Donkere wenkbrauwen. Dat kuiltje in zijn kin. Die twee meter. Jacob Elordi is walgelijk volmaakt. Niet om aan te zien, behalve in The Narrow Path to the Deep North, waar die perfectie hem goed past.
is schrijver en chef van Zondag, het essay- en boekenkatern van de Volkskrant.
Luister, nee, ik ga het niet hebben over Jacob Elordi. Laat andere mensen het maar over Jacob Elordi hebben. Dat doen ze trouwens ook.
Mijn vrouw bijvoorbeeld. ‘Wist je dat hij twee meter lang is?’ roept ze nu.
Of mijn collega, in de podcastsstudio, schuin tegenover me. Ze is naar de neergesabelde verfilming van Emily Brontes Wuthering Heights geweest. Potsierlijk hitsige film, vonden de critici.
Is mijn collega het niet mee eens. Heerlijke film, zegt ze. Héérlijk. En ik vraag, omdat ik naïef ben: waarom?
‘Jacob Elordi als Heathcliff!’ roept ze, en het is alsof de striemende wind op de heide van West Yorkshire ook haar een blos op de wangen heeft geslagen.
Het schijnt, nu we het er toch over hebben – het schijnt dus dat Jacob Elordi in de running is om de nieuwe James Bond te worden. Bond-watchers maken er een heel nummer van dat er van Elordi voor de komende twee jaar geen filmplannen bekend zijn, wat zou kunnen beteken dat hij aan een geheim project werkt. D.w.z: de nieuwe James Bond.
In de rubriek ‘Reputaties’ kijken we hoe de betekenis van denkers en kunstwerken, van schrijvers en hun personages kantelt en evolueert.
Je weet wat dat betekent: Jacob Elordi in smoking, Jacob Elordi in sportwagens, Jacob Elordi in bier- en horlogereclames, op billboards. Met dat hoofd, en die wenkbrauwen, en die jukbeenderen, en die schouders, en die diepe stem, en inderdaad, twee meter lang.
Daar zit echt niemand op te wachten. Behalve dan, natuurlijk: daar zit blijkbaar iedereen op te wachten.
Maar goed, ik wilde het dus niet over Jacob Elordi hebben. Hij speelt alleen de hoofdrol in de tv-serie The Narrow Path to the Deep North. Vorig jaar verscheen die al in de Engelstalige wereld; en haalde aan het einde van het jaar allerlei lijstjes voor beste serie van 2025.
Het is de verfilming van de roman waarmee de Australiër Richard Flanagan in 2014 de Bookerprijs won. Koppernik gaf vorig jaar de Nederlandse vertaling fraai opnieuw uit, De smalle weg naar het verre noorden, maar het duurde tot vorige maand dat de serie ook in Nederland te zien is, op Videoland.
Dus. Nu dan: Elordi speelt chirurg Dorrigo Evans in twee van de drie tijdlijnen van het verhaal. In het eerste begint hij, in afwachting van zijn militaire uitzending, een affaire met de jonge vrouw van zijn oom. In de tweede probeert hij zoveel mogelijk soldaten in leven te houden, die net als hij bij de slag om Java krijgsgevangene zijn gemaakt. In de jungle, in de meest erbarmelijke omstandigheden, worden ze door Japanse soldaten gedwongen zich dood te werken aan de Birmaspoorlijn.
De derde verhaallijn speelt zich ver na de oorlog af. Dorrigo wordt dan gespeeld door de eminente Ciarán Hinds (gouden regel: als Ciarán Hinds in een film speelt, is de film bijna altijd de moeite waard). Hij is vooraanstaand chirurg geworden, woont in een prachtig huis, en functioneert als het type oude oorlogsheld dat continu wordt gevraagd om bij plechtige ceremonies te komen spreken.
Deze Dorrigo drinkt, rijdt te hard, neemt bij operaties te veel risico’s, gaat dwangmatig vreemd met de vrouwen van vrienden.
In zijn roman doet Flanagan iets heel zeldzaams, namelijk heldhaftigheid thematiseren. Literatuur gaat doorgaans over antihelden, over mensen die falen, wegduiken en zich schuldig voelen. Of ander mensen wie het leven overkomt. Dorrigo overkomt niks. In de jungle voelt Dorrigo de wanhopende mannen naar hem kijken om het goede voorbeeld te geven – zijn leiderschap wordt hem opgelegd. Hij wil niet de held zijn, maar omdat iedereen het van hem verwacht, doet hij het maar.
Wanneer de soldaten, om hem te bedanken, extra eten voor hem hebben opgespaard, geeft hij het terug. Dat wil hij niet, hij wil het opeten, hij gaat kapot van de honger. Maar hij voelt dat mensen van hem verwachten dat hij zo iemand is, die dan het geschenk weigert. En dus weigert hij het. Hij is gevangen in zijn eigen heroïsme.
In de serie is Dorrigo’s verloofde woedend op hem, op een feestje. Ze zijn nog jong, en Dorrigo weigert aardig te doen tegen een vooraanstaande chirurg, hem even dienstbaar een glas aan te bieden. Het kan zijn carrière helpen. Dorrigo zegt dat het hem niks kan schelen. Zijn verloofde schreeuwt het tegen hem: ‘You are to be great, Dorrigo! You just haven’t realised it yet!’
Juist daarom werkt het zo goed dat Dorrigo Jacob Elordi is. Die donkere wenkbrauwen, die telkens een nobel gedragen lijden uitdrukken. Dat kuiltje in zijn kin. Die twee meter, inderdaad. Hij torent boven zijn medekrijgsgevangen uit. Hij moet wel een grote man worden, want waarom zie je er anders zo uit?
Het boek is wat dat betreft uitgebreider dan de serie. Aan het slot van het boek, post-oorlog, voelt hij zich nooit de held waarvoor anderen hem aanzien. Hij kan niet ophouden zichzelf met lomp gedrag te saboteren. Dorrigo kan zich niet verzoenen met het succes van zijn leven.
En verdomd, wanneer zijn gezin in een bosbrand dreigt om te komen, rijdt hij de brand in en redt iedereen. Hij is de held, of hij het nu wil of niet. Ze rijden de brand uit, de drie met roet besmeurde kinderen op de achterbank, en Dorrigo kijkt naar de vrouw die hij altijd al probeert weg te pesten, en hij ziet ‘een niet gedeeld leven dat werd gedeeld; een complot van affecties, ziektes, tragedies, grapjes en hard werken: een huwelijk – het vreemde, verschrikkelijke altijd maar doorgaan van mensen. Een gezin.’
Het is uitzonderlijk, hoe Flanagan een held straft met diens beloning: een lang en gelukkig leven.
The Narrow Path to the Deep North is te zien op Videoland.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant