Dag 8: de centraal schriftelijke eindexamens in het voortgezet onderwijs zijn op stoom. De Volkskrant doet twee weken dagelijks verslag.
‘Als je dit als 18-jarige kan, dan weet je best een hoop van muziek’, zegt muzikant Otto Wichers. Vandaag stortte Wichers, ook wel bekend als Lucky Fonz III, zich op het eindexamen muziek vwo. Dat vond hij ‘ontzettend leuk’, maar soms ook uitdagender dan verwacht. ‘Ik ben inmiddels een ervaren muzikant, maar op de middelbare school had ik dit niet gekund. De grap is eigenlijk dat veel professionele muzikanten van nu dit ook totaal niet kunnen, omdat de vragen zo theoretisch van aard zijn.’
Het examen bestond uit vier verschillende delen, met verschillende soorten muziekgenres en periodes. Scholieren trotseren de vroege Engelse liedcultuur, een pianoconcert, een koorwerk en een handvol covers van de Beatles. ‘Je merkt dat er moeite is gedaan om het examen divers te maken’, zegt Wichers. Ter demonstratie laat hij aan de telefoon een paar van de fragmenten horen. ‘Een van de laatste vragen ging over een housecover van The Beatles. Dat was wel het raarste stukje muziek.’
Wichers’ waardering gaat vooral uit naar hoe de vragen proberen muziekgenres samen te brengen. ‘Voor mijn gevoel liep er door het examen een soort zoektocht naar overeenkomsten tussen verschillende stijlen en periodes. Zo moest je tijdens het pianoconcert ragtime-achtige stukjes herkennen. Dat brengt klassieke en jazzmuziek mooi bij elkaar.’
Toch had Wichers ook commentaar: veel klassieke muziektheorie. Hoewel ‘interessant’, had het examen volgens hem ook wel wat moderner gemogen. ‘Er bestaat ook al heel lang een traditie van computer- of hiphopmuziek, maar dat is niet zo geschikt voor bladmuziek.’ De muziektheorie in dit examen is één manier om muziek te benaderen. Maar het is zo’n breed onderwerp, dat is onmogelijk in een examen te vangen.’
Eenvoudig zou hij het examen ook niet noemen. ‘Het vereist klassieke scholing en kennis van muziektheorie. Je moet echt analytisch kunnen luisteren, dat vraagt veel training.’
Zelf had Wichers de meeste moeite met de meerkeuzevragen over notenschrift. ‘Ik hoor wel wat er gespeeld wordt, maar je moet zo goed kijken naar die verschillende notenbalken. Ze lijken alle drie hetzelfde, maar als je lang kijkt staat er ergens net een kruis voor of een noot een balkje hoger. Zo’n vraag lijkt meer op een zoek-de-tien-verschillen-dan op een muziekexamen.’
In het fragment wordt gemoduleerd. De voortekens en de grondtoon van beide gedeeltes zijn weergegeven. Wat is de technische term voor de relatie tussen beide toonsoorten? (Muziek VWO, 2026)
Volg je een opleiding aan mbo, hbo of universiteit? Sluit dan gratis een digitaal abonnement af op de Volkskrant via volkskrant.nl/studenten
Source: Volkskrant