Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
In Novorossiysk, in het zuiden van Rusland, is brand uitgebroken in een oliedepot na een Oekraïense aanval met drones. De burgemeester van de stad meldt op de berichtendienst Telegram dat de brand ontstond door vallende brokstukken van drones. Bij de aanval vielen twee gewonden. Zij zijn in een ziekenhuis opgenomen.
Volgens burgemeester Andrej Kravtsjenko zijn een aantal technische en administratieve gebouwen in brand gevlogen. Ook vielen er brokstukken op het terrein van de olieterminal, maar onduidelijk is of er ook opslagtanks zijn geraakt.
De olieterminal van Novorossiysk, die aan de Zwarte Zee ligt, is een van de belangrijkste exportkanalen voor olie in Rusland. Het Oekraïense leger neemt geregeld Russische oliedepots en raffinaderijen onder vuur.
Kyiv spreekt van een legitiem doelwit, omdat Moskou de oorlog tegen Oekraïne financiert met de verkoop van olie. De drones dringen daarbij vaak diep Rusland binnen, tot wel 1500 kilometer van de grens tussen beide landen. Vrijdag sloeg Oekraïne nog toe in Yaroslavl, 700 kilometer van de grens.
Het ministerie van Defensie in Kyiv meldde vrijdag op X dat haar troepen deze maand elf Russische olieterminals hebben getroffen, waaronder die in Kirishi, waar zich een van Ruslands grootste raffinaderijen bevindt.
Peter van Ammelrooy
Lees hier meer: Russische economie wankelt, denkt Zweedse inlichtingendienst. Ook al is de olieprijs gestegen
Bij een Oekraïense droneaanval op de door Rusland bezette regio Loehansk zijn 4 doden en 35 gewonden gevallen, meldt het Russische staatspersbureau RIA. Volgens hulpdiensten stortte een studentenhuis met 86 studenten in door de nachtelijke aanval.
Drie mensen zouden onder het puin vandaan zijn gehaald. De hulpdiensten zeiden dat er nog naar meer mogelijke slachtoffers werd gezocht.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bevestigde op X dat Oekraïne aanvallen heeft uitgevoerd op door Rusland bezet gebied, maar zei niets over burgerdoden. Hij zei dat Oekraïne ook een Russische olieraffinaderij op 700 kilometer afstand van de Oekraïense grens heeft aangevallen.
Loehansk kwam in 2014 in handen van pro-Russische separatisten, met steun van het Russische leger. In september 2022, was het een van de vier regio’s die Rusland met een nepreferendum illegaal annexeerde.
Dylan van Bekkum
Nederland voelt er weinig voor om Oekraïne snel een 'gastlidmaatschap' van de EU te geven, zoals Duitsland voorstelt. Buitenlandminister Tom Berendsen houdt liever vast aan de gewone, strenge route naar een lidmaatschap. 'Wat ons betreft openen we de onderhandelingen met Oekraïne' over gewone EU-toetreding 'en gaan we gewoon zorgen dat ze die zo snel mogelijk kunnen doorlopen'.
Veel Europese landen willen Oekraïne graag zo snel mogelijk EU-lid maken. Dat is de vurige wens van het land, dat veiligheid en steun zoekt tegen Rusland. Maar ook voor Europa zelf zou het cruciaal zijn om Oekraïne overeind en dicht bij zich te houden. Omdat het nog jaren zou duren voor Oekraïne aan de voorwaarden voor lidmaatschap kan voldoen, stelde Duitsland een uitgeklede versie daarvan voor. Oekraïne zou geen stemrecht krijgen, maar wel toppen en vergaderingen van EU-ministers mogen bijwonen bijvoorbeeld. En wel op financiële steun kunnen rekenen, maar geen aanspraak maken op de EU-subsidies voor lidstaten.
Berendsen vindt het 'altijd goed als er nieuwe ideeën zijn. We zijn altijd bereid ieder voorstel te bestuderen, zeker als dat van onze buren komt', zei hij na overleg met zijn Navo-collega's in Zweden. Hij wijst erop dat het plan pas net is gepresenteerd. 'En ik merkte ook dat het niet van tevoren breed bekend was bij heel veel partners.'
'Het is in het Nederlandse belang' dat Oekraïne aan de strikte criteria voldoet om EU-lid te mogen worden, benadrukt Berendsen. 'Dat heeft de voorkeur van Nederland.'
Nederland is vanouds streng voor aspirant-leden. Maar voor Oekraïne wil Nederland graag 'creativiteit' aan de dag leggen, zei premier Rob Jetten eerder. En Berendsen zelf verklaarde zich 'graag bereid' om te kijken naar stapsgewijs lidmaatschap voor Oekraïne. Nederland zou volgens de minister zelfs een van de voortrekkers moeten zijn in het denken daarover, met Duitsland en Frankrijk. Al tekende hij aan dat het wel 'realistisch en uitvoerbaar' moet blijven.
Oekraïne zelf toonde zich eerder niet enthousiast over een EU-lidmaatschap 'light'.
ANP
Estland heeft de belangrijkste Russische diplomaat in het land om tekst en uitleg gevraagd vanwege de ‘aanhoudende desinformatiecampagne’ tegen Estland en de andere Baltische Staten. Het Kremlin stelde deze week zonder enig bewijs dat Estland, Letland en Litouwen meehelpen aan Oekraïense droneaanvallen op Rusland.
De afgelopen maanden kwamen meerdere drones terecht in het luchtruim of op het grondgebied van oostelijke Navo-landen, waaronder de Baltische Staten. De Russische inlichtingendienst SVR zag daardoor voldoende aanleiding voor de ongefundeerde claim dat de landen hun luchtruim hadden opengesteld voor de drones. De dienst dreigde met vergelding. Het Navo-lidmaatschap van de landen zou hen daar niet tegen beschermen, aldus de SVR.
Navo-baas Mark Rutte en de Amerikaanse bevelhebber van het bondgenootschap, Alexus Grynkewich, wezen de Russische beschuldiging eerder deze week al van de hand. Ook de Estse buitenlandminister heeft inmiddels benadrukt dat Estland zijn luchtruim niet heeft opengesteld voor Oekraïense drones. ‘Berichten die het tegendeel beweren, zijn weer een voorbeeld van Russische propaganda die niet klopt, en dat weten ze’, aldus de minister.
Het Estse ministerie van Buitenlandse Zaken eist dat Rusland per direct stopt met ‘de verspreiding van leugens, openbare bedreigingen en provocaties’.
Jasper Daams
Oekraïne heeft het afgelopen half jaar de grootste terreinwinst geboekt op Rusland in twee jaar tijd. Dat meldt het Institute for the Study of War (ISW). Het Oekraïense leger won sinds november zo’n 400 vierkante kilometer in het zuiden van het land. Die terreinwinst werd vooral geboekt bij tegenaanvallen rond de stad Koepjansk.
Ook zijn er kleinere opstekers voor Oekraïne aan het zuidelijke en zuidoostelijke front. Volgens het ISW lopen de verliezen aan Russische kant verder op.
Vorig jaar had Oekraïne het erg zwaar en moest het steeds kleine stukken grondgebied prijsgeven, al verschoof het front amper. Een gevreesd nieuw voorjaarsoffensief van Rusland is gesmoord door Oekraïense tegenaanvallen, aldus ISW.
Rusland zit nu volgens de denktank vooral in het defensief. Het aantal Oekraïense aanvallen is op dit moment groter dan het aantal Russische, meldde het Oekraïense leger vorige week.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense leger moet drones niet langer in het verkeerde luchtruim terecht laten komen. Dat stelde de Poolse minister van Defensie Wladyslaw Kosiniak-Kamysz tijdens zijn bezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn.
De afgelopen weken zijn aan de oostflank van de Navo veel zorgen over Oekraïense aanvalsdrones die op het grondgebied of in het luchtruim van lidstaten terechtkomen. Sinds eind maart zijn er zo’n tien drones in de Baltische landen en Finland neergestort. Eerder deze maand trad de regering van Letland af, na geruzie in de coalitie over twee Oekraïense drones die niet voortijdig waren neergehaald.
Dinsdag nog schoot een Navo-F16 een Oekraïense drone boven Estland neer. Woensdag ging in de Litouwse hoofdstad Vilnius het alarm af na een dronemelding en werd de tijdelijk luchthaven gesloten. Van deze drone is het overigens nog onduidelijk of die uit Oekraïne kwam.
‘Ons grondgebied moet worden beschermd, niet worden bedreigd‘, zei de Poolse minister Kosiniak-Kamysz. Zijn strenge woorden voor Oekraïne zijn opvallend, aangezien Polen een van de nauwste bondgenoten van het buurland is.
Rusland gebruiktde verdwaalde Oekraïense drones om de Oost-Europese landen ervan te beschuldigen de Oekraïense droneaanvallen op Rusland te faciliteren. ‘Oekraïne moet hier preciezer in zijn, om Russische provocaties niet aan te moedigen’, zei Kosiniak-Kamysz.
Dylan van Bekkum
Bij een Oekraïense droneaanval op het Russische Syzran vannacht zijn twee doden gevallen. Dat melden lokale autoriteiten. Het stadje ligt in Samara, een regio aan de Wolga op de grens met Kazachstan, zo’n 1.000 kilometer van Oekraïne.
Oekraïne stelt een olieraffinaderij te hebben aangevallen van Rosneft, het grootste staatsoliebedrijf van Rusland. Het Oekraïense leger meldt niets over eventuele slachtoffers. Wel meldden Oekraïense autoriteiten dat er vannacht twee burgers omkwamen bij een Russische luchtaanval op de regio Tsjernihiv, aan de grens met Rusland.
Dylan van Bekkum
Het aantal Oekraïense burgerdoden was in april het hoogst in bijna een jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties (UNHRC). Deze VN-organisatie voor de naleving van de mensenrechten schrijft dat vorige maand in Oekraïne 238 burgers werden gedood bij beschietingen en nog eens 1.404 anderen gewond raakten. Dat is 18 procent meer dan in juli 2025, toen het aantal doden opliep tot 223 en het aantal gewonden tot 1.169.
De meeste doden (96 procent) vielen op grondgebied dat onder controle staat van Oekraïne. Van de slachtoffers kwam 43 procent om het leven door inslaande langeafstandsraketten en -drones, vaak in steden die ver van het oorlogsfront liggen.
De Mensenrechtenraad signaleert verder dat aanhoudende Russische aanvallen op de energievoorziening, de spoorwegen en havens van Oekraïne burgers in gevaar brengen en de maatschappij ontwrichten. In april voerden de Russen zeker veertien aanvallen uit op haveninstallaties bij de zuidelijke stad Odesa, op 140 tot 150 kilometer van het front met Rusland.
Volgens het oorlogsrecht zijn aanvallen op burgers en burgerdoelen strikt verboden. Willekeurige aanvallen die geen specifiek militair doel hebben, worden ook beschouwd als oorlogsmisdaad.
Peter van Ammelrooy
Lees verder: Is de oorlog in Oekraïne aan het kantelen? Bloedige Russische aanvallen leverden Moskou in april helemaal niets op
De Europese Unie overweegt de Duitse oud-bondskanselier Angela Merkel of de voormalige president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi aan te stellen als EU-gezant bij de vredesbesprekingen over Oekraïne. Dat meldt de Financial Times op gezag van anonieme bronnen die kennis hebben van het overleg daarover.
De krant schrijft dat de Amerikaanse president Donald Trump heeft laten doorschemeren dat hij er geen moeite mee zou hebben als Europa apart besprekingen zou voeren met de Russische president Vladimir Poetin.
Het overleg van de Amerikanen met de Russen en de Oekraïners zit vast, omdat Moskou grote delen van Oekraïne opeist in ruil voor beëindiging van de oorlog en verlangt dat het buurland afziet van toetreding tot de Navo. ‘Ze zien dat het zo niet werkt’, citeert de Financial Times een van zijn bronnen.
De EU stond tot dusver bij het vredesoverleg noodgedwongen aan de zijlijn, terwijl een akkoord tussen de strijdende partijen verregaande invloed zal hebben op de toekomst van Europa.
De Amerikanen wilden de Europeanen niet bij de besprekingen hebben, terwijl de EU zelf alle diplomatieke kanalen met de Russen heeft afgesloten in 2022 uit protest tegen de Russische invasie van Oekraïne. Wel hebben regeringsleiders van lidstaten afzonderlijke pogingen gedaan om Poetin over te halen de oorlog te stoppen.
De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU komen volgende week bijeen om het nut van een speciale gezant te bespreken. Behalve Merkel en Draghi zouden de huidige president van Finland, Alexander Stubb, en zijn voorganger Sauli Niinistö als potentiële kandidaten voor de post zijn genoemd.
Lees meer over de moeizame verhoudingen tussen de EU en de VS: Europa moet dringend op zoek naar een tweede verzekeringspolis
Peter van Ammelrooy
Het Chinese leger heeft eind vorig jaar in het geheim zo’n tweehonderd Russische militairen getraind. Dat meldt persbureau Reuters, op basis van informatie van Europese inlichtingendiensten. Een deel van de militairen zou later betrokken zijn geweest bij de strijd in Oekraïne.
De training was naar verluidt vooral gericht op het gebruik van drones. China zou onder meer instructeurs hebben opgeleid. China stelt neutraal te staan tegenover de oorlog in Oekraïne, maar onderhoudt nauwe banden met Rusland. Zo sloten Rusland en China vorig jaar al een overeenkomst over gezamenlijke militaire trainingen. In die deal stond ook dat honderden militairen uit China naar Rusland zouden gaan voor zo'n opleidingstraject.
Het kwam volgens inlichtingendiensten de afgelopen jaren vaker voor dat Chinese militairen in Rusland trainden. Dat Russische militairen dat ook deden in China, zou wel nieuw zijn.
Redactie
Zweden koopt vier marinefregatten in bij het Franse bedrijf Naval Group. Dat zei premier Ulf Kristersson vanochtend. De aanschaf zou de luchtverdedigingscapaciteit van het nieuwste Navo-lid verdrievoudigen.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne haast Zweden zich om zijn leger flink te versterken. Het Scandinavische land hoopt zich met de aankoop, waar zo’n 3,7 miljard euro mee gemoeid is, te wapenen tegen dreigingen vanuit de Baltische Zee. Volgens Kristersson is dit de grootste militaire investering sinds de jaren tachtig. De premier is ‘ervan overtuigd’ dat Zweden bijdraagt aan een ‘aanzienlijk veiligere’ toekomst van de Baltische Zee.
De fregatten kunnen zo’n veertig jaar mee en zullen de grootste oppervlaktestrijders worden van Zweden: zwaarbewapende oorlogsschepen die op of boven het wateroppervlak opereren. De eerste levering zal plaatsvinden in 2030. Tegen die tijd verwacht de regering al te voldoen aan de nieuwe Navo-norm, die bepaalt dat ieder Navo-lid in 2035 3,5 procent van het BBP moet investeren in defensie.
Naast de Naval Group concurreerden andere bedrijven ook voor de Zweedse miljardenaanbesteding. Financial Times beschrijft de keuze voor de Franse groep als ‘een klap’ voor het kansrijke gezamenlijke bod van het Britse Babcock International en Zweedse Saab. De Zweedse minister van Defensie Pål Jonson koos echter voor de Fransen, wegens de ‘snelle levering’ en het ‘bewezen systeem’ van deze fregatten. De Franse president Emmanuel Macron was tevreden: hij bedankte Zweden voor het ‘wederzijdse vertrouwen’ tussen beide landen.
Chiraz Hassoumi
Een Roemeense F-16 van de Navo heeft een ogenschijnlijk Oekraïense drone uit de lucht gehaald boven Estland. Dat melden de Estse autoriteiten. ‘Gegeven de vliegroute van de drone hebben we besloten om de drone uit de lucht te schieten’, zei de Estse minister van Defensie Hanno Pevkur. Oekraïne heeft nog niet gereageerd.
Volgens Pevkur ging het waarschijnlijk om een drone die Rusland als doelwit had. De afgelopen maanden zijn vaker Oekraïense drones over Navo-grondgebied gevlogen of er neergekomen. De minister stelt dat Estland eerder aan Oekraïne heeft laten weten dat het Oekraïense leger drones zo ver mogelijk buiten Navo-grondgebied moet laten vliegen.
In buurland Litouwen ging ook het alarm af vanwege overvliegende drones. Mensen die bij de grens met Rusland wonen, werden opgeroepen om binnen te blijven. Luchttroepen van de Navo kregen de opdracht om naar het gebied toe te vliegen. Vooralsnog zijn daar geen drones neergehaald.
Bekend is dat het Oekraïense leger het aantal droneaanvallen tegen Rusland heeft opgevoerd. Vorige week zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky nog dat Oekraïne experts naar Estland zal sturen om te helpen met de luchtverdediging.
Yassin Boutayeb
Het Russische leger is begonnen aan een driedaagse militaire training in het gebruik van kernwapens, waarbij ballistische raketten en kruisraketten zullen worden gelanceerd. Dat meldt het Russische ministerie van Defensie. De oefening begint enkele uren voordat de Russische president Vladimir Poetin in China aankomt voor een ontmoeting met zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping.
Het is de eerste keer dat Rusland met kernwapens oefent sinds het aflopen van het New START-verdrag in februari. Dat verdrag beperkte het kernwapenarsenaal van Rusland en de Verenigde Staten. Rusland zegt dat het leger zich met de oefening wil voorbereiden op het gebruik van kernwapens ‘in geval van een dreiging’.
Volgens Rusland nemen 65.000 militairen deel aan de oefening. Zij werken met 7.800 soorten militair materieel en wapens, waaronder meer dan tweehonderd raketlanceerinstallaties. Ook Russische militaire vliegtuigen, schepen, onderzeeërs en kernonderzeeërs zijn betrokken bij de oefening.
Rusland zal ook trainen in het gebruik van de kernwapens die in Belarus zijn gestationeerd. De Belarussische autoriteiten stelden maandag dat de oefening ‘niet gericht is tegen derde landen en geen bedreiging vormt voor de regionale veiligheid’.
Yassin Boutayeb
De Chinese president Xi Jinping heeft tijdens de ontmoeting met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump gezegd dat de Russische president Vladimir Poetin misschien nog spijt krijgt van zijn grootschalige invasie van Oekraïne in 2022. Dat meldt The Financial Times op basis van ingewijden.
Dat zijn uitspraken juist nu in het nieuws komen, is ongelukkig voor Xi: Poetin arriveert vandaag in China voor een topontmoeting van vier dagen. China heeft zich formeel altijd neutraal opgesteld over de oorlog in Oekraïne. Maar onder anderen de Amerikanen hebben China ervan beschuldigd Rusland te steunen door de levering van dual-use-goederen, materieel dat zowel een civiel doel kan dienen als een militair doel.
Nog niet eerder zou de Chinese president zulke verregaande uitspraken hebben gedaan over zijn bondgenoot. Xi heeft eerder met oud-president Joe Biden gesproken over de oorlog in Oekraïne, maar zou zich destijds niet hebben uitgelaten over de kansen van de Russen.
Onderhandelingen om tot een einde van de oorlog in Oekraïne te komen liggen momenteel stil. Oekraïne is tegelijkertijd steeds beter geworden in het aanvallen van Russische doelen met drones. Recentelijk voerde Oekraïne nog een historische aanval uit op de regio Moskou. Rusland daarentegen krijgt het niet voor elkaar om verder op te rukken in Oekraïne.
Yassin Boutayeb
De Oekraïense havenstad Izmail is vannacht het doelwit geworden van een Russische luchtaanval. De haven liep daarbij lichte schade op. Volgens lokale functionarissen brak er brand uit in een gebouw waarvan de ramen waren versplinterd, zo melden ze op Telegram.
Izmail heeft de grootste Oekraïense haven aan de Donau en is daardoor een locatie die regelmatig wordt getroffen. Bij de aanval vielen geen gewonden.
Ook de noordoostelijke stad Charkiv werd aangevallen. Daar zijn twee mensen onder het puin vandaan gered; mogelijk zit er nog één persoon vast.
Rusland werd zelf eveneens aangevallen. Het land meldde dat het vier Oekraïense drones heeft neergehaald die op weg waren naar Moskou.
ANP, Redactie
De internationale turnbond World Gymnastics heeft besloten dat atleten uit Rusland en Belarus weer mogen deelnemen aan internationale turnwedstrijden. Dat is de uitkomst van een vergadering van het uitvoerend bestuursorgaan van de bond in het Egyptische Sharm-el-Sheikh. Volgens een verklaring van de turnbond zijn ‘alle restricties van toepassing op Russische en Belarussische sporters’ per direct opgeheven.
Na de Russische inval in Oekraïne, in februari 2022, besloten sportbonden wereldwijd sporters uit Rusland en Belarus te weren van internationale toernooien. In de loop der jaren kwam er wel enige ruimte voor atleten om deel te nemen als Individuele Neutrale Atleten (AIN). Daarvoor golden strenge voorwaarden. De atleten mochten de oorlog niet openlijk steunen.
Er lijkt een kentering te zijn gekomen in de internationale boycot. In december en januari hieven judo en taekwondo als eerste sporten de restricties op. Vorige maand besloot de internationale zwembond, een van de grootste internationale sportfederaties, dat zwemmers én zelfs teams uit Rusland en Belarus weer onder eigen vlag mogen deelnemen aan internationale toernooien. Ook mogen hun volksliederen weer gespeeld worden bij medailleceremonies.
Carlijn van Esch
Rusland heeft afgelopen nacht 524 drones en 22 raketten op Oekraïne afgeschoten, zo melden de Oekraïense strijdkrachten. Het belangrijkste doelwit was de oostelijke stad Dnipro en omgeving. Hoewel de luchtafweer het grootste deel van de drones en raketten onschadelijk maakte, raakten volgens de autoriteiten zeker twintig mensen gewond.
Midden in de nacht vonden diverse explosies plaats in Dnipro en op verschillende plekken werden branden gemeld. Volgens de lokale gouverneur trof een raket een appartementencomplex van 24 verdiepingen. Daar zijn volgens hem zeker 18 mensen gewond geraakt, waaronder twee kinderen.
In de zuidelijke havenstad Odesa troffen drones meerdere woningen. Volgens eerdere berichten vielen daar 9 gewonden, maar dat aantal is door de lokale autoriteiten bijgesteld naar twee. Het zou gaan om een 11-jarige jongen en 59-jarige man. In de omgeving van Odesa werden ook een schoolgebouw en een kinderopvang getroffen, maar daar waren geen mensen aanwezig.
Volgens het Russische leger waren de aanvallen een reactie op Oekraïense droneaanvallen in de nacht van zaterdag op zondag, die zeker 3 levens eisten. Het Russische leger spreekt van een van de zwaarste aanvallen in de regio Moskou sinds het begin van de oorlog, met meer dan duizend drones. Die aanval was volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky weer een vergelding voor grote Russische aanvallen op Kyiv van afgelopen week, waarbij zeker 24 mensen om het leven kwamen.
Carlijn van Esch
De zuidelijke Oekraïense regio Odesa is vannacht getroffen door een Russische droneaanval. Daarbij zijn woongebouwen geraakt, zo meldde de regionale gouverneur van Odesa in een bericht op sociale media. Zeker negen mensen raakten daarbij gewond, onder wie een kind.
Ook andere steden in het centrum en het zuiden van Oekraïne werden aangevallen. In de stad Dnipro brak brand uit in het dak van een appartementsgebouw met 24 verdiepingen, meldde het hoofd van het militaire bestuur van de regio Dnipropetrovsk via Telegram. Ook op andere plaatsen in de stad brak brand uit. De precieze omvang van de schade is voorlopig onduidelijk.
De Russische aanvallen zijn een antwoord op de grootschalige Oekraïense aanval op Moskou dit weekeinde.
Redactie
Bij droneaanvallen in de regio Moskou zijn drie mensen om het leven gekomen, heeft de gouverneur van dat deel van Rusland zondag gezegd. Volgens hem ging het om een 'grootschalige' aanval op het gebied rond de Russische hoofdstad.
'Een vrouw is omgekomen doordat een drone een woonhuis raakte. Iemand anders ligt nog onder het puin', schrijft de gouverneur op Telegram. Hij voegt daaraan toe dat bij de aanvallen in de vroege ochtend eveneens twee mannen omkwamen.
Ook op andere plekken in de regio rond Moskou raakten woningen beschadigd en werden 'infrastructuurdoelen' aangevallen. (ANP)
De Russische president Poetin brengt volgende week een bezoek aan China. Dat heeft het Kremlin vandaag bekendgemaakt, een dag na het einde van Donald Trumps trip naar Beijing. Volgens de South China Morning Post is het de eerste keer dat de leiders van de VS en Rusland in dezelfde maand een bezoek brengen aan China.
De president van de VS reisde deze week voor het eerst in bijna 10 jaar naar China. Dat kan beslist niet worden gezegd over de Russische leider, die in augustus en september vorig jaar voor het laatst een bezoek bracht aan zijn ‘trouwe vriend’ Xi Jinping. Na de Russische invasie van Oekraïne, en de daaropvolgende westerse sancties tegen Rusland, hebben de regeringen in Moskou en Beijing de banden flink aangehaald.
De oorlog in Oekraïne kwam deze week weliswaar ter sprake tijdens Trumps ontmoeting met Xi, maar een doorbraak was ver uit zicht. Trump noemde de grootschalige Russische aanval van afgelopen week ‘jammer’, en sprak opnieuw vertrouwen uit in vredesgesprekken tussen Oekraïne en Rusland. Waar hij dat vertrouwen op baseert is niet duidelijk. De gesprekken zitten al maanden muurvast.
Het Kremlin meldt dat Poetins bezoek in het teken staat van het 25-jarig jubileum van een vriendschapsverdrag dat Rusland en China in 2001 ondertekenden. In China zal de Russische president het met Xi onder meer hebben over de bilaterale relaties en ‘belangrijke internationale en regionale kwesties’. Ook heeft Poetin een ontmoeting met de Chinese premier Li Qiang, met wie hij zal spreken over economische samenwerking.
Jasper Daams
Bij een Oekraïense droneaanval op een appartementengebouw in de Russische stad Belgorod, vlak bij de Oekraïense grens, zijn negen mensen gewond geraakt. Onder de gewonden was ook een driejarig meisje, meldt het regionale crisiscentrum via Telegram.
Op beelden die de autoriteiten deelden, is schade te zien aan een appartementsgebouw van tien verdiepingen.
In de nacht van woensdag op donderdag kwamen 24 mensen om het leven bij Russische aanvallen op Kyiv. Oekraïne voert als reactie steeds vaker droneaanvallen uit op Russisch grondgebied.
Belga
Oekraïne heeft een belangrijke olieraffinaderij in de centraal-Russische stad Ryazan met drones aangevallen, zo heeft de commandant van de drone-eenheden vrijdag bekend gemaakt. De aanval was onderdeel van een grotere Oekraïense actie in de nacht van donderdag op vrijdag, gericht op militaire en energie-infrastructuur in Rusland en door Rusland bezet Oekraïens grondgebied.
De exacte schade is niet bekend. Ooggetuigen zeggen dat er verschillende explosies plaatsvonden in de omgeving van de fabriek. Op sociale media gaan beelden rond van een grote brand, enorme rookwolken en door olie zwartgekleurde regen. Volgens The Moscow Times is op satelietbeelden te zien dat de zwarte rookwolken zich meer dan honderd kilometer uitstrekken, tot in een naburige regio.
De plaatselijke gouverneur zegt dat een industrieterrein en meerdere woningen door brokstukken van drones zijn getroffen, en dat daarbij vier mensen zijn gedood. Ryazan ligt ongeveer 200 kilometer ten zuidoosten van Moskou. De stad huisvest een van de grootste raffinaderijen van het land, die geregeld het doelwit is van Oekraïense aanvallen.
Oekraïne heeft de afgelopen maanden de aanvallen op de Russische oliesector opgevoerd om te voorkomen dat Rusland kan profiteren van de gestegen olieprijzen. Persbureau Reuters bericht dat de Oekraïense aanvallen op raffinaderijen sinds begin dit jaar zijn verdubbeld. Bij zestien raffinaderijen is in totaal een capaciteit van ongeveer 700 duizend vaten per dag stilgelegd. Volgens het Internationaal Energie Agentschap daalde de export van aardolieproducten uit Rusland in april tot 2,2 miljoen vaten per dag, het laagste niveau ooit gemeten.
De jongste Oekraïense aanvalsgolf volgde kort na een reeks dodelijke Russische aanvallen op Kyiv, de zwaarste van dit jaar. Vrijdag bezocht de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een verwoest flatgebouw in de hoofdstad waar zeker 24 mensen werden gedood. Hij legde rode rozen bij het puin en zei dat Moskou gestraft moest worden. In Kyiv geldt vrijdag een dag van rouw. In totaal vuurde Rusland in twee dagen tijd meer dan 1.500 raketten en drones op verschillende regio’s af. In het westen van Oekraïne kwamen zes mensen om het leven.
Carlijn van Esch
Lees ook dit profiel: De grote man achter de Oekraïense drones was eerder een gladgeschoren zakenman en is groot kunstliefhebber
Rusland en Oekraïne hebben vrijdag gevangenen uitgewisseld na bemiddeling door de Verenigde Arabische Emiraten. ‘Op 15 mei werden 205 Russische militairen gerepatrieerd uit gebieden die onder controle van Kyiv staan. In ruil daarvoor werden 205 krijgsgevangenen van de Oekraïense strijdkrachten overgedragen’, schrijft het Russische leger in een verklaring. De Russische militairen zijn opgevangen in Belarus voor ‘noodzakelijke psychologische en medische hulp’.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de ruil bevestigd. Volgens hem zaten de meeste Oekraïense gevangenen al sinds 2022 in Russische hechtenis. Ze vochten onder meer bij de grote Azovstal-ijzerfabriek in Marioepol, die symbool werd voor Oekraïens verzet tegen de Russische invasie. Op vrijgegeven foto’s is te zien hoe de geëmotioneerde soldaten Oekraïense hun vrijlating vieren.
Volgens betrokkenen betreft het de eerste fase van een grotere ruil, waarbij elke partij in totaal duizend gevangenen zal vrijlaten. Afgelopen weekend kondigde de Amerikaanse president Donald Trump al aan dat er behalve een driedaagse wapenstilstand van afgelopen zaterdag tot maandag ook een overeenkomst voor een nieuwe gevangenenruil lag. De vredesonderhandelingen tussen Kyiv en Moskou, die onder Amerikaanse druk worden voortgezet, hebben vaker tot de uitwisseling van gevangenen geleid.
Carlijn van Esch
De Finse autoriteiten hebben in de nacht van donderdag op vrijdag een waarschuwing afgegeven voor een dronedreiging in de regio Uusimaa, waar de hoofdstad Helsinki ligt. Inwoners werden opgeroepen om binnen te blijven. Volgens de Finse strijdkrachten werd Finland niet direct militair bedreigd.
Vrijdagochtend vroeg meldde het ministerie van Binnenlandse Zaken dat het gevaar geweken was. Het vliegverkeer komt ook weer op gang. 'Het gevaar is voorbij. Mensen kunnen veilig naar hun werk of school', schreef minister van Binnenlandse Zaken Mari Rantanen op X.
Eerder verhoogde ook de grenswacht de paraatheid, zo meldde het Finse ministerie van Defensie. Het zou om meerdere drones gaan, aldus de politie eerder. Er werd geen informatie gegeven over waar de mogelijke drones vandaan komen.
De Finse premier Petteri Orpo schreef op X: 'Er is een waarschuwing uitgegeven voor een dronedreiging in Uusimaa. De autoriteiten nemen maatregelen. De strijdkrachten hebben hun eigen bewakings- en reactiemogelijkheden versterkt. Ik roep iedereen op de waarschuwingen van de autoriteiten op te volgen.'
Lokale media meldden vrijdagochtend in het oosten van Helsinki veel gevechtsvliegtuigen van de Finse strijdkrachten te hebben gezien. Internationale langeafstandsvluchten die vrijdagochtend op de luchthaven Helsinki zouden moeten aankomen, werden omgeleid naar onder meer Stockholm en de Finse stad Rovaniemi.
ANP
Bij Oekraïense luchtaanvallen op de stad Ryazan in Rusland zijn drie mensen om het leven gekomen. Twaalf mensen raakten gewond. Dat meldt de gouverneur vrijdag op Telegram.
'Tot ons grote verdriet zijn drie mensen omgekomen en twaalf gewond geraakt, onder wie kinderen', aldus Pavel Malkov, de gouverneur van Ryazan, een stad ten zuidoosten van Moskou.
ANP
Het dodental door de zware Russische aanvallen op Kyiv is opgelopen tot zeker 21, onder wie drie kinderen. Rusland bestookt Oekraïne al twee dagen lang met honderden drones en tientallen raketten, met Kyiv als voornaamste doelwit. Voor vrijdag is een dag van rouw afgekondigd in de hoofdstad.
Volgens Zelensky viel Rusland aan met meer dan 1500 drones en 56 raketten. Door het hele land vielen in twee dagen tijd zeker 27 doden door de aanvallen. Tientallen mensen raakten gewond. 'Het is belangrijk dat partners niet zwijgen over deze aanval. En het is net zo belangrijk om de bescherming van ons luchtruim te blijven steunen', aldus Zelensky.
Onder het puin van een verwoest appartementencomplex in Kyiv werden zeven lichamen gehaald. President Zelensky zei dat aan twintig locaties in Kyiv grote schade is toegebracht, waaronder woningen, een school, een dierenkliniek en andere burgerinfrastructuur.
ANP
Het dodental door de zware Russische aanvallen op Kyiv woensdag en donderdag is opgelopen tot zeker zestien, onder wie twee kinderen. Rusland bestookt Oekraïne al twee dagen lang met honderden drones en tientallen raketten, met Kyiv als voornaamste doelwit. Voor vrijdag is een dag van rouw afgekondigd in de hoofdstad.
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky viel Rusland aan met meer dan 1500 drones en 56 raketten. Door het hele land vielen in twee dagen tijd zeker 22 doden door de aanvallen. Tientallen mensen raakten gewond.
Onder het puin van een verwoest appartementencomplex in Kyiv werden zeven lichamen gehaald. President Zelensky zei dat aan twintig locaties in Kyiv grote schade is toegebracht, waaronder woningen, een school, een dierenkliniek en andere burgerinfrastructuur.
ANP
Lees hier het hele nieuwsbericht.
Een toonaangevende wapenproducent uit Oekraïne heeft dit jaar twee satellieten de lucht in geschoten, en is van plan daar volgend jaar ‘tientallen’ aan toe te voegen. Dat zegt medeoprichter en hoofdontwerper van het bedrijf Fire Point, Denys Sjtilierman, tegen de Financial Times. De lanceringen zijn bedoeld om Oekraïne minder afhankelijk te maken van de Amerikaanse regering en westerse techbedrijven.
Sinds het begin van de Russische invasie heeft de Oekraïense defensie-industrie een enorme vlucht genomen, met name wat betreft drone-productie en afweer. Maar voor zijn militaire inlichtingen leunt het land nog altijd zwaar op de VS. Daarnaast maakt het Oekraïense leger gebruik van internet via de Starlink-satellieten van Elon Musks bedrijf SpaceX.
Ook op andere gebieden wint Fire Point terrein. Zo is het bedrijf zeer succesvol in de productie van drones, en heeft het Oekraïense leger sinds vorig jaar de door Fire Point ontworpen Flamingo-raket in gebruik. De kruisraket zou een bereik hebben van 3.000 kilometer, twee keer zoveel als de Amerikaanse Tomahawk-raket. Nieuwssite Oekraïnska Pravda zette onlangs wel vraagtekens bij de effectiviteit van de Flamingo.
Fire Point schroeft de productie van kruis- en ballistische raketten de komende tijd verder op, aldus Sjtilierman tegen de Financial Times. Ook zou het bedrijf werken aan een ‘pan-Europees luchtverdedigingsschild’, en zouden verschillende Europese landen de mogelijkheden verkennen om gezamenlijk drones en raketten bij het bedrijf in te kopen.
Ondertussen speelt Fire Point ook een rol in het grootschalige corruptieschandaal dat verschillende Oekraïense prominenten de kop kostte. Uit transcripten die Oekraïnska Pravda vorige week online zette, kwam het beeld naar voren dat een voormalig zakenpartner van president Zelensky zich voordeed als vertegenwoordiger van het bedrijf en zich in die hoedanigheid verrijkte. Shtilierman heeft de beschuldigingen van corruptie altijd ontkend.
Jasper Daams
De Slowaakse minister van Buitenlandse Zaken heeft zijn onvrede geuit over de Russische luchtaanvallen door heel Oekraïne in de afgelopen twee dagen. De drones en raketten kwamen onder meer neer in de regio’s Oezjhorod en Transkarpatië, nabij de grens met Slowakije.
‘Slowakije veroordeelt de massale luchtaanvallen van Rusland op het Oekraïense grondgebied van gisteren en vandaag, die reikten tot Oezjhorod en Transkarpatië’, aldus minister Juraj Blanár in een verklaring. ‘Daar woont ook een Slowaakse minderheid.’
Eerder sprak de Hongaarse premier Péter Magyar zich al fel uit over de Russische aanvallen die ook nabij de Oekraïense grens met Hongarije kwamen. Hij vroeg president Poetin ‘wanneer hij van plan is deze bloedige oorlog te beëindigen'. De Russische ambassadeur werd ontboden.
De reactie van Magyar is niet heel verrassend: de zaterdag aangetreden premier kondigde al aan een minder pro-Russische koers te willen varen dan zijn voorganger Orbán. De reactie van de Slowaakse regering is opmerkelijker: Slowakije heeft met premier Fico nu de meest pro-Russische leider van de EU. Fico bezocht zaterdag Moskou nog, tijdens de Russische Dag van de Overwinning, om zich te verzekeren van de levering van Russische olie.
Dylan van Bekkum
De Letse minister-president Evika Silina treedt terug. In het land was een politieke crisis uitgebroken nadat twee drones vanuit het Russische luchtruim Letland binnen waren gekomen. De regering komt nu na drie jaar ten val.
Silina, van de rechtse partij Eenheid, dwong eerder minister van Defensie Andris Sprūds van het linkse Pro op te stappen. De premier hield hem verantwoordelijk voor gebreken in de luchtverdediging. Defensie had volgens haar sneller de Letse antidronesystemen in stelling moeten brengen.
Na het opstappen van Sprūds trok Pro zich terug uit de coalitie, die daarmee de meerderheid verloor. Er zullen nieuwe verkiezingen komen. Premier Silina lijkt hier aan te willen deelnemen. ‘Ik treed terug, maar ik geef niet op’, zei ze. Silina zal voorlopig aanblijven als demissionair premier.
Een van de twee drones trof in de buurt van het Oost-Letse Rezekne een olieopslag, die op het moment van de inslag leeg was. De drones waren onderweg naar Rusland en kwamen per ongelukterecht in Letland. De Oekraïense regering heeft erkend dat de twee drones afkomstig waren uit Oekraïne. Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha raakten de drones uit koers door Russische stoorzenders en vlogen ze daardoor naar Letland.
Dylan van Bekkum
Bij de Russische grootschalige aanval op Kyiv vannacht zijn zeker vijf doden gevallen. Vanochtend meldden autoriteiten nog één dode. Ook zijn er 44 gewonden gemeld, terwijl hulpdiensten nog steeds onder het puin zoeken naar andere slachtoffers.
Lees hier het hele nieuwsbericht.
Andri Jermak zal worden opgepakt voor de verdenkingen van corruptie tegen hem. De Oekraïense rechtbank die in het leven is geroepen voor het bestrijden van corruptie, heeft een arrestatiebevel tegen hem uitgevaardigd. Maandag werd al bekend dat de voormalig rechterhand en stafchef van president Zelensky officieel wordt verdacht van het verduisteren van publiek geld.
Jermak zou betrokken zijn geweest bij de verduistering van omgerekend zo’n 9 miljoen euro aan overheidsgeld. Het zou gebruikt zijn voor de bouw van een luxe wooncomplex in Kyiv, zo meldden Oekraïense anti-corruptiediensten maandag. Een van de woningen in dat complex was bestemd voor Jermak. Dat geld dat was bestemd voor de energiesector. Jermak ontkent schuldig te zijn en gaat in beroep tegen het arrestatiebevel.
Een aantal hoge functionarissen, onder wie oud-minister van Energie Herman Haloesjtsjenko, werd in hetzelfde onderzoek eerder al aangemerkt als verdachten. In totaal zou zo’n 100 miljoen euro aan overheidsgeld zijn ontvreemd.
In november deden Oekraïense anti-corruptiediensten al een inval in de woning van Jermak. Hoewel hij destijds niet werd aangeklaagd, moest hij wel aftreden als chef van Zelensky’s presidentiële staf. Tot zijn ontslag gold Jermak als Zelensky’s belangrijkste vertrouweling en een van de machtigste personen van Oekraïne.
Dylan van Bekkum
Lees ook: Andri Jermak was Zelensky’s trouwste bondgenoot, maar werd het grootste blok aan zijn been
De Oekraïense hoofdstad Kyiv heeft te maken met een grote Russische aanval, meldt de burgemeester van de stad, Vitali Klitsjko. ‘De vijand valt Kyiv aan met drones en ballistische raketten’, schrijft Klitsjko op Telegram. Bij de aanvallen viel één dode, laten de autoriteiten van de Oekraïense hoofdstad weten. 29 mensen raakten gewond.
De burgemeester riep de bevolking op om te schuilen. De aanvallen, die rond 1:00 uur vannacht begonnen, waren gericht op zes districten in de hoofdstad. In het district Darnytsia stortte een flatgebouw gedeeltelijk in, waardoor het gebouw in tweeën brak en mensen onder het puin werden bedolven. Volgens de Oekraïense hulpdiensten werden minstens elf mensen onder het puin vandaan gehaald. Op de plaats van de aanval zoeken hulpverleners nog naar overlevenden.
Elders in de regio Kyiv raakten nog een zeven mensen gewond. In het district Dnjepr raakten brokstukken van en drone het dak van een vijf verdiepingen tellend woongebouw. Vanochtend vroeg waren er in de hele hoofdstad explosies te horen. In totaal vuurde Rusland 675 drones en 56 raketten af op Oekraïne, aldus de luchtmacht.
Na een wapenstilstand van drie dagen voor de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn de Russische aanvallen op Oekraïense steden met grote hevigheid hervat. Woensdag doodde een aanval met ‘minstens 800 Russische drones’ zes mensen en raakten tientallen anderen gewond, zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Redactie
De Hongaarse premier Péter Magyar heeft de Russische ambassadeur in Hongarije ontboden vanwege een Russische luchtaanval in Oekraïne eerder vandaag. Het is de eerste keer dat de Russische ambassadeur wordt ontboden door Hongarije vanwege een aanval op Oekraïne. De voormalige premier Viktor Orbán onderhield goede banden met het Kremlin.
De ambassadeur moet in gesprek met de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Anita Orbán. Premier Magyar zegt dat minister Orban de Russische aanval, waarbij zeker drie doden zijn gevallen, zal veroordelen. Ook zal de minister aan Rusland vragen wanneer het van plan is om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.
Persbureau Reuters heeft contact gezocht met de Russische ambassade in Boedapest, maar heeft nog geen reactie gekregen. Het Kremlin heeft ook nog niet gereageerd op de zaak.
Yassin Boutayeb
Het Russische leger heeft vandaag zes Oekraïners gedood bij grootschalige luchtaanvallen op verschillende doelen in Oekraïne. Tientallen mensen, onder wie kinderen, raakten gewond. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Rusland bestookte zijn land vandaag met zeker achthonderd drones. Zowel cruciale als civiele infrastructuur was doelwit.
De doden vielen volgens Kyiv Independent onder meer in de westelijke regio Rivne, waar drie mensen zouden zijn omgekomen toen een Russische drone een appartement trof. Ook Kyiv en Odesa waren doelwit. Ook viel Rusland 23 keer het Oekraïense spoornet aan, meldt persbureau Reuters op basis van een hoge adviseur van Zelensky.
De Oekraïense president noemt de aanval ‘een van de langste en grootste Russische aanvallen op Oekraïne’. De president stelt te vrezen dat Rusland later vandaag nog een salvo raketten op Oekraïne zal afvuren om zo de Oekraïense luchtverdediging te overweldigen.
De Oekraïense militaire inlichtingendienst HUR deelt die angst en stelt dat Rusland van plan is om nog een aanzienlijk aantal ballistische raketten en kruisraketten af te vuren op Oekraïne, zowel vanuit de lucht als vanaf zee.
Dinsdag voerde Rusland ook al een grootschalige luchtaanval uit op Oekraïne. Daarbij vielen eveneens zes doden, volgens Oekraïne. De aanvallen vonden plaats in de provincie Dnipropetrovsk.
Yassin Boutayeb
Oekraïne heeft vannacht een droneaanval uitgevoerd op een haven de Zuid-Russische provincie Krasnodar. De Russische autoriteiten melden dat er door de aanval brand is uitgebroken op een niet nader genoemde locatie. Volgens onafhankelijke Russische Telegramkanalen, die zich baseren op videobeelden en berichten van omwonenden, trof de aanval een olieterminal nabij de haven van het dorp Volna.
De terminal, gelegen aan de Zwarte Zee, wordt gebruikt om Russische olie vanuit pijpleidingen over te pompen naar olietankers. De omvang van de schade is onduidelijk, maar op beelden van de brand zijn grote rookpluimen te zien.
Het Oekraïense leger heeft de afgelopen weken verschillende aanvallen uitgevoerd op olie-installaties aan de Zwarte Zee. Vooral de olieraffinaderij in de stad Toeapse en de nabijgelegen olieterminal zijn daarbij zwaar beschadigd. Met de aanvallen wil Oekraïne de export van Russische olie, die van groot belang is voor de Russische economie, belemmeren.
Ook trof Oekraïne deze maand een grote olieraffinaderij in de Russische provincie Perm, op zo’n 1.500 kilometer van de grens met Oekraïne. Persbureau Reuters meldde vandaag op gezag van ingewijden in de oliesector dat de raffinaderij momenteel volledig buiten werking is.
Daan de Vries
Tijdens de grootschalige blokkade van het mobiele internet hebben Russen vorige week een recordbedrag aan contant geld opgenomen. Dat meldt de Russische zakenkrant RBK op basis van gegevens van de Russische centrale bank. In aanloop naar 9 mei, de dag waarop de overwinning op nazi-Duitsland wordt gevierd, waarschuwden verschillende Russische banken dat het gedurende de aangekondigde internetblokkades ook niet mogelijk zou zijn om te pinnen of gebruik te maken van online bankieren.
In totaal is in Rusland tussen 1 en 11 mei zo’n 210 miljard roebel (ruim 2,4 miljard euro) opgenomen. In grote delen van Rusland was het mobiele internet in de dagen rond 9 mei afgesloten. Volgens RBK is het niet eerder voorgekomen dat er tijdens de meivakantie zo massaal geld werd ingeslagen. In het vorige recordjaar 2020, aan het begin van de coronapandemie, ging het om 133 miljard roebel.
De Russische autoriteiten leggen de toegang tot mobiel internet steeds vaker aan banden rond feestdagen en andere gelegenheden. Precies een jaar geleden gebeurde dat voor het eerst, eveneens rond de Dag van de Overwinning. Ook langs de grens met Oekraïne wordt het internet regelmatig stilgelegd. Met de blokkade wil het Kremlin voorkomen dat Oekraïense drones verbinding kunnen maken met het Russische netwerk. Ook maken de blokkades het moeilijker voor Russische burgers om toegang te krijgen tot berichtenapps, sociale media en onafhankelijke nieuwsbronnen.
Daan de Vries
De Verenigde Staten en Oekraïne gaan op korte termijn een deal sluiten over de verkoop van Oekraïense drones aan het Amerikaanse leger. Dat blijkt uit een conceptakkoord dat is ingezien door de Financial Times. De Amerikanen willen Oekraïense drones aanvankelijk gebruiken voor militaire oefeningen, maar in het contract staat dat de overeenkomst het begin kan vormen van bredere militaire samenwerking tussen de twee landen.
Drones spelen de afgelopen jaren een steeds belangrijkere rol in de oorlog in Oekraïne, waardoor het land beschikt over een grote en innovatieve drone-industrie. Zo heeft Oekraïne drones ontwikkeld om vijandelijke drones te onderscheppen, evenals langeafstandsdrones die doelen kunnen raken op afstanden van ruim 1.500 kilometer.
In het document staat dat de VS ‘interesse hebben in de aankoop van Oekraïense technologie’. Die belangstelling is vermoedelijk mede gewekt tijdens de oorlog tegen Iran, toen de Amerikaanse luchtverdediging in het Midden-Oosten veel moeite had om zich te wapenen tegen Iraanse tegenaanvallen.
De Oekraïense president Zelensky zei toen al dat Oekraïense onderscheppingsdrones veel effectiever en goedkoper zijn dan reguliere luchtverdedigingsraketten. De Oekraïners hebben onlangs ook overeenkomsten gesloten met verschillende Golfstaten, die in de toekomst mogelijk zullen leiden tot de export van Oekraïense drones.
Daan de Vries
Rusland en Oekraïne hebben weinig vertrouwen in Donald Trumps rol als bemiddelaar bij vredesbesprekingen tussen de twee landen. Dat zeggen diplomatieke bronnen uit Oekraïne en andere Europese landen tegen de Financial Times. De gesprekken liggen sinds eind februari stil, toen een overleg in de Verenigde Arabische Emiraten werd uitgesteld vanwege de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran.
Hoewel de formele onderhandelingen stil liggen, heeft zowel Rusland als Oekraïne de afgelopen maanden gesproken met Trumps onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner. Tot concrete resultaten hebben die gesprekken vooralsnog niet geleid. Bovendien putten beide landen weinig vertrouwen uit de vorige ronde onderhandelingen, die in februari plaatsvond in het Zwitserse Genève. Bij die onderhandelingen bleek opnieuw dat de Oekraïense en Russische voorwaarden voor een akkoord ver uit elkaar liggen.
Volgens de FT is Oekraïne momenteel minder geneigd tot onderhandelingen dan een half jaar geleden, nu de Oekraïners de Russische economie weten te treffen met droneaanvallen op Russisch grondgebied en de Russische opmars aan het front tot stilstand is gekomen. In de maand april boekte Oekraïne voor het eerst in bijna twee jaar meer terreinwinst dan het verloor.
Ook Rusland heeft geen haast om vrede te sluiten, zeggen bronnen die met de Russen hebben gesproken tegen de Britse krant. President Vladimir Poetin lijkt van plan te zijn om eerst de Oost-Oekraïense provincie Donetsk geheel in te nemen, een doelstelling die in het huidige tempo nog jaren kan duren. Daarna zou Rusland zijn vredesvoorwaarden verder willen uitbreiden door te eisen dat Oekraïne zich terugtrekt uit de zuidelijke provincies Cherson en Zaporizja. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei vandaag nog dat hoewel er veel wordt gesproken over toenadering tussen Rusland en de VS, er in werkelijkheid ‘niets gaande is’.
Daan de Vries
Lees ook: Vertrouwen in vredesgesprekken onder de VS daalt tot dieptepunt in Oekraïne en Rusland
Bij Russische luchtaanvallen in de provincie Dnipropetrovsk zijn zeker zes doden gevallen. Dat meldt gouverneur Oleksandr Hanzja op Telegram. Vier van hen zouden zijn gedood door een bombardement in de buurt van het dorp Synelnykove, twee anderen kwamen om bij een aanval op een appartementencomplex in Kryvy Rih.
De vijandelijkheden tussen Rusland en Oekraïne zijn na het verlopen van het driedaagse bestand, afgelopen nacht, weer opgelaaid. In zijn dagelijkse videoboodschap zei president Zelensky vanavond dat het Oekraïense leger vandaag een droneaanval heeft uitgevoerd op een Russische gasinstallatie in Orenburg, op meer dan 1.000 kilometer van de grens met Oekraïne.
De Russische gouverneur van het gebied Jevgeni Solntsev bevestigt de aanval op Telegram. Hij stelt dat de Russische luchtafweer de negen Oekraïense drones uit de lucht onschadelijk heeft gemaakt. Wel zouden een woongebouw, een school en een kleuterschool schade hebben opgelopen door vallend puin.
Jasper Daams
Een met explosieven geladen zeedrone die vorige week op een Grieks vakantie-eiland werd gevonden, is afkomstig uit Oekraïne. Dat heeft de Griekse minister Nikos Dendias van Defensie bevestigd tijdens een top met zijn EU-collega’s. Dendias sprak in Brussel van een ‘buitengewoon ernstige kwestie’.
Een visser stuitte vorige week op de ronddobberende drone bij een zeegrot op Lefkas, een van de meest westelijk gelegen Griekse eilanden. Het bootje, volgeladen met explosieven, was vermoedelijk op drift geraakt. De Griekse explosieven opruimingsdienst bracht de zeedrone gecontroleerd tot ontploffing, waarna de autoriteiten verder onderzoek deden naar de herkomst van het bootje.
De Griekse defensieminister bevestigt nu de vermoedens die de afgelopen dagen de ronde deden: het bootje is van Oekraïense makelij. De Oekraïense marine zet de drones vooral in tegen Russische marineschepen en olietankers op de Zwarte Zee, op honderden kilometers afstand van Lefkas. De afgelopen maanden trof Oekraïne echter ook schepen op de Middellandse Zee. Hoe dit bootje in Griekenland is beland, is onduidelijk. Oekraïne heeft zich nog niet over de zaak uitgelaten.
Griekenland neemt de zaak hoog op. De aanwezigheid van de drone ‘raakt de vrijheid van scheepvaart en brengt ook de veiligheid van de scheepvaart in gevaar’, zei Dendias. Een dag eerder wees de onderminister voor maritieme zaken er al op dat de zeedrone ook een boot met toeristen had kunnen treffen. Lefkas ligt op een drukke vaarroute tussen Griekenland en Italië.
Het is niet voor het eerst dat een Oekraïense drone uit koers raakt en in een ander Europees land terechtkomt. Zo crashten onlangs twee drones in Letland, waarna de Letse minister van Defensie opstapte. Dit voorjaar kwamen er ook al Oekraïense drones neer in Letland, Estland en Litouwen.
Jasper Daams
De steun aan Rusland in de oorlog tegen Oekraïne heeft Noord-Korea in de afgelopen drie jaar omgerekend grofweg 11 miljard euro opgeleverd, bericht de Japanse zakenkrant Nikkei Asia. In ruil voor wapens en manschappen heeft Pyongyang onder meer buitenlandse valuta en energievoorraden ontvangen. Het zou om een ongekend bedrag gaan: de omvang van de Noord-Koreaanse economie ligt volgens schattingen tussen de 10 en 22 miljard euro.
Noord-Korea heeft een forse bijdrage geleverd aan de Russische oorlog. De export van raketartillerie, granaten en korteafstandsraketten bedroeg volgens een Zuid-Koreaans onderzoeksinstituut in 2025 alleen al tussen de 6 en 11,7 miljard euro. De twee landen sloten in 2024 een strategisch partnerschap.
Daarnaast vechten volgens schattingen zo’n 15 duizend Noord-Koreaanse militairen aan Russische zijde mee tegen Oekraïne, Nikkei Asia spreekt op gezag van een Zuid-Koreaans parlementslid zelfs over een aantal van zo’n 20 duizend. Mogelijk komen daar nog tienduizenden militairen bij. Sinds de herfst van 2024 zou Moskou meer dan 500 miljoen euro voor hebben overgemaakt aan Pyongyang voor de troepensteun.
Noord-Koreaanse militairen die vechten in de oorlog zouden maandelijks 1.700 euro ontvangen ter compensatie. Rusland zou zo’n 8.500 euro uitkeren als een militair komt te sterven. Volgens schattingen zijn zeker 2 duizend Noord-Koreanen omgekomen in Oekraïne, de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst stelde in februari dat dat aantal al is opgelopen naar de 6 duizend.
Thom Canters
De Oekraïense hoofdstad Kyiv is dinsdagochtend vroeg getroffen door een luchtaanval. Dat meldt de leider van het militaire bestuur van de stad, Tymour Tkatchenko, via Telegram. Om middernacht liep het korte staakt-het-vuren met Rusland af.
Volgens Tkatchenko bevinden de drones zich boven het luchtruim in Kyiv. Hij roept inwoners op binnen te blijven tot het gevaar geweken is. Het gaat om de eerste aanval op de Oekraïense hoofdstad sinds de start van het driedaagse staakt-het-vuren op 8 mei. Het is nog onduidelijk welke schade de drones hebben veroorzaakt en of er slachtoffers gevallen zijn.
De Oekraïense luchtmacht meldt dinsdagochtend ook droneaanvallen op Zaporizja, Charkiv, Dnipro en Cherson, evenals aanvallen in de noordelijke regio Soemy en in Mykolajiv in het zuiden.
Gedurende het weekend beschuldigden beide partijen elkaar al van schendingen van het bestand. 'We zien dat Rusland niet van plan is deze oorlog te beëindigen', zei de Oekraïense president Zelensky maandagavond in zijn dagelijkse videoboodschap.
ANP, Belga
Andri Jermak, de voormalige stafchef van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, is aangemerkt als verdachte in een groot corruptieschandaal. Jermak zou betrokken zijn geweest bij de verduistering van omgerekend zo’n 9 miljoen euro aan overheidsgeld. Het geld zou gebruikt zijn voor de bouw van een luxe wooncomplex in Kyiv, melden Oekraïense anti-corruptiediensten. Een van de woningen in dat complex was bestemd voor Jermak.
De diensten noemen Jermak niet bij naam, maar meldden wel dat ‘een voormalige stafchef van de president’ is aangeklaagd in het corruptieonderzoek. Verschillende Oekraïense media bevestigen op gezag van bronnen binnen het onderzoek dat het gaat om Jermak.
Zelensky’s voormalige stafchef was volgens corruptiebestrijders betrokken bij de grootschalige verduistering van geld dat bestemd was voor de energiesector. Een aantal hoge functionarissen, onder wie oud-minister van Energie Herman Haloesjtsjenko, werden in hetzelfde onderzoek eerder al aangemerkt als verdachten. In totaal zou zo’n 100 miljoen euro aan overheidsgeld zijn ontvreemd.
In november deden Oekraïense anti-corruptiediensten al een inval in de woning van Jermak. Hoewel hij destijds niet werd aangeklaagd, moest hij wel aftreden als chef van Zelensky’s presidentiële staf. Tot zijn ontslag gold Jermak als Zelensky’s belangrijkste vertrouweling en een van de machtigste personen van Oekraïne. De twee kennen elkaar uit de filmwereld: Zelensky was komiek en acteur, Jermak werkte als producent. De hoofdverdachte in het corruptieschandaal, zakenman Timoer Minditsj, werkte jarenlang samen met Zelensky en Jermak als mede-eigenaar van hun productiehuis.
Daan de Vries
De EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben sancties opgelegd aan zestien personen die een rol zouden spelen bij de ontvoering van Oekraïense kinderen door Rusland. Ook zijn zeven instellingen waar Oekraïense kinderen worden geïndoctrineerd toegevoegd aan de Europese sanctielijst.
‘Deze acties zijn een ernstige schending van het internationaal recht’, schrijven de ministers in een verklaring. ‘Ze zijn erop gericht de Oekraïense identiteit uit te wissen en het behoud van die identiteit voor toekomstige generaties te ondermijnen.’
Onder de personen die vandaag zijn toegevoegd aan de Europese sancties zijn onder anderen de leidinggevenden van een aantal Russische heropvoedingskampen. In die kampen krijgen Oekraïense kinderen pro-Russisch ‘patriottisch’ onderwijs, vaak gecombineerd met militaire training. De kampen bevinden zich zowel in de bezette delen van Oekraïne als op Russisch grondgebied.
Sinds het begin van de invasie van Oekraïne heeft Rusland naar schatting zo’n twintigduizend Oekraïense kinderen gedwongen verplaatst naar Rusland of naar de bezette delen van Oekraïne. In veel gevallen worden de Oekraïense paspoorten van deze kinderen afgepakt en vervangen door Russische. Daarna worden zij geadopteerd door Russische gezinnen of komen zij terecht in heropvoedingskampen, onder meer op de door Rusland bezette Krim.
De ontvoering van Oekraïense kinderen was in 2023 aanleiding voor het Internationaal Strafhof om een arrestatiebevel uit te vaardigen tegen de Russische president Vladimir Poetin. De gedwongen verplaatsing van burgers is een oorlogsmisdaad. Dat geldt vermoedelijk ook voor het gedwongen afstaan van de Oekraïense nationaliteit.
Daan de Vries
Rusland en Oekraïne beschuldigen elkaar opnieuw van schendingen van het driedaagse staakt-het-vuren. Ondanks het feit dat de gevechtspauze officieel nog van kracht is, hebben zowel de Russische als Oekraïense autoriteiten melding gemaakt van vijandelijke droneaanvallen in de afgelopen 24 uur. Ook zou aan het front opnieuw zijn gevochten.
De Amerikaanse president Trump kondigde afgelopen vrijdag aan dat Rusland en Oekraïne de wapens voor drie dagen zouden neerleggen. Hoewel grootschalige aanvallen sindsdien zijn uitgebleven, zijn de vijandelijkheden nooit helemaal opgehouden. Zo vielen dit weekend zeker drie doden bij Russische droneaanvallen, en ook Rusland maakte melding van gewonden als gevolg van Oekraïense aanvallen.
Het Russische ministerie van Defensie claimt vandaag bijna 24 duizend schendingen van het bestand te hebben vastgesteld, onder meer in de vorm van drone- en raketaanvallen. De eigen aanvallen in de afgelopen dagen waren volgens Rusland een reactie op de Oekraïense aanvallen.
De Oekraïense legerleiding zegt op haar beurt dat Rusland alleen al in de afgelopen 24 uur meer dan achtduizend kamikazedrones heeft afgevuurd op doelen van het Oekraïense leger. Daarnaast zou het leger in diezelfde periode 180 confrontaties op het slagveld hebben vastgesteld.
Jasper Daams
De Oekraïense buitenlandminister Andri Sybiha voelt er niets voor om de voormalige Duitse bondskanselier Gerhard Schröder namens de EU te laten onderhandelen over een vrede tussen Oekraïne en Rusland. Voorafgaand aan een bijeenkomst met zijn Europese ambtgenoten in Brussel wees Sybiha het voorstel van de Russische president Poetin resoluut van de hand. ‘Wij steunen zo'n kandidatuur absoluut niet’, aldus de Oekraïense minister.
Poetin schoof de 82-jarige Schröder afgelopen weekend naar voren als mogelijke bemiddelaar bij vredesgesprekken, mocht Europa een plek aan de onderhandelingstafel krijgen. Nadat ingewijden binnen de Duitse regering kenbaar hadden gemaakt dat ze de pro-Russische Duitser ongeschikt achten voor deze rol, sprak ook EU-buitenlandchef Kaja Kallas zich vandaag uit tegen het voorstel.
Schröder was tussen 1998 en 2005 bondskanselier namens de sociaaldemocratische SPD. Sindsdien staat hij bij het Kremlin op de loonlijst; hij had een hoge functie bij de aanleg van de Nordstream-pijplijn en werkte als lobbyist voor de Russische olie- en gasindustrie. Vanwege zijn banden met de regering in Moskou raakte Schröder na de invasie van Oekraïne in opspraak, omdat hij weigerde afstand te nemen van Poetin.
De Oekraïense minister Sybiha vindt wel dat de EU een rol moet krijgen in de vredesbesprekingen. Hij zei vanochtend niet uit te zijn op aparte onderhandelingen, maar op een aanvulling van de ‘mainstream onderhandelingen onder leiding van de VS’. Wie namens de EU zou moeten aanschuiven, liet hij in het midden. ‘Europa heeft veel leiders’, zei hij.
Als de oorlog in Oekraïne voorbij is, dreigen wapens ‘op grote schaal’ naar de Europese Unie te worden gesmokkeld. Daarvoor waarschuwt onderdirecteur Lars Gerdes van EU- grensbewakingsdienst Frontex in gesprek met de Duitse krant Welt. De dienst houdt de situatie rondom de Oekraïense westgrens nauwlettend in de gaten en heeft zijn aanwezigheid aldaar versterkt, aldus Gerdes.
Volgens de Frontex-baas is het ‘goed mogelijk’ dat zich bij een vrede in Oekraïne eenzelfde soort situatie voordoet als na de oorlog in voormalig Joegoslavië. Wapens die daar meer dan 20 jaar geleden werden gebruikt, zijn in groten getale in criminele circuits in de EU beland. Zo gebruikten de aanslagplegers bij Charlie Hebdo in 2015 kalasjnikovs uit de Balkan, en had een van de moordenaars van Peter R. de Vries in 2021 een geweer bij zich dat in 1981 aan Joegoslavië werd geleverd.
Enkele maanden na de Russische invasie van Oekraïne waarschuwde Interpol al voor een Joegoslavië-scenario. Frontex-topman Gerdes zegt nu dat dat ‘goed mogelijk’ is, met name na een bestand of vredesakkoord. ‘Op dat moment zullen er grote hoeveelheden wapens, munitie en explosieven in het land zijn – en veel mensen die geld nodig hebben.’ Frontex bereidt zich sinds het begin van de oorlog voor op een dergelijk scenario, aldus Gerdes.
Jasper Daams
De Letse minister van Defensie Andris Spruds is opgestapt. Spruds stond onder druk omdat twee Oekraïense drones donderdag insloegen op Lets grondgebied, zonder dat de Letse luchtverdediging ingreep. Een van de drones trof in de buurt van het Oost-Letse Rezekne een olieopslag, die op het moment van de inslag leeg was. De drones waren onderweg naar Rusland en kwamen onopzettelijk terecht in Letland.
Eerder vandaag riep de Letse premier Evika Silina de defensieminister al op om ontslag te nemen. Volgens Silina hadden anti-dronesystemen in moeten grijpen toen de Oekraïense drones het Letse luchtruim binnenvlogen. De premier heeft kolonel Raivis Melnis aangesteld als de nieuwe minister van Defensie.
De Oekraïense regering heeft erkend dat de twee drones afkomstig waren uit Oekraïne. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha raakten de drones uit koers door Russische stoorzenders en vlogen ze daardoor naar Letland. Dit voorjaar kwamen ook al verschillende Oekraïense drones in Letland en buurland Estland en Litouwen terecht. De drones waren waarschijnlijk onderweg naar de Russische havenstad Primorsk, waar Oekraïne geregeld aanvallen uitvoert gericht op de Russische olieindustrie.
Daan de Vries
Duitsland ziet oud-bondskanselier Gerhard Schröder niet als een geschikte kandidaat om te bemiddelen bij vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Dat zeggen ingewijden binnen de Duitse regering tegen verschillende persbureaus.
Schröder is in Duitsland de afgelopen jaren meermaals in opspraak gekomen als uitgesproken bondgenoot van het Kremlin. Gisteren zei de Russische president Vladimir Poetin dat als een Europese politicus aan zal schuiven bij toekomstige onderhandelingen, hij Schröder dan als voorkeurskandidaat beschouwt.
De Duitse regering vindt Poetins suggestie ‘ongeloofwaardig’, zegt een ingewijde tegen persbureau Reuters. De bron benadrukt dat Poetin de afgelopen jaren vaker ‘onzinnige’ voorstellen heeft gedaan, in de hoop daarmee verdeeldheid te zaaien onder de Europese bondgenoten van Oekraïne.
De 82-jarige Schröder, van 1998 tot 2005 bondskanselier namens de sociaaldemocratische SPD, kreeg vlak na zijn vertrek uit de politiek een hoge functie bij de aanleg van Nord Stream. Die pijplijn werd aangelegd om Europese landen te voorzien van goedkoop Russisch gas. In de jaren daarna werkte Schröder als lobbyist voor de Russische olie- en gasindustrie.
Ook na de Russische invasie van Oekraïne weigerde Schröder afstand te nemen van Poetin. Hij pleitte tegen de Europese boycot van Russisch gas en reisde in 2022 tweemaal naar Moskou voor gesprekken met de Russische president. Naar eigen zeggen probeerde hij tijdens die bezoeken Poetin tevergeefs te overtuigen om terug te keren naar de onderhandelingstafel.
Daan de Vries
Source: Volkskrant