Steeds meer mensen combineren mantelzorg met werk en hun gezin, maar dat blijkt vaak zwaar. Voor veel NUjij'ers blijft er door het mantelzorgen nauwelijks ruimte over voor henzelf. "Je moet je grenzen bewaken, niemand anders gaat dat voor je doen."
"Mantelzorg is niet voor watjes", zegt Neline van Erkel (62), die al zestien jaar voor haar man zorgt. Hij heeft SMA, een spierziekte die langzaam verergert. Toen haar man steeds meer zorg nodig had, kon ze dat niet meer combineren met haar werk als stewardess.
"Toen ik was gestopt met werken, miste ik collega's en structuur", vertelt Van Erkel. "Blijf ik nu voor de rest van mijn leven alleen thuis als mantelzorger?"
Volgens Van Erkel maakt het gebrek aan waardering haar taak als mantelzorger extra lastig. "Als een thuiszorgverlener een keer vraagt: 'Hoe gaat het met jou?', dan schiet je bijna vol. Die vraag verwacht je niet. De focus ligt altijd op degene voor wie je zorgt en dat snap ik ook, maar het zegt wel iets."
De druk neemt toe nu de situatie van haar man verder verslechtert. "Zoals hij nu is, is hij over vijf jaar niet meer. Je weet dat het zwaarder wordt en dat je het op een gegeven moment niet meer thuis kunt doen", zegt Van Erkel. "Je leeft meer per dag. Je probeert er iets van te maken, maar je moet ook accepteren dat er een streep moet door bepaalde plannen die je had voor de toekomst."
"We werkten beiden voor KLM, we waren gewend te reizen", vervolgt ze. "Dat hoofdstuk is voorbij. Maar we zijn er niet bitter over. We hebben ontzettend veel gezien."
Een breekpunt kwam toen Van Erkel naast haar man ook voor haar moeder zorgde. "Pas toen mijn moeder overleed, besefte ik hoe zwaar het eigenlijk was geweest. Er bleef weinig van me over. Ik was alleen maar moe."
Daarna besloot ze iets voor zichzelf te zoeken en werd ze parttime trouwambtenaar. "Mijn wereld is weer groter geworden. Ik kom op verschillende plekken, spreek mensen en neem leuke verhalen mee naar huis. Dat doet me echt goed."
"Je moet oppassen dat mantelzorg niet je hele identiteit wordt", zegt Van Erkel. Ze wil niet alleen verzorger zijn. Als haar man voetbal kijkt, gaat ze even wandelen of een koffie drinken bij de buren.
"Die momenten heb je echt nodig, want je moet ook partner blijven. Die grens moet je zelf bewaken, want niemand anders doet dat voor je. Dat maakt het soms zo zwaar."
Niet alleen partners, maar ook ouders kunnen in een positie terechtkomen waarin hun leven in het teken komt te staan van het zorgen voor hun kind.
Mira's zoon werd op zijn zestiende opgenomen in een kliniek vanwege een harddrugsverslaving. Maar al snel bleek dat dat niet de juiste plek voor hem was. Omdat haar zoon anders zou vertrekken, besloten Mira en haar gezin hem thuis op te vangen.
"Dat was geen makkelijke beslissing, maar voor ons kon dat niet anders", zegt Mira. "Je verwacht niet dat je mantelzorger wordt voor je eigen puber."
Mira werkte in het onderwijs, maar haar beperkte beschikbaarheid werd op een gegeven moment onhoudbaar. Ze moest steeds vaker onverwacht weg om thuis de zorg op zich te nemen.
"Ik moest altijd kunnen schakelen. Op een gegeven moment ging dat niet meer. De druk was voortdurend uitvogelen wat ik kan doen om mijn werk vast te houden zonder de grip thuis te verliezen. Kortom: hoe hou ik grip op alles?"
Uiteindelijk verloor Mira haar baan en belandde ze in de WW. "Dat was een klap. Ik hou van mijn werk, en toen dat wegviel, verloor ik ook een stukje van mezelf."
Samen met een verslavingspsycholoog, jeugdzorg en de gemeente probeert het gezin stap voor stap een structurele dagindeling op te bouwen. "In het begin draaide het puur om de basis: dat hij at, sliep en niet wegliep. Nu gaat het meer om begeleiden door doelen te stellen: "Wat wil je aan het einde van de dag gedaan hebben?"', vertelt Mira.
Werken blijft belangrijk voor Mira, maar de zorg voor haar zoon vraagt nog veel van haar. Na haar ontslag in het onderwijs werkt ze nu deels op oproepbasis als surveillant tijdens examens. Op haar vrije momenten gaat ze vaak wandelen om tijd voor zichzelf te nemen.
Het heeft haar vooral verrast hoe langdurig en ingrijpend mantelzorg kan zijn. "Het vraagt een enorme lange adem. Je leven verandert en daarmee ook je beeld op wat ooit normaal was."
Toch heeft het haar ook veranderd. "Je schakelt constant tussen rollen: moeder, mantelzorger en werknemer. Maar ik zie daardoor ook dat ik sterker ben dan ik dacht."
Mira is niet de echte naam van de geïnterviewde. Op haar verzoek gebruiken we een andere naam. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Source: Nu.nl economisch