Nu zelfs de werkgevers twijfelen aan het nut van de bezuinigingen op de sociale zekerheid, heeft het kabinet een heel nieuw verhaal nodig.
Hans Vijlbrief heeft vrolijker dagen gekend. De minister van Sociale Zaken, door het kabinet opgezadeld met de ondankbare taak om een groot deel van de bezuinigingen uit het regeerakkoord in de boeken te krijgen, werd vrijdagochtend ruw wakker met de boodschap dat na de vakbeweging en een groot deel van de Tweede Kamer ook werkgeversvereniging VNO-NCW geen brood ziet in de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd. En trouwens ook niet in de andere voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid.
In de woorden van de nieuwe voorzitter, Coen van Oostrom, in De Telegraaf: ‘We hebben veel grotere problemen op dit moment. Er is een crisis gaande in het Midden-Oosten. Dus alles wat we op dit moment doen, al die getallen van het ministerie van Financiën om de begroting sluitend te krijgen, die kloppen straks niet meer. Ik wil niet zeggen dat ze de prullenbak in kunnen, maar ze komen wel in een heel ander daglicht te staan.’
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat is geen gering probleem voor het kabinet. Politieke tegenstand op het Binnenhof kan vaak overwonnen worden door het eerst maar eens op een akkoord te gooien met vakbonden en werkgevers. Als dan één van die kampen tegen is, valt er meestal ook nog wel te onderhandelen. Als beide kampen tegen zijn, staat een kabinet met de rug tegen de muur. Op dat punt is de ploeg van Rob Jetten nu beland. De financiële bijlage bij het regeerakkoord is morsdood.
Als het kabinet daar vanaf nu meer succes mee wil boeken, zal het om te beginnen de volgorde moeten omkeren. De AOW-leeftijd, de verkorting van de werkloosheidsuitkering, de verlaging van het maximum dagloon, de ingrepen in de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen: ze kwamen bij de presentatie van het regeerakkoord als een volslagen verrassing. Er was geen campagne mee gevoerd, het was geen deel van de verkiezingsstrijd, er was nog geen wezenlijk debat geweest over nut en noodzaak.
Het had er alle schijn van dat de regeringspartijen de maatregelen slechts nodig hadden om hun begroting rond te krijgen. En veel meer dan dat argument – het geld zal toch ergens vandaan moeten komen – is er sindsdien ook niet meer aan toegevoegd. Dat geeft het kabinet niet de overtuigingskracht die nodig is om ingrepen te verdedigen die in potentie miljoenen mensen raken.
Dat wil niet zeggen dat er niets mag gebeuren met de sociale zekerheid. Zeker voor een hervorming van het stelsel voor arbeidsongeschiktheid, dat kampt met grote organisatorische problemen, is volgens deskundigen veel te zeggen. Maar begin dan met de probleemanalyse, breng de mogelijke oplossingen in kaart en weeg af wat dat betekent voor de mensen die het aangaat. De mogelijke opbrengst presenteren als voornaamste doel is in alle opzichten contraproductief.
Het kabinet, met Vijlbrief voorop, zal een herstart moeten maken om te voorkomen dat rond de komende Prinsjesdag de patstelling compleet is. Zoals Van Oostrom vrijdag aankondigde voor zijn eigen mensen: ‘Het wordt een drukke zomer, alle verloven zijn ingetrokken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant