is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
De hoeveelheid haatberichten die politici krijgen op X is schokkend. Dat ze niettemin op het platform blijven, wordt met de dag onbegrijpelijker.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat X een platform is waar racisme, xenofobie, misogynie en desinformatie welig kunnen tieren, was al veel langer bekend. Toch is het schokkend om te lezen hoeveel haat er in één week op het platform wordt verspreid. Uit uitgebreid onderzoek van deze krant blijkt dat van de tachtigduizend berichten die politici ontvingen, ruim een kwart was gericht op het kleineren, vernederen, intimideren of bedreigen van hen of anderen. Een groot deel daarvan is waarschijnlijk strafbaar.
De aanvallen komen vooral van radicaal-rechts en extreemrechts. Toen Elon Musk het platform vier jaar geleden overnam, gingen alle remmen los. X deed geen enkele moeite meer om de verspreiding van haat tegen te gaan. Integendeel. Musk ging zelf voorop in het verspreiden van haatdragende, extreemrechtse inhoud.
Sociale media houden politici in een houdgreep. Slechts een enkeling durft het platform te verlaten. De redenering om te blijven is altijd hetzelfde: het is een goed podium om je boodschap te verspreiden onder media en zo het electoraat te bereiken. En: als weldenkende mensen ook nog weggaan, blijft er helemaal een open riool over. De golf aan haatberichten nemen ze op de koop toe; negeren is hierbij inmiddels het devies.
Tegenover die voordelen, of vermeende voordelen, staat een steeds langere lijst nadelen. Wie op X zit, draagt bij aan de macht en financiële voorspoed van zijn eigenaar, Elon Musk. Wie op X zit, legitimeert zijn platform en zijn extreemrechtse standpunten. Met een post op X lokken politici een golf aan xenofobe en misogyne reacties uit die de oorspronkelijke boodschap bedelven. Zo verspreiden ze – onbedoeld – vooral drek.
X is ook slecht voor het geestelijk welzijn. Politici, en ook anderen, die te veel op X verkeren, krijgen een ander karakter. Ze zijn bovenmatig gefocust op beeldvorming, zijn als de dood het electoraat voor het hoofd te stoten en gaan steeds meer in hapklare slogans praten in plaats van ingewikkelde compromissen uitleggen. De ‘homo sociale medii’ bestaat.
Wie op X zit, draagt bij aan een medium dat leeft bij polarisatie, dat leeft bij haat en verontwaardiging, een medium dat zijn algoritmen zo heeft afgesteld dat een democratische uitwisseling van argumenten onmogelijk wordt gemaakt, een medium, kortom, dat op alle mogelijke manieren de democratie ondermijnt. Politici die zich zorgen maken over de toestand van de democratie en niettemin op X blijven zitten, worden met de dag ongeloofwaardiger.
Toen de kleine partij Volt X verliet, ging zij ervan uit dat meerdere partijen zouden volgen. Dat viel aanvankelijk tegen. Nu gaat voor het eerst ook een grote partij, Pro, van het platform af. Dat is toe te juichen, maar nog beter is het als partijen hierin gezamenlijk optrekken en onderlinge afspraken maken over het sterk houden van de democratie en welk socialemediagedrag daarbij hoort.
Kamervoorzitter Thom van Campen kwalificeert de bedreigingen op X terecht als ‘een directe inbreuk op de democratie’. Voor de oplossing kijkt hij naar X en het Openbaar Ministerie. Dat is naïef. Musk en X laten zich tot nu toe door niemand corrigeren: niet door hun geweten, niet door Europese regels en ook niet door de opsporingsinstanties. Wie een einde wil maken aan deze ‘directe inbreuk’, moet weg van X.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant