De 102 Haagse kinderen die vanwege de levensbeschouwing van hun ouders niet naar school hoeven, moeten na de zomervakantie toch de klas in. De gemeente schrapt hun vrijstellingen van de leerplicht, laat de onderwijswethouder weten aan NU.nl. Den Haag is hiermee de eerste, maar mogelijk volgen (veel) meer gemeenten.
Het aantal Haagse kinderen met zo'n levensbeschouwelijke vrijstelling is in vijf jaar tijd verviervoudigd. Het is niet eens zeker of alle 102 kinderen écht thuisonderwijs krijgen. Na zo'n vrijstelling horen ouders zelf te regelen dat hun kind zich ontwikkelt, maar of het kind iets leert wordt niet gecontroleerd. Er is namelijk geen toezicht op thuisonderwijs in Nederland.
Onderwijswethouder Hilbert Bredemeijer is dat zat. "Deze kinderen zijn simpelweg buiten beeld geraakt. Wellicht zijn er sommigen die goed thuisonderwijs krijgen en nog steeds vriendjes weten te maken. Maar die zekerheid hebben we allerminst, want er is simpelweg geen toezicht mogelijk."
De Hoge Raad besloot vorige maand dat ouders in feite alleen nog aanspraak kunnen maken op zo'n vrijstelling als er geen openbare school in de buurt is. Voor basisscholen betekent 'in de buurt' maximaal 6 kilometer afstand, voor middelbare scholen maximaal 20. In Den Haag woont niemand zo ver van een openbare school.
Maar in de uitspraak stond niet expliciet wat er moet gebeuren met de kinderen die al een vrijstelling hebben en elk jaar een zogeheten herhaalberoep indienen. Moeten die alsnog naar school of niet? Leerplichtorganisatie Ingrado, het ministerie van Onderwijs en het Openbaar Ministerie (OM) zijn daar nog over in gesprek. Desondanks zijn gemeenten niet verplicht dat af te wachten, laat Ingrado-voorzitter Corien van Starkenburg weten.
Voor Bredemeijer is de uitspraak zo klaar als een klontje. "In Den Haag hebben we zo'n tweehonderd scholen, in alle soorten, maten en richtingen. Dat moet genoeg zijn om kinderen op een goede manier groot te brengen, met gediplomeerde leraren en niet onbelangrijk: een sociale context."
Maar hoe kan het dat er ondanks die tweehonderd scholen toch nog vele tientallen Haagse ouders zijn die zich op geen enkele plek thuis voelen? "Dat is lastig te zeggen, want door de huidige constructie zijn we niet in staat om een goed gesprek met deze mensen te voeren", zegt Bredemeijer.
"Daar heb ik al jaren ontzettende behoefte aan. De uitspraak van de Hoge Raad maakt dat nu wel mogelijk, want het is heel helder: je hebt wel degelijk de mogelijkheid je kinderen naar school te doen. Volgens de Hoge Raad kunnen deze kinderen naar een openbare school. En er zijn natuurlijk ook nog de bijzondere scholen." Dat zijn alle niet-openbare scholen.
Als ouders hun kind niet alsnog inschrijven, gaat de gemeente handhaven, benadrukt Bredemeijer. Dat betekent concreet dat het OM wordt ingeschakeld om de ouders te vervolgen. Maar op dit moment is het nog maar de vraag of dat het gewenste effect heeft.
Vorig jaar besloot het OM dit soort zaken niet meer in behandeling te nemen, omdat de ene leerplichtambtenaar in Nederland veel soepeler omging met de vrijstellingsregeling (in dit geval het zogeheten artikel 5 onder b) dan de ander. Het OM vond het rechtsongelijkheid en stopte daarom met deze zaken.
De Hoge Raad benadrukte in de uitspraak dat het OM weer aan de slag moet, maar dat heeft nog niet publiekelijk gereageerd. En ook als het OM wel weer gaat handhaven, is het de vraag of ouders snel onder de indruk zullen zijn van de boete van honderden euro's die vermoedelijk in eerste instantie worden opgelegd.
Bredemeijer verwacht dat het OM door de Hoge Raad-uitspraak weer aan de slag gaat. "Maar ik denk dat het OM net als ik vooral zit te wachten op duidelijkheid van het kabinet. Wordt artikel 5 onder b helemaal geschrapt, of komt er toezicht op thuisonderwijs? Dan is er geen enkele onduidelijkheid meer. Dan zijn we overal vanaf."
Staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs zei vorige week in het YouTube-programma BOOS op zoek te willen gaan naar een Kamermeerderheid om artikel 5 onder b te schrappen.
Niet alleen in Den Haag stijgt het aantal 5 onder b-kinderen flink. In heel Nederland ging het vorig schooljaar om 2.860 kinderen, bleek woensdag uit nieuwe cijfers van het ministerie van Onderwijs. Dat is 16 procent meer dan het schooljaar daarvoor en bijna dubbel zo veel als vijf jaar eerder. Cijfers van dit schooljaar zijn nog niet bekend.
Source: Nu.nl algemeen