De winnaar van Roland Garros krijgt 2,8 miljoen euro. Dat staat in schril contrast met spelers op lager niveau, die soms niet eens kunnen rondkomen. Om het op te nemen voor hun minder bedeelde collega’s komen enkele topspelers in verzet.
schrijft voor de Volkskrant over voetbal en tennis.
Max Houkes strandde deze week in de eerste ronde van het kwalificatietoernooi van Roland Garros. De 25-jarige Nederlandse tennisser was niet opgewassen tegen de Italiaan Marco Cecchinato. Een schrale troost: Houkes mocht 24 duizend euro bruto aan prijzengeld bijschrijven. ‘Ik heb nog nooit zoveel prijzengeld verdiend’, zegt hij.
Dat bedrag kon de tennisser uit Diemen goed gebruiken. Als nummer 234 van de wereld moest hij de laatste jaren de eindjes aan elkaar knopen met het prijzengeld dat hij op de Challenge Tour en ITF-toernooien bij elkaar sloeg; op het tweede en derde niveau ligt het prijzengeld aanmerkelijk lager.
Houkes speelde in april een toernooi in het Tsjechische Ostrava. Hij verloor de eerste ronde en moest zich tevreden stellen met 955 euro bruto. Die opbrengst woog niet op tegen de kosten. Hij moet vaak zelf de reis en het verblijf van zijn coach en zichzelf bekostigen en het salaris van zijn coach, die hij in vaste dienst heeft, betalen. De tennisser schat dat hij per jaar een slordige 100 duizend euro kwijt is.
Dus was Houkes bij zijn debuut op het kwalificatietoernooi van Roland Garros teleurgesteld dat hij in de eerste ronde verloor, maar blij met de 24 duizend euro. Toch is dat bedrag niet hoog genoeg, menen de beste tennissers ter wereld. Onder meer Jannik Sinner, Aryna Sabalenka, Alexander Zverev, Daniil Medvedev en Coco Gauff protesteerden de afgelopen dagen in het openbaar tegen Roland Garros.
In aanloop naar het grandslamtoernooi, dat vandaag begint, spraken de topspelers tijdens hun persconferenties slechts 15 minuten met de pers – beduidend korter dan gebruikelijk. Daarmee symboliseerden ze hun onvrede over het feit dat de vier grandslamtoernooien gemiddeld maar 15 procent van hun inkomsten aan prijzengeld toewijzen.
Roland Garros verhoogde de totale prijzenpot dit jaar met 9,5 procent tot 61,7 miljoen euro. Maar dat leidde, afgezet tegen de totale toernooi-inkomsten, allerminst tot tevredenheid bij de spelers. Het gaat om de verhouding. Zij willen dat het percentage van het prijzengeld van 15 naar 22 procent stijgt, in lijn met de gezamenlijke ATP- en WTA-toernooien.
Op Roland Garros behoren Sinner en Sabalenka als de nummers één van de wereld tot de uitgesproken favorieten. Als het hen daadwerkelijk lukt om over twee weken met de trofee in hun handen te staan, mogen zij ieder 2,8 miljoen euro op hun toch al goed gevulde bankrekening bijschrijven. Zij kunnen riant van hun sport leven. Dat geldt zeker niet voor het overgrote deel van de proftennissers buiten de top-100.
‘Als ik het alleen van mijn prijzengeld zou moeten hebben, was ik de afgelopen jaren telkens in de min geëindigd’, zegt Houkes. Zijn sponsoren maken het mogelijk dat hij zich fulltime met tennis kan bezighouden. Dat betekent: zo’n vijf uur per dag trainen, inclusief fysieke training. Maar hij kent ook genoeg tennissers die hun carrière niet kunnen doorzetten omdat ze te weinig verdienen.
Sabalenka benadrukte vrijdag tijdens haar korte persmoment dat het protest vooral bedoeld is om de omstandigheden te verbeteren voor de lager geklasseerde spelers, zoals Houkes, de nieuwe generatie en spelers die terugkomen na een blessure. Of voor speelsters als Suzan Lamens, de beste Nederlandse tennisster. De nummer 129 van de wereld strandde in de derde en laatste ronde van het kwalificatietoernooi. Ze wilde niet meewerken aan dit verhaal.
‘Het gaat hier niet om mij’, zei Sabalenka aan het begin van de persconferentie. ‘Maar als nummer één van de wereld heb ik het gevoel dat ik moet opstaan en moet vechten voor de spelers op een lager niveau. Ik denk dat onze boodschap heel duidelijk is en dat we een terecht punt hebben.’
Daar sloot Alexander Zverev zich bij aan. ‘Ik vind dat elke speler rechtvaardig behandeld moet worden. Niet alleen de nummer één, twee en drie van de wereld’, aldus de Duitse mondiale nummer drie. ‘Een speler die op de 250ste plek staat, zou zijn brood ook moeten kunnen verdienen met tennis. Ik denk dat we dit kunnen veranderen, tennis is een wereldwijde sport. Maar dan hebben we wel de hulp van de vier grootste toernooien nodig.’
Niet veel later nam ook Sinner plaats achter het spreekgedeelte in de perszaal. Eén van de eerste vragen die de Italiaan kreeg, was of ook hij de pers maar 15 minuten te woord zou staan. ‘Ja, ik heb niks tegen journalisten, maar ik denk dat dit het juiste is om te doen. Op deze manier willen we onze stem gezamenlijk laten horen’, antwoordde hij. ‘Want zonder ons zijn er geen toernooien.’
De beslissing van de topspelers om op de mediadag hun mediaverplichtingen tot het minimum te beperken – ze weigerden ook interviews met de media van Roland Garros en rechthebbenden van het toernooi zoals Eurosport – was de volgende stap in een al langer lopend conflict. De groep stuurde vorig jaar al twee ondertekende brieven naar de vier grandslamtoernooien.
Naast een groter deel van de stijgende inkomsten, vroegen ze om betere voorzieningen op het gebied van welzijn en pensioen. Ook willen de tennissers meer inspraak bij het vaststellen van de toernooikalender. Tot frustratie van de spelers kregen zij tot aan Roland Garros nog geen inhoudelijke reactie. ‘Het gaat om respect’, zei Sinner. ‘Als we meer dan een jaar moeten wachten op een reactie, terwijl de tien beste spelers erbij betrokken zijn, dan is dat vervelend.’
Tennissers komen er in vergelijking met veel van hun collega-sporters bekaaid vanaf, als het gaat om het prijzengeld. Veel Amerikaanse teamsporten zijn een stuk guller. In de NBA (basketbal), MLB (honkbal) en NFL (American football) krijgen de spelers zo’n 50 procent van de competitie-inkomsten. Over die percentages zijn wel afspraken gemaakt in cao’s. Tennissers zijn zelfstandige ondernemers.
Volgens de Amerikaanse Coco Gauff, titelverdediger op Roland Garros, laat de gezamenlijke actie van de spelers in een individuele sport zien hoe serieus zij de kwestie nemen. ‘Ik ben trots dat we ons hebben verenigd.’ Zowel bij de mannen als de vrouwen deden zeven spelers uit de top-10 mee aan het protest.
Novak Djokovic, die zich regelmatig heeft uitgesproken voor spelersrechten, hoorde daar niet bij, maar steunde wel het principe achter het protest. ‘Ik heb altijd aan de kant van de spelers gestaan en geprobeerd op te komen voor spelersrechten en een betere toekomst voor spelers’, aldus de 24-voudig grandslamwinnaar. ‘We vergeten vaak hoe klein het aantal mensen is dat daadwerkelijk van deze sport kan leven. Ik zal nooit ophouden dat te benoemen of te bespreken.’
De Franse tennisbond (FFT), die eigenaar is van Roland Garros, heeft beloofd om binnen een maand met concrete voorstellen te komen over onder meer de verhoging van het prijzengeld. Dat was volgens de Britse krant The Guardian de uitkomst van het gesprek dat de FFT vrijdag, op de eerste dag van de protesten, had met spelersvertegenwoordiger Larry Scott en een groep spelersmakelaars.
In de tweede week van Roland Garros staan ook gesprekken gepland tussen de spelersvertegenwoordigers en de All England Club (Wimbledon) en de Amerikaanse tennisbond (US Open). De spelers houden daarbij de mogelijkheid open om ook tijdens Wimbledon, dat op 29 juni begint, te protesteren.
Houkes hoopt op Wimbledon mee te mogen doen aan het kwalificatietoernooi. Hij volgde de protestacties van de topspelers op Roland Garros van een afstand. ‘Het is mooi dat spelers als Sinner en Sabalenka hun podium gebruiken. Als zij iets zeggen heeft het meer impact dan wanneer ik of iemand anders dat doet.’
Volgens Houkes zou het goed zijn voor het tennis als meer spelers van hun sport kunnen leven. ‘Nu kunnen sommigen niet eens beginnen aan hun carrière of moeten vroegtijdig stoppen’, zegt hij. ‘Zelf wil ik niet afhankelijk zijn van sponsoren. Als het prijzengeld omhoog gaat, kan ik hopelijk zelf een keer iets moois opbouwen.’
Houkes weet dat hij de steun heeft van Sabalenka. De Belarussische nummer één van de wereld suggereerde eerder deze maand nog dat een boycot van een van de vier grandslams tot de mogelijkheden zou behoren. Zo ver kwam het niet in Parijs. Sabalenka begint dinsdag gewoon aan de jacht op haar eerste grandslamtitel in de Franse hoofdstad.
Wel beëindigde ze haar persconferentie vrijdag abrupt. ‘Sorry, het ligt niet aan jullie’, zei ze in een volgepakte perszaal tegen de aanwezige journalisten. ‘Bedankt dat jullie er zijn. Ik heb enorm veel respect voor jullie, maar jullie weten waarom we dit doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant