte nasleep. Een archeoloog weigerde een stuk bot en de tanden van de ‘vierde musketier’ af te staan aan de gemeente, waarna hij werd aangehouden.
Het skelet werd in maart wereldnieuws toen het na een vloerverzakking in de Sint-Petrus-en-Pauluskerk in Maastricht tevoorschijn kwam. Deskundigen vermoedden dat het ging om het stoffelijk overschot van Charles de Batz de Castelmore d’Artagnan, zoals de graaf voluit heette. Hij was de rechterhand van de Franse koning Lodewijk XIV en kapitein van zijn elitekorps. Hij stierf waarschijnlijk in 1673 tijdens de Franse belegering van Maastricht. Schrijver Alexandre Dumas vereeuwigde hem in De drie musketiers.
Wim Dijkman, die voor zijn pensioen werkte als stadsarcheoloog en conservator bij de gemeente Maastricht, was door het kerkbestuur gevraagd het skelet als eerste op te graven en te bestuderen. Hij had al lange tijd de theorie dat d’Artagnan in deze kerk zou liggen.
Voordat hij woensdag werd aangehouden, had hij het bot en de tanden van het skelet zelf opgehaald bij een instituut in München dat DNA-onderzoek op de resten had uitgevoerd. Eenmaal terug in Maastricht weigerde Dijkman de resten aan de gemeente af te staan.
De gemeente Maastricht, die volgens de Erfgoedwet het gezag heeft over archeologische vondsten, wilde de resten per aangetekende post laten terugsturen. Dat vond Dijkman niet verantwoord. ‘Met post wordt gegooid’, zegt Dijkman donderdagmiddag aan de telefoon. ‘Zo’n kwetsbaar bovenarmfragment kan dan nog weleens in gruzelementen arriveren.’
Hij wilde de botten naar eigen zeggen niet teruggeven omdat de gemeente zijn reis- en verblijfkosten niet wilde vergoeden. ‘Dat was toch een bedrag van 500 euro. Als ik dit had gedaan in de tijd dat ik nog conservator was, dan was dit gewoon een dienstreis geweest.’
Toen de politie en de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed woensdag bij zijn huis arriveerden, had hij de resten elders ondergebracht.
De inspectie doet sinds april ook onderzoek naar de eerste, door Dijkman uitgevoerde opgravingen in de kerk, na een melding van de gemeente Maastricht. Die graafwerkzaamheden zijn mogelijk ‘niet volgens de in de beroepsgroep geldende norm uitgevoerd’, stelt een gemeentewoordvoerder in een verklaring. Er was geen vergunning aangevraagd, of ‘reguliere opgravingsdocumentatie’ aangeleverd.
Begin maart legde de gemeente de werkzaamheden van Dijkman daarom stil. Enkele dagen later werd de opdracht gegeven aan onderzoekers van de Saxion Hogeschool en het bureau BAAC Archeologie.
Dijkman erkent dat hij, toen het skelet net was ontdekt, misschien te vlot heeft gehandeld. ‘Maar die Erfgoedwet is er sinds 2016. Ik heb in de laatste tien jaar geen opgravingen gedaan, dus ken niet alle details.’
Woensdagavond, na het politieverhoor, droeg hij de botten van de graaf uiteindelijk toch over. Hij werd vrijgelaten en is donderdagochtend opnieuw verhoord. Het strafrechtelijk onderzoek van het OM en de inspectie naar de ‘legaliteit van de opgravingen’ blijft nog in volle gang, laat een woordvoerder weten.
Source: Volkskrant