De juridische strijd tussen Elon Musk en Sam Altman verplaatst zich naar de financiële markten. De topmannen zijn op zoek naar miljarden voor hun investeringen in AI en schermen daarbij met duizelingwekkende toekomstvisies.
Laurens Verhagen en George van Hal schrijven over tech, ruimtevaart en de techbro's
Met de aangekondigde beursgang van SpaceX heeft Elon Musk een belangrijke slag gewonnen van zijn aartsrivaal Sam Altman van OpenAI. De topmannen zijn met Google en Anthropic verwikkeld in een hevige strijd om de wereldwijde AI-hegemonie. Het bedrijf van Musk, dat actief is in de ruimtevaart, maar ook xAI en X (het voormalige Twitter) omvat, hoopt tussen de 50 en 75 miljard dollar binnen te halen, waarmee dit de grootste beursgang ooit zou worden.
Voor het eerst geeft SpaceX inzicht in zijn financiële huishouding. Uit bij de SEC (Securities and Exchange Commission) ingediende documenten blijkt dat de omzet in 2025 18,7 miljard dollar bedroeg, een derde meer dan het jaar ervoor.
Tegelijk verliest het ook veel door de investeringen in AI, met name door de bouw van datacenters. Vorig jaar leed SpaceX daardoor een verlies van 4,9 miljard dollar. Ook dit jaar staat de teller diep in het rood.
Investeerders schrikken hier niet van, aangemoedigd door de zonnige toekomst die SpaceX schetst. Net als concurrenten OpenAI en Anthropic belooft men grote toekomstige winsten uit de investeringen in rekenkracht.
Zo gaf SpaceX alleen het afgelopen jaar al 12,7 miljard dollar uit aan de bouw van datacenters, rekenkracht die het niet alleen gebruikt voor zijn eigen model Grok, maar ook verkoopt aan concurrenten. Anthropic betaalt SpaceX daarvoor maar liefst 15 miljard dollar, blijkt uit de documenten.
Analisten zien de stap van SpaceX als het startschot voor een reeks enorme beursgangen van andere AI-bedrijven, waaronder OpenAI en Anthropic. De honger van investeerders naar AI-aandelen is groot; AI-chipproducent Cerebras ging onlangs naar de beurs en zag zijn aandelenwaarde op de eerste dag direct met 68 procent stijgen.
OpenAI heeft al bijna 200 miljard dollar opgehaald, maar wil via de beurs nog veel meer binnenhalen. Volgens The Wall Street Journal is het bedrijf er klaar voor om in september naar de beurs te gaan.
Met de uitspraak deze week van de rechter in de zaak tussen Musk en OpenAI, is de laatste hobbel voor een beursgang van OpenAI nu weggenomen. Musk eiste onder meer 150 miljard en de terugkeer van OpenAI naar zijn oorspronkelijke missie zonder winstoogmerk. Dat zou een beursgang bemoeilijken of zelfs onmogelijk maken, maar de rechter stelde OpenAI in het gelijk.
Net als SpaceX lijdt OpenAI grote verliezen. Bovendien verliest het marktaandeel: concurrerende modellen als Claude en Gemini zijn steeds populairder. Google en SpaceX zijn daarbij in het voordeel. Zij hebben veel meer troeven in handen dan alleen AI.
SpaceX ontpopte zich de afgelopen jaren tot het belangrijkste ruimtevaartbedrijf ter wereld. Dankzij internetsatellietsysteem Starlink, dat bestaat uit meer dan tienduizend kunstmanen, is het eigenaar van ruim tweederde van alle satellieten die om de aarde draaien.
Het bedrijf is bovendien marktleider in lanceringen: SpaceX schoot vorig jaar 165 keer iets omhoog, meer dan de helft van het totaal aantal lanceringen. Het Chinese staatsbedrijf CASC volgt met 68 lanceringen op grote afstand.
Ook in de bemenste ruimtevaart bekleedt SpaceX een unieke positie, als enige bedrijf dat pendeldiensten van astronauten mag uitvoeren richting het internationale ruimtestation ISS.
Toch ontstaan inmiddels ook deukjes in het onoverwinnelijke aura van Musks bedrijf. Zo loopt de ontwikkeling van megaraket Starship, die mensen naar de maan en later naar Mars moet vervoeren, flink achter op de planning.
Dat zorgt ervoor dat sommige ruimtevaartexperts inmiddels verwachten dat concurrent Blue Origin, van Amazon-miljardair Jeff Bezos, aan de haal zal gaan met de volgende prestigieuze menselijke maanlanding tijdens missie Artemis 4, officieel in de boeken voor het eind van dit decennium.
Hoofddoel van SpaceX is om van de mensheid een ‘multiplanetaire soort’ te maken. De menselijke beschaving sterft bij een catastrofe op aarde dan niet meteen uit, luidt de achterliggende gedachte. Daarbij was het vizier van Musk oorspronkelijk uitsluitend gericht op Mars, maar sinds februari ook iets dichterbij, op de maan.
Uit de documenten die SpaceX indiende blijkt opnieuw dat het bedrijf overtuigd is dat de menselijke en economische toekomst zich bevindt in het kosmische. Zo spreekt men onder meer over de economische kansen van vooralsnog speculatieve ideeën als mijnbouw op planetoïden, ideeën waarvoor nog geen overtuigende businesscase bestaat.
Zulke kosmische toekomstplannen verklaren ook waarom de eerdere fusie van de ruimtevaartonderneming met zijn xAI voor Musk zo belangrijk was.
De techtitaan is er heilig van overtuigd dat AI op zodanig grootschalige wijze omarmd zal worden dat de aarde al snel volstroomt met datacenters. De enige uitweg is dan, oordeelt hij, de ruimte. ‘Ik gok dat het binnen twee tot drie jaar het goedkoopst is om AI-rekenkracht in de ruimte te genereren’, schreef Musk in februari bij de aankondiging van de fusie.
Musk is overigens niet de enige die daarop inzet. Ook onder meer Google onderzoekt de mogelijkheden van datacenters in de ruimte. Bij de Amerikaanse FCC vroeg SpaceX alvast toestemming voor het lanceren van een miljoen datacentersatellieten, duizelingwekkend veel meer dan wat er nu in een baan rond de aarde cirkelt.
Daarvoor is geld nodig. Dat geld moet de beursgang leveren, ondanks de nadelen die Musk ziet. Zo wantrouwt hij op basis van zijn ervaringen bij Tesla de strenge controle, de verplichte openbaarmakingen en de focus op de korte termijn die bij een beursgenoteerd bedrijf horen.
Wat het voor hem allicht beter verteerbaar maakt, is dat de fortuinen die een succesvolle beursgang genereren niet alleen richting ruimte stromen, maar ook naar onder meer de vermogens van de rijksten op aarde. Zo zou Musk daardoor wel eens ’s werelds eerste mens met een vermogen van meer dan een biljoen kunnen worden, voorspelt The New York Times.
De Volkskrant organiseert op 9 juni in Amsterdam een thema-avond over de macht van de techmiljardairs. Info en kaarten op volkskrant.nl/live.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant