schrijft voor de Volkskrant over opera.
Bij de woorden ‘Tsjechische symfonie’ denken de meeste klassiekliefhebbers aan Antonín Dvořák. Zijn Negende symfonie, ‘Uit de nieuwe wereld’, maakt onmiskenbaar deel uit van het ijzeren repertoire. Met deze voortreffelijke opname herinneren dirigent Jakub Hrůša en de Bamberger Symphoniker ons eraan dat de zes symfonieën van Bohuslav Martinů minstens evenveel aandacht verdienen. Zij behoren tot de beste composities van de 20ste eeuw.
Martinů waagde zich pas aan het genre als 51-jarige, nadat hij in 1941 vanuit bezet Frankrijk naar de Verenigde Staten was gevlucht. In opdracht van Serge Koussevitzky, de legendarische dirigent van het Boston Symphony Orchestra, begon hij zorgvuldig aan zijn eerste (en langste) symfonie.
Daarin ontwikkelde hij direct een herkenbare eigen symfonische klanktaal die alle zes werken met elkaar verbindt. Samen vormen zij een overwegend optimistisch universum, opgebouwd uit korte melodische motieven, voortgestuwd door exuberante, machinale ritmes waarin de piano vaak als percussie wordt ingezet. De langzamere delen zijn haast impressionistische oases van mysterie.
Martinů verwijst liefdevol naar zijn vaderland met Tsjechische volksmuziek, bijvoorbeeld in de dorpsidylle die in de Vierde wordt geschetst. De gruwelijkheden van de Tweede Wereldoorlog klinken door in het donkere, treurende Largo van de Eerste en de zon schijnt het langst in de pastorale Tweede. In de Vierde wint het licht van de duisternis, terwijl de Vijfde een dubbelzinnige sfeer ademt. De Zesde, getiteld Fantaisies symphoniques, is de vrijste van vorm, een schitterende tapisserie van contrasterende motieven.
Dit is geen eenvoudige muziek om te spelen. De onvoorspelbare accenten, opgevulde texturen en spontane wendingen vragen om helderheid en samenhang, en daarin blinken Hrůša en de Bamberger Symphoniker uit. Hun uitvoeringen barsten bovendien van kleur en levenskracht. Na het beluisteren van deze driedubbele cd wil je niets liever dan een symfonie van Martinů live in de zaal horen.
Jakub Hrůša
Martinů: The Symphonies
Klassiek
★★★★★
Deutsche Grammophon
Welke nieuwe muziek is er uitgebracht en wat vinden de experts van de Volkskrant daarvan? Bekijk onze muziekpagina met het album van deze week, alle recensies en de tracks van de week.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant