Kamervoorzitter Thom van Campen vindt de resultaten van het Volkskrant-onderzoek naar X ‘zeer zorgelijk’. ‘X neemt zijn verantwoordelijkheid niet serieus.’
‘Een directe inbreuk op de democratie.’ Zo kwalificeert Kamervoorzitter Thom van Campen het wanneer Kamerleden hun reacties op X niet meer lezen, hun woorden op dat platform aanpassen uit angst voor intimidaties en dreigementen of hun activiteiten er helemaal staken. ‘Dat bemoeilijkt het voor Kamerleden om via deze platforms voeling te houden met de samenleving’, zegt Van Campen naar aanleiding van het Volkskrant-onderzoek naar berichten die politici ontvangen op X.
Begrijpt u dat sommige politici X niet meer willen gebruiken?
‘Ja, want de algoritmen van dat platform ondermijnen het gelijke speelveld. Ik heb ook mijn eigen minder prettige ervaringen op X, maar toch schrik ik van de omvang van het probleem die uit dit onderzoek blijkt. In een tijd waarin we veel tijd doorbrengen op digitale platforms zijn dat de plekken waar politici hun boodschap kwijt moeten kunnen. Dan is het ook nog zo dat bepaalde politici veel meer met haatberichten te maken krijgen dan anderen, zoals lhbti-personen of mensen van kleur. En het online klimaat heeft gevolgen voor de bereidheid van mensen om voor de politiek te kiezen. Het is zeer zorgelijk.’
Wat bedoelt u als u zegt dat de algoritmen van X het gelijke speelveld ondermijnen?
‘De verschillen in bejegening tussen verschillende partijen binnen het politieke spectrum zijn echt heel groot. Vanuit mijn neutrale positie is het moeilijk daar een kwalificatie aan te geven, maar sommige partijen hebben op dit platform een groter podium dan andere. Daar kunnen die partijen zelf weinig aan doen, maar er zitten kennelijk machinaties onder die bepaalde boodschappen uitvergroten. Dan is de vraag: leidt dat tot een eerlijk speelveld? Daar zou het in een democratie om te doen moeten zijn. Alle partijen moeten een evenredige kans krijgen om hun verhaal te vertellen, en dat is op X niet het geval.’
Bij een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer kwam X niet opdagen. Wat zegt het dat X niet met parlementariërs in gesprek wil?
‘Als de Kamer bepaalde organisaties uitnodigt, vind ik dat je van goeden huize moet komen om daar niet op in te gaan, zeker als je een platform bent dat zo’n grote verantwoordelijkheid draagt in de communicatie met grote groepen in de samenleving. Die verantwoordelijkheid neemt X niet serieus, concludeer ik in alle bescheidenheid.’
In het huidige systeem moeten Kamerleden bedreigingen zelf melden. Tegelijkertijd zeggen ze dat ze de reacties op X nauwelijks meer lezen, waardoor bedreigingen gewoon blijven staan. Is hier sprake van een systeemfout?
‘Ik begrijp heel goed dat Kamerleden niet gaan speuren naar bedreigingen online. Ik doe dat zelf ook niet, want ik ben een optimistisch mens en dat wil ik graag blijven. Het roept de vraag op of je de kraan niet moet dichtdraaien, waardoor die haat überhaupt geen plek meer krijgt op de platforms. Ik hoop dat we die kant op gaan. Zodat je ook als volksvertegenwoordiger, van welke kant je ook bent, welke afkomst je ook hebt, of je nou man of vrouw bent, of je nou non-binair, homo, hetero of wat dan ook bent, je vrij en veilig voelt om de boodschap te verkondigen die je wilt. Want daarvoor ben je gekozen.’
Kunt u als Kamervoorzitter hierin iets betekenen?
‘Ik hoop dat de opsporingsdiensten proactief kijken naar wat er online gebeurt en ik roep Kamerleden bij vermoeden van strafbare feiten op om altijd aangifte te doen van bedreiging, intimidatie of belediging, zodat bevoegde instanties hier opvolging aan kunnen geven. En als collega’s ervaringen hebben die vervelend zijn, die ik niet heb gezien of opgemerkt, en waarover ze willen spreken, dan hoop ik dat ze zich bij mij melden.’
Het Openbaar Ministerie zegt dat het niet de capaciteit heeft om de hoeveelheid bedreigingen die blijkt uit het Volkskrant-onderzoek op te volgen. Wat vindt u daarvan?
‘Ik weet niet of ik dit als Kamervoorzitter moet zeggen, maar ik zeg het toch: ook al vertienvoudigen we de organisatie, dan nog lossen we dit probleem niet op. De oplossing ligt bij de platforms.’
‘We hebben het nu vooral over X, maar het gaat nog veel verder. Ga een politicus maar eens vragen of ze willen plaatsnemen bij praatprogramma’s op tv. En wat ze ervan vinden dat ze daarna op bepaalde platforms op nare manieren worden gerecenseerd. Het heeft allemaal invloed op je bereidheid om wel of niet in de spotlights te gaan staan. Dat is echt wat ik van veel Kamerleden hoor.’
Deskundigen wijzen erop dat politici zich zélf ook steeds feller uiten en in hun uitingen strafbare grenzen opzoeken, en dat dit normeren lastiger maakt. Ziet u als Kamervoorzitter dat probleem ook?
‘Ik zie toe op het debat in de plenaire zaal, en daar gaat het meestal goed. Soms moet ik ingrijpen en spreek ik de collega aan, tijdens het debat of informeel achteraf. Voor wat daarbuiten gebeurt, ligt de verantwoordelijkheid bij alle Kamerleden. Ook wat politici buiten de zaal en online zeggen of doen heeft impact op de samenleving.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant