Meer weten over de Iran-oorlog? Lees hier al onze artikelen.
De Verenigde Staten hebben diverse doelen aangevallen in het zuiden van Iran. Volgens het Amerikaans Centraal Commando (Centcom) is dit gebeurd 'uit zelfverdediging', zo staat in een persbericht.
'Het Amerikaanse Centraal Commando blijft onze troepen verdedigen en betracht tegelijkertijd terughoudendheid tijdens het huidige staakt-het-vuren', aldus woordvoerder Tim Hawkins.
Volgens nieuwszender Fox News zouden raketlanceerinstallaties zijn aangevallen en boten die bezig waren om mijnen te plaatsen.
Redactie
Iran is maandag opgeschrikt door diverse explosies. Onder meer in de Iraanse havenstad Bandar Abbas en in de kustgebieden nabij de Straat van Hormuz, waren de explosies te horen, zo meldden Iraanse media. Over de oorzaak bestaat nog onduidelijkheid.
Tasnim meldde dat er drie explosies werden gehoord in Bandar Abbas, terwijl Fars meldde dat soortgelijke geluiden werden gehoord in de buurt van Sirik en Jask, nabij de strategische waterweg.
De Amerikaanse nieuwszender CNN meldt op basis van een verklaring van de Revolutionaire Garde dat de Iraanse luchtafweer in de stad 'is geactiveerd om vijandige doelen te bestrijden'.
Redactie
Terwijl er wordt onderhandeld over een mogelijk vredesakkoord voor de oorlog in Iran, houdt het Israëlische geweld in het Midden-Oosten aan, ondanks de wapenstilstanden die het land heeft gesloten met Hamas en Libanon. Maandag werden in het zuiden van Gaza, in de stad Khan Younis, twee mensen gedood bij een aanval op een tentenkamp, onder wie een kind van zes jaar. Dat zeggen lokale artsen tegen persbureau Reuters. Zeventien anderen raakten gewond. Het Israëlische leger heeft nog niet gereageerd op de aanvallen.
Sinds het staakt-het-vuren, dat in oktober inging, zijn in Gaza al ongeveer 900 mensen gedood. Daaronder vallen zowel militanten als burgers, volgens Palestijnse gezondheidsautoriteiten. Ook in Libanon doodde Israël sinds de wapenstilstand die in april werd gesloten honderden mensen, volgens de laatste cijfers van de Libanese autoriteiten zo’n zeshonderd, onder wie veel vrouwen, kinderen en hulpverleners.
In Libanon vielen maandag ook opnieuw dodelijke slachtoffers. Volgens het Libanese persbureau NNA werden drie mensen gedood toen Israëlische drones drie voertuigen op de snelweg nabij de zuidelijke stad Nabatieh troffen. Kort na de aanval gaf het Israëlische leger nieuwe evacuatiebevelen uit voor tien dorpen in het zuiden van het land. Daarnaast meldde het Israëlische leger dat een Israëlische soldaat werd gedood in Zuid-Libanon door een drone van Hezbollah.
Hezbollah is geen partij in de wapenstilstand tussen Israël en Libanon, en Israël voert bijna dagelijks dodelijke aanvallen uit op voornamelijk Zuid-Libanon, naar eigen zeggen op doelen van de pro-Iraanse militie. In de huidige onderhandelingen met de Verenigde Staten zou Iran een einde aan de gevechten in Libanon als harde eis stellen. De Amerikaanse nieuwssite Axios meldt dat een conceptakkoord voorziet in het beëindigen van de oorlog tussen Israël en Hezbollah.
Volgens de Israëlische premier Netanyahu is een geweldspauze in Libanon verre van nabij. In een videobericht op Telegram zei hij maandagavond dat Israël de aanvallen op Hezbollah zal opschalen en daar voorlopig niet mee zal stoppen.
Uma Kagenaar
De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat verschillende Arabische landen Israël moeten erkennen en de banden met het land moeten normaliseren, als onderdeel van een akkoord van de VS met Iran. Het zou fijn zijn als Iran zich er daarna ook bij aansluit, aldus Trump.
Trump is van mening dat als Iran de zogeheten Abraham-akkoorden tekent, het Midden-Oosten ‘verenigd, krachtig en economisch sterk’ zal zijn, ‘misschien zoals geen enkele andere regio in de wereld’. Onduidelijk is of de Iraniërs al op de hoogte zijn gebracht van Trumps idee.
Hoewel hij Iran er niet toe wil verplichten, wil hij dat wel doen bij Saoedi-Arabië, Qatar, Pakistan, Turkije, Egypte en Jordanië. Van die landen hebben Egypte, Jordanië en Turkije al relaties met Israël die dateren van ver voor de Abraham-akkoorden. Israël en de VS zouden met name graag zien dat Saoedi-Arabië ook de akkoorden ondertekent, waarvan tot enkele jaren geleden sprake was. Na het uitbreken van de Gaza-oorlog wil Saoedi-Arabië Israël niet meer erkennen, tot er een Palestijnse staat is.
Trump lijkt te menen dat een eventueel akkoord met Iran een gunst is voor de Arabische landen die hij noemt en daarom verwacht hij er iets voor terug. Volgens Trump hebben de VS in de gesprekken met Iran ‘zoveel werk verzet om deze zeer complexe puzzel te leggen’. ‘Het zal een grootse deal voor iedereen zijn, of helemaal geen deal.’
Persbureau Reuters meldde op basis van een ingewijde dat een Iraanse delegatie in de Qatarese hoofdstad Doha is aangekomen om verder te praten over de inhoud van een bestand met de VS. Volgens Trump verlopen de onderhandelingen ‘netjes’.
Yassin Boutayeb en Joram Bolle
Het akkoord dat de Verenigde Staten en Iran bijna gesloten zouden hebben, is nog steeds niet definitief beklonken. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio bestaat er nog steeds een kans dat er maandag een deal wordt gesloten.
‘We dachten dat we misschien gisteravond, misschien vandaag, wat nieuws zouden hebben. Ik zou er niet te veel achter zoeken’, zei Rubio zondag over de mogelijke vredesovereenkomst. ‘Er ligt een vrij solide voorstel op tafel.’
Hij voegde daaraan toe dat Israël onder een toekomstige deal ‘altijd het recht behoudt zichzelf te verdedigen’.
ANP
De olieprijs is in de nacht van zondag op maandag met meer dan 5 procent gedaald door optimistische verklaringen over een mogelijk akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran. De Amerikaanse president Donald Trump zei dat de onderhandelingen met Iran over de heropening van de Straat van Hormuz vorderen, maar dat de VS geen overhaaste beslissing zullen nemen.
Een vat olie van de internationale referentiesoort Brent werd ongeveer 5 procent goedkoper en kostte 98,21 dollar. De prijs van een vat Amerikaanse WTI-olie zakte 5,1 procent tot 91,63 dollar.
Belga
Een groep van acht Arabisch-islamitische staten heeft de acties veroordeeld van de extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, tegen buitenlandse flotilla-activisten die werden vastgehouden op een Israëlisch schip.
Ben-Gvir bespotte activisten die tegen de grond waren gedrukt, zo is in een door hemzelf geplaatste video te zien. Enkele van de gedetineerden, die van plan waren humanitaire hulp naar Gaza te brengen, beweerden later dat zij tijdens hun detentie fysiek zijn mishandeld.
De acht landen – Saudi-Arabië, Egypte, Jordanië, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Turkije, Indonesië en Pakistan – schreven in een gezamenlijke verklaring: 'Ben-Gvirs opzettelijke openbare vernedering van gedetineerden vormt een schandelijke aantasting van de menselijke waardigheid en een duidelijke schending van Israëls verplichtingen krachtens het internationaal recht.'
Meerdere regeringen, waaronder de Nederlandse, hebben Israël aangesproken op de behandeling van de activisten. (ANP, Reuters)
Het akkoord dat de Verenigde Staten en Iran bijna uitonderhandeld hebben, voorziet in een verlenging van het staakt-het-vuren met zestig dagen. In die periode moet de Straat van Hormuz weer opengaan en mag Iran opnieuw vrij olie verkopen. Dat meldt nieuwswebsite Axios op basis van een Amerikaanse functionaris.
Iran zou mijnen uit de zeestraat verwijderen. Daarna zouden de VS hun blokkade van Iraanse havens opheffen en tijdelijke sanctievrijstellingen geven. Ook komen er gesprekken over beperking van het Iraanse nucleaire programma. Iran zou beloven geen kernwapens na te streven.
De afspraken zijn nog niet definitief. Trump en bemiddelaars zouden het akkoord vandaag willen aankondigen, maar volgens Axios kan het nog mislopen. Iran heeft de details niet bevestigd. De Revolutionaire Garde noemde Trumps aankondiging op sociale media via staatspersbureau Fars ‘propaganda’ en zei dat Iran geen toezeggingen heeft gedaan over zijn nucleaire programma. The New York Times berichtte dat Iran zou hebben toegezegd zijn voorraad hoogverrijkt uranium op te geven.
Volgens Axios bevat het concept ook een bepaling over beëindiging van de oorlog tussen Israël en Hezbollah in Libanon. Amerikaanse troepen blijven voorlopig in de regio en zouden pas vertrekken als er een definitief akkoord is. (ANP)
Donald Trump heeft zaterdag gezegd dat er grotendeels overeenstemming is bereikt over een voorlopig vredesakkoord met Iran, ook wel een ‘memorandum van overeenstemming’ genoemd. Belangrijkste wapenfeit daarbij is dat de Straat van Hormuz weer zal worden opengesteld.
Verdere details van het akkoord zullen binnenkort bekend worden gemaakt, schreef de Amerikaanse president op Truth Social. Trump meldt in zijn bericht dat hij een 'erg goed' gesprek heeft gehad met buitenlandse leiders over Iran en een voorstel over vrede. Hij noemt daarbij onder anderen de leiders van Saoedi-Arabië, Qatar, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
De deal die er nu ligt, vereist volgens de president nog wel definitieve goedkeuring van de Verenigde Staten, Iran en andere landen. Hij treedt los van de mededeling over de Straat van Hormuz niet in detail over wat er precies is afgesproken.
Overigens laat het Iraanse persbureau Fars in een reactie weten dat de Straat van Hormuz gewoon onder Iraans beheer zal blijven. Het noemde de mededeling van Trump 'onvolledig en niet in overeenstemming met de werkelijkheid'.
Volgens Fars blijkt uit de tekst dat Iran de zeestraat ook na een akkoord blijft beheren. Teheran zou ermee hebben ingestemd dat het aantal passerende schepen terugkeert naar het niveau van voor de oorlog, maar volgens Fars betekent dat niet dat er weer vrije doorvaart is.
Het beheer van de zeestraat blijft volgens het persbureau 'uitsluitend' in handen van Iran. Dat geldt ook voor routes, tijdstippen, de wijze van doorvaart en vergunningen.
Redactie
De gesprekken tussen Iran en de Verenigde Staten om de oorlog te beëindigen vertonen vooruitgang, zeggen alle betrokken partijen. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is er ‘een kans dat, misschien later vandaag, morgen of in de komende dagen, we iets te zeggen hebben.’
Volgens nieuwssite Axios zal Trump het voorstel zaterdag bekijken en zondag met een reactie komen. Trump denkt dat de kans op een deal 50 procent is en als die er niet komt 'bombarderen we ze kapot'.
Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat de laatste hand wordt gelegd aan een ‘memorandum van overeenstemming’. Hij spreekt over een periode van drie tot vier dagen om alle puntjes op de i te zetten.
Tegelijkertijd laten beide landen ook nog hun tanden zien. Iran geeft openlijk toe het staakt-het-vuren te hebben gebruikt om zijn militaire capaciteiten opnieuw op te bouwen. ‘Als Trump dwaas handelt en de oorlog hervat, zal het antwoord tegen de VS zeker verwoestender en bitterder zijn dan op de eerste dag van de oorlog’, aldus de woordvoerder in Iraanse staatsmedia.
De VS hebben ondertussen gesproken over welke doelen ze zullen treffen als de oorlog weer van start gaat. Daarover zijn vrijdag in het Oval Office scenario's doorgenomen, aldus de hoogste militaire adviseur van president Trump, generaal Dan Caine.
Ook als er een overeenkomst wordt gesloten, is er nog geen definitief vredesakkoord. Volgens The Financial Times zal het memorandum de basis vormen voor verdere onderhandelingen. Het staakt-het-vuren tussen de twee partijen zou met 60 dagen worden verlengd, als beide landen het eens zijn met de tekst van het memorandum. Dat zou bestaan uit veertien punten.
Onduidelijk is nog wat het precies in moet houden. Tot nu toe zijn de partijen het nog niet eens over wat er met Irans verrijkte uranium moet gebeuren. De ruim 400 kilo aan uranium waarmee Iran een kernwapen zou kunnen bouwen, ligt waarschijnlijk diep onder de grond en is ontoegankelijk na de Amerikaans-Israëlische bombardementen van vorig jaar juni. Mogelijk weten de VS Iran ertoe te bewegen de voorraad af te staan of de verrijking deels terug te draaien, maar volgens Iran zou het nucleaire programma geen deel uitmaken van het memorandum.
Joram Bolle
De extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir komt Frankrijk niet meer in. Dat land legt hem een inreisverbod op vanwege de behandeling van opvarenden van de Global Sumud Flotilla. Ben-Gvir plaatste een spottend filmpje waarop de hardhandige aanpak van gearresteerde activisten was te zien. Hun schepen werden ver buiten territoriale wateren van Israël onderschept, waarna de opvarenden werden meegenomen naar Israël.
De beelden leidden internationaal tot veel beroering. Veel westerse landen waaronder Nederland hebben de Israëlische ambassadeur op het matje geroepen. Een groot deel van Ben-Gvirs coalitiegenoten, onder wie premier Netanyahu, hebben afstand genomen van Ben-Gvir.
Frankrijk sluit zich met het straffen van Ben-Gvir aan bij andere landen die hem de toegang al eerder hebben ontzegd. Ook wil het land dat er EU-brede sancties tegen hem volgen. Nederland heeft zich daar vorig jaar reeds voor uitgesproken.
Joram Bolle
De Amerikaanse regering bereidt zich voor op een nieuwe reeks militaire aanvallen op Iran, melden bronnen aan CBS News. Er is nog geen definitief besluit genomen, benadrukken de bronnen. Vrijdag meldde nieuwssite Al Arabiya nog dat op basis van het huidige conceptvoorstel een volledig bestand in Iran juist snel mogelijk is.
CBS News heeft verder geen informatie over waar of wanneer de aanvallen eventueel plaats zouden kunnen vinden. De nieuwszender verwijst ook naar de mededeling van de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag dat hij niet bij de bruiloft van zijn zoon zal zijn door 'overheidszaken'. Trump schreef op zijn sociale medium Truth Social dat het 'belangrijk is in Washington te blijven, om tijdens deze belangrijke tijd in het Witte Huis te zijn'.
De Pakistaanse topmilitair Asim Munir, die optreedt als bemiddelaar in de gesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran, vertrok vrijdag naar Teheran. De beurs op Wall Street reageerde daar optimistisch op, in de hoop dat het fragiele staakt-het-vuren mogelijk wordt omgezet in blijvende vrede.
ANP
Israël heeft vrijdagavond vijf nieuwe bombardementen uitgevoerd in het oosten van Libanon, meldt het Libanese persbureau NNA. Daarnaast stelde een verslaggever van AFP luchtaanvallen vast in Tyrus, in het zuidwesten.
Volgens NNA vonden de vijf bombardementen in de omgeving van de plaats Brital. Het gaat om een gebied dat sinds het staakt-het-vuren dat op 17 april tussen Libanon en Israël van kracht ging, gespaard was gebleven van Israëlische aanvallen.
Een verslaggever van AFP meldde daarnaast dat twee gebouwen in de stad Tyrus werden getroffen. Kort daarvoor had het Israëlische leger in het Arabisch opgeroepen tot de ontruiming van de gebouwen en hun omgeving. Volgens een legerwoordvoerder werden ze gebruikt door de pro-Iraanse militie Hezbollah.
Belga
Bij Israëlische aanvallen op twee plaatsen in het zuiden van Libanon zijn in totaal tien doden gevallen. Dat meldt het Libanese ministerie van Gezondheid. In de plaats Deir Qanoun en-Nahr vielen zes slachtoffers, onder wie twee hulpverleners en een kind. Daarnaast kwamen vier hulpverleners om bij een aanval op Hanawiya, zegt het ministerie.
Bij de aanvallen zouden ook meerdere gewonden zijn gevallen. In Deir Qanoun en-Nahr ging het om zes gewonden, onder wie drie hulpverleners. Volgens het Libanese persbureau NNA waren de hulpverleners ter plaatse vanwege een eerdere aanval. In Hanawiya zou een hulpverlener onder de twee gewonden zijn.
Het ministerie beschuldigt Israël van het schenden van het internationaal recht en het staakt-het-vuren dat in april werd gesloten. Israël stelt alleen Hezbollah onder vuur te nemen, de militie zou buiten dat staakt-het-vuren vallen. Israël heeft de aanvallen van vandaag nog niet bevestigd.
Redactie
Iran en Oman overwegen een tolsysteem om de Straat van Hormuz weer volledig te openen. Dat zegt de ambassadeur van Iran in Frankrijk tegen verschillende media. Het zou om een permanent systeem gaan, verder is nog onduidelijk hoe het systeem eruit zou zien en hoe hoog de tol zou zijn.
Oman heeft de onderhandelingen nog niet bevestigd. De landen liggen aan weerszijden van de zeestraat.
Iran sloot de Straat van Hormuz, cruciaal voor de wereldhandel in olie, af na het begin van de Israëlisch-Amerikaanse oorlog eind februari. De Straat was kortstondig weer open na het bestand dat de VS en Iran in april tekenden, maar Iran houdt deze inmiddels weer gesloten omdat het Amerikaanse leger Iraanse havens blokkeert. Dagelijks passeren enkele schepen de Straat, een fractie van voor de oorlog.
Het is de vraag of Westerse landen een dergelijk tolsysteem zouden accepteren. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio noemde het ‘onacceptabel’ en zei dat de onderhandelingen tussen de VS en Iran niet door konden gaan zolang dit een serieus plan is.
Dylan van Bekkum
Filmmaker Diederick Groenewoud werd drie dagen vastgehouden door het Israëlische leger, net als andere opvarenden van de Global Sumud Flotilla. Hij zag hoe mensen werden mishandeld en gemarteld door Israëlische soldaten, ‘zeer systematisch en gestructureerd’.
Een schip met 2 miljoen vaten ruwe olie, afkomstig uit Saoedi-Arabië, is onderweg naar Japan. Dat meldt het Japanse ministerie van Handel. Het zal de eerste olietanker uit het Midden-Oosten zijn die een Japanse haven binnenvaart sinds het begin van de oorlog en de blokkade van de Straat van Hormuz die daarop volgde.
Het schip komt maandag aan in de haven van Aichi, waar een raffinaderij van het grootste Japanse oliebedrijf Idemitsu Kosan gevestigd is. De olietanker passeerde eind april, ondanks de blokkade, de Straat van Hormuz. Japan is volgens economisch persbureau Bloomberg een van de grootste Aziatische importeurs van olie uit het Midden-Oosten en de Japanse economie had flink te lijden onder de blokkade.
Er passeert dagelijks een handvol schepen de Straat van Hormuz, een fractie van het verkeer van voor de oorlog. Volgens de Iraanse ambassadeur in Frankrijk zijn Oman en Iran aan het overleggen over de invoering van een tolheffingssysteem om zo meer schepen toe te laten tot de cruciale zeestraat.
Dylan van Bekkum
Het Israëlische leger heeft twee mannen gedood in het zuiden van Libanon, dicht bij de grens met Israël. Dat maakte het vrijdagochtend bekend.
Volgens het leger ging het om gewapende personen 'die zich op verdachte wijze verplaatsten op enkele honderden meters van het Israëlische territorium'. Ze werden gedood bij een luchtaanval, aldus het leger op berichtendienst Telegram.
Ondanks een staakt-het-vuren dat sinds 17 april tussen Libanon en Israël van kracht is, zet Israël zijn operaties in Libanon voort. Daar gaat het de strijd aan met de pro-Iraanse militie Hezbollah.
Belga
Hoewel Iran en de Verenigde Staten nog van mening verschillen over de uraniumvoorraad van Iran en de controle van de Straat van Hormuz, zijn er 'goede tekenen' in de besprekingen. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio donderdag gezegd.
Ook een Iraanse anonieme bron zei eerder tegen persbureau Reuters dat 'de kloven zijn gedicht'.
Rubio benadrukte wel niet 'te optimistisch' te willen zijn. Hij herhaalde ook de Amerikaanse inschatting dat het Iraanse leiderschap 'enigszins versplinterd' is. Hij benadrukte dat de Amerikaanse president Donald Trump een onderhandelde oplossing verkiest, maar 'hij heeft andere opties' als er geen deal komt, aldus Rubio. De buitenlandminister zei tegen verslaggevers ook dat een diplomatieke oplossing niet haalbaar is als Iran tol heft in de Straat van Hormuz.
Na herhaaldelijke dreigementen zei Trump maandag dat hij een Amerikaanse aanval tegen Iran die op dinsdag gepland stond, had opgeschort, om de onderhandelingen niet in gevaar te brengen. De Amerikaanse president wil onder andere dat Teheran zijn voorraad aan hoogverrijkt uranium afstaat.
Ondertussen is de Pakistaanse veldmaarschalk Asim Munir, die bemiddelt tussen Iran en de VS, naar Teheran gereisd om de 'gesprekken en consultaties' voort te zetten, aldus het Iraanse persbureau ISNA.
ANP/Belga
De Verenigde Staten hebben sancties opgelegd aan negen Libanese functionarissen. Het gaat om parlementsleden die banden hebben met de militante beweging Hezbollah. Ook veiligheidsfunctionarissen en andere bondgenoten van Hezbollah kregen sancties opgelegd. De strafmaatregelen houden onder meer in dat zij niet meer bij hun bezittingen en financiële tegoeden in de VS kunnen.
Volgens de Amerikanen helpen de betrokken personen de militante beweging, zodat Hezbollah zijn macht binnen de Libanese staatsinstituties kan behouden. Ook zouden zij pogingen traineren om Hezbollah te ontwapenen. De ontwapening van Hezbollah is juist een belangrijk onderdeel van de huidige vredesonderhandelingen tussen Libanon en Israël.
Israël wil dat de Libanese autoriteiten beter hun best doen om Hezbollah te ontwapenen. Ook de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zegt dat Hezbollah ‘een terroristische organisatie’ is die ‘volledig ontwapend’ moet worden. Hezbollah, dat militair sterker staat dan de Libanese regering, weigert dat tot nu toe te doen.
Yassin Boutayeb
De Verenigde Staten schrappen de sancties tegen Francesa Albanese, de onafhankelijke rapporteur voor de Palestijnse gebieden van de Verenigde Naties. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Financiën. De sancties, die in juli 2025 van kracht werden, weerhielden Albanese ervan om de VS binnen te komen. Ook kon ze geen gebruik maken van Amerikaanse financiële diensten.
Het schrappen van de sancties tegen de VN-rapporteur is volgt op een uitspraak van een federale rechtbank. Een week geleden oordeelde die dat de vrije meningsuiting was ingeperkt door de strafmaatregelen op te leggen.. De man van Albanese, die de Amerikaanse nationaliteit bezit, had de rechtszaak aangespannen.
Albanese pleitte er bij het Internationaal Strafhof voor om actie te ondernemen tegen Amerikaanse en Israëlische functionarissen en bedrijven die volgens haar betrokken zijn bij de Israëlische oorlogsvoering tegen Hamas in Gaza. Albanese heeft van verschillende westerse landen kritiek gekregen omdat ze zich fel uitspreekt tegen Israël, critici beschuldigen haar bovendien van antisemitisme. Ook de voormalige Nederlandse Tweede Kamer wilde Albanese vorig jaar niet ontvangen.
Yassin Boutayeb
Correctie: In een eerdere versie van dit stuk stond dat de sancties tegen Albanese in juni 2025 van kracht werden. Dat klopt niet. De Sancties werden in juli 2025 van kracht.
De Italiaanse regering heeft aan de Europese Unie gevraagd om gezamenlijk sancties op te leggen aan de extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir. Het verzoek is een reactie op de omstreden beelden die de minister deelde van opgepakte Flotilla-activisten.
Onduidelijk is nog wat voor Europese sancties Italië hoopt op te leggen aan Ben Gvir. Polen heeft eerder vandaag laten weten dat het land overweegt om een inreisverbod op te leggen aan de minister. Verschillende landen, waaronder Canada en het Verenigd Koninkrijk, hebben Ben-Gvir, evenals de Israëlische financiënminister Bezalel Smotrich, al gesanctioneerd. Het gaat dan om inreisverboden en het bevriezen van hun tegoeden.
De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antonio Tajani, meldt dat hij aan de EU om sancties heeft gevraagd tegen Ben-Gvir vanwege de ‘onaanvaardbare daden die tegen de vloot zijn begaan, waarbij de activisten in internationale wateren werden opgepakt en aan intimidatie en vernedering werden onderworpen’. Dat is volgens Tajani in strijd met ‘fundamentele mensenrechten’.
Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft inmiddels laten weten dat alle opgepakte activisten zijn uitgezet. Zij moeten via Istanbul terugvliegen naar hun eigen land.
Yassin Boutayeb
Polen wil de extreemrechtse Israëlische minister Itamar Ben-Gvir de toegang tot het land ontzeggen. Dat zegt een woordvoerder van de Radek Sikorski, de Poolse minister van Buitenlandse Zaken tegen persbureau Reuters.
Net als veel andere landen is Polen woest vanwege de hardhandige behandeling van opvarenden van de Global Sumud Flotilla door Israël. Onder hen zijn ook Poolse burgers. Ben-Gvir publiceerde als minister van Nationale Veiligheid een spottend filmpje waarop de behandeling van de opvarenden te zien was.
In Polen is de Israëlische ambassadeur op het matje geroepen. Sikorski eist excuses van Israël, verschillende kabinetsleden onder wie premier Netanyahu hebben al afstand genomen van Ben-Gvir. Daarnaast wil Sikorski dus een inreisverbod voor hem. Het ministerie van Binnenlandse Zaken moet daar officieel een besluit over nemen.
Verschillende westerse landen hebben al eerder sancties ingesteld tegen Ben-Gvir, vanwege extreme uitlatingen en acties tegen Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Die sancties behelzen onder meer een inreisverbod en het bevriezen van tegoeden.
Joram Bolle
De Amerikaanse inlichtingendiensten denken dat Iran zich militair sneller weet te herpakken dan verwacht. Dat meldt CNN op gezag van vier bronnen bij de diensten.
De VS en Israël vielen bij de oorlog allerlei militaire installaties aan. Trump en andere leden van de Amerikaanse regering riepen meermaals de overwinning uit, omdat de Iraanse capaciteiten nagenoeg zouden zijn uitgeschakeld. Iran zou het staakt-het-vuren dat zes weken geleden werd afgekondigd echter hebben benut om het leger weer op te bouwen. De schade zou minder groot zijn dan de VS hoopten en China en Rusland zouden Iran hebben geholpen bij het militaire herstel.
Volgens CNN zijn raketlanceerinstallaties en de productie van belangrijke wapensystemen weer actief zijn. Ook zou een deel van droneproductie alweer zijn hervat. De aanvalsdrones zijn Iraans belangrijkste wapens in aanvallen op landen in de regio die de Israëlisch-Amerikaanse oorlog faciliteren met het huisvesten van legerbases.
Dylan van Bekkum
De Europese Commissie raamt de economische groei voor de eurolanden dit jaar op 0,9 procent. De hogere energieprijzen door de oorlogssituatie in het Midden-Oosten drukken de welvaartsgroei. In het najaar verwachtte de Commissie nog een groei van 1,2 procent.
Volgend jaar trekt de economie iets aan, blijkt uit de donderdag gepresenteerde groeiramingen van de Commissie. In 2027 zou de groei op 1,2 procent kunnen uitkomen, waar eerder nog 1,4 procent werd verwacht. Het scenario voor 2027 is gebaseerd op de aanname dat de energieprijzen de komende maanden weer gaan dalen. De Commissie erkent dat dit verre van zeker is.
De economie in Nederland volgt volgens de Commissie het eurogemiddelde: 1 procent groei in 2026 en 1,1 procent in 2027.
De lagere groei leidt tot hogere begrotingstekorten. Het gemiddelde tekort van de eurolanden stijgt van gemiddeld 2,9 procent in 2025 naar 3,3 procent dit jaar tot 3,5 procent in 2027. Nederland blijft met 2,5 procent dit jaar en 1,9 procent in 2027 onder het maximaal toegestane plafond van 3 procent. Frankrijk en België zijn de eurolanden met de grootste begrotingstekorten: 5,7 procent, respectievelijk 5,4 procent.
Ook de staatsschuld van de meeste eurolanden stijgt: van gemiddeld 88,7 procent vorig jaar naar 90,2 procent dit jaar. In 2027 loopt de schuld op tot 91,2 procent, fors boven de limiet van 60 procent in de Europese begrotingsregels. Vanwege de crisis in het Midden-Oosten zal de Commissie naar verwachting soepel omspringen met de schending van de begrotingsdiscipline.
Marc Peeperkorn
De Nederlandse opvarenden van de Global Sumud Flotilla, die deze week door Israël in internationale wateren van hun boten werden geplukt, zijn weer vrij. Dit meldt Anne van Schaik, de moeder van een van de activisten die met het hulpkonvooi probeerde Gaza te bereiken. De Nederlandse organisatie van de flotilla en het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigen de vrijlating van de opvarenden tegenover persbureau ANP.
‘Jesse is vrij!’, laat Van Schaik weten aan de Volkskrant. Ze kreeg donderdagochtend een bericht van de afdeling consulaire zaken van het ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘Alle Nederlanders worden met een gecharterd vliegtuig naar Istanbul gebracht vandaag. Ze blijven daar in ieder geval vannacht. We hopen haar vandaag te kunnen spreken. Hopelijk komen de andere flotilladeelnemers ook snel vrij. We hebben net bericht gehad van consulaire zaken.’
Woensdag bracht de extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, een video naar buiten waarin vastgebonden activisten van de flotilla te zien waren, hun armen op de rug vastgebonden met tiewraps. In reactie daarop hebben Nederland, Frankrijk, Italië en Canada de Israëlische ambassadeurs in hun land ontboden.
Rik Kuiper
Donald Trump en Benjamin Netanyahu zijn dinsdag tijdens een verhit telefoongesprek met elkaar in aanvaring gekomen over de te volgen koers ten aanzien van Iran. Dat meldden de Amerikaanse media Axios en The Wall Street Journal op basis van anonieme bronnen.
Volgens Axios stond Netanyahu na het telefoongesprek 'in vuur en vlam'. Trump zou na het gesprek hebben gezegd dat Netanyahu 'alles zal doen wat ik van hem verlang'.
Het meningsverschil tussen de Amerikaanse president en de Israëlische premier draaide naar verluidt om een herzien voorstel dat gericht is op het beëindigen van het conflict met Iran. Qatar en Pakistan hadden, samen met andere partners, een geactualiseerd vredesvoorstel gepresenteerd dat bedoeld was om de verschillen tussen Washington en Teheran te overbruggen.
Trump liet onlangs weten dat hij een nieuwe militaire aanval uitstelt, aangezien er serieuze onderhandelingen gaande waren. Hij omschreef de gesprekken als een positieve ontwikkeling. Netanyahu is daarentegen sceptisch over onderhandelingen en wil de oorlog volgens de berichten hervatten.
ANP
Ook Mike Huckabee, de Amerikaanse ambassadeur in Israël, heeft zijn afschuw uitgesproken over de ‘verwerpelijke acties’ van de extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir. Zijn zeldzame kritiek richt zich op de video die Ben Gvir vandaag deelde, waarin te zien is hoe de opgepakte activisten van de Global Sumud Flotilla hardhandig worden aangepakt bij aankomst in Israël.
De openlijke kritiek van Huckabee op de Israëlische bewindsman is opvallend, daar de ambassadeur te boek staat als onvoorwaardelijk pro-Israël. Zo omschreef hij zichzelf kort voor zijn benoeming als een ‘onverbloemde, niet-hervormde zionist’. En eerder dit jaar zei hij het ‘prima’ te vinden als Israël een groot deel van het Midden-Oosten zou bezetten.
De behandeling van de Flotilla-activisten gaat echter ook Huckabee te ver. Hij wijst erop dat de beelden hebben geleid tot de ‘universele verontwaardiging en veroordeling van iedere hooggeplaatste functionaris’, onder wie premier Benjamin Netanyahu en buitenlandminister Gideon Saar. Huckabee noemt de Flotilla weliswaar een ‘domme stunt’, maar volgens hem heeft Ben Gvir ‘de waardigheid van zijn land verraden’.
Met zijn bericht op X voegt Huckabee zich bij de golf van kritiek uit binnen- en buitenland waarmee Ben Gvir wordt overspoeld. Onder meer Nederland, Canada, Italië, Spanje, België en Turkije hebben vol afschuw gereageerd op de video. Meerdere landen, waaronder Nederland, hebben de Israëlische ambassadeur op het matje geroepen.
Ook de Global Sumud Flotilla heeft zich uitgelaten over de video. ‘Ze verbergen hun misdaden niet langer. Ze filmen ze’, schrijft de organisatie in een verklaring.
Jasper Daams
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen roept de Israëlische ambassadeur op het matje. Dat meldt hij op X.
Reden is de behandeling van de opvarenden van de Global Sumud Flotilla, onder wie Nederlanders. De extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben Gvir postte vanmiddag triomfantelijk een video waarop te zien is hoe de opgepakte opvarenden hardhandig worden aangepakt bij aankomst in Israël. De Israëlisch marine enterde eerder deze week hun schepen in internationale wateren om te voorkomen dat zij Gaza zouden bereiken.
Volgens minister Berendsen zijn de beelden ‘schokkend en ontoelaatbaar’. Met zijn aankondiging de Israëlische ambassadeur te ontbieden sluit hij zich aan bij landen als Italië en Frankrijk. Berendsen zegt ook direct de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar te hebben aangesproken. Saar nam al afstand van zijn coalitiegenoot Ben Gvir. Volgens Saar heeft Ben Gvir ‘bewust onze staat beschadigd met een schandelijke vertoning, en niet voor het eerst’.
Joram Bolle
Een video die de extreemrechtse Israëlische minister Itamar Ben Gvir (Nationale Veiligheid) op X deelde, heeft geleid tot onrust in het Israëlische kabinet. Op de beelden is te zien hoe gearresteerde activisten van de Global Sumud Flotilla hardhandig worden aangepakt door het Israëlische leger. Nadat eerst buitenlandminister Gideon Saar zijn collega stevig had bekritiseerd, heeft nu ook premier Benjamin Netanyahu de video afgekeurd.
De activisten waren met tientallen boten met hulpgoederen onderweg naar Gaza toen Israël ze eerder deze week onderschepte op internationale wateren. Op de beelden die Ben Gvir op X heeft gedeeld, is te zien dat de activisten hardhandig worden aangepakt. Zo liggen ze op de knieën met het gezicht naar de grond en zijn hun handen gebonden met tiewraps.
Ben Gvir zelf is ook te zien. Zo loopt hij tussen de geboeide activisten door, geflankeerd door bodyguards. Ook zwaait hij met een Israëlische vlag en roept: ‘Welkom in Israël, wij zijn hier de huisbaas.’
Hij richt zich in de video tot Netanyahu, met de vraag om de activisten ‘aan ons te geven, voor de terreurgevangenissen’. Het bijschrift bij het bericht op X luidt: ‘Dit is hoe we supporters van terrorisme verwelkomen. Welkom in Israël.’
De video is niet in goede aarde gevallen bij het Israëlische kabinet. ‘Je hebt onze staat met opzet schade berokkend met dit schandelijke optreden – en dat is niet de eerste keer’, schrijft buitenlandminister Saar in een Engelstalig bericht op X. ‘Jij bent niet het gezicht van Israël.’
Op datzelfde medium kwam ook premier Netanyahu met een officiële verklaring. Hij verdedigt het feit dat Israël heeft willen voorkomen dat de activisten de Israëlische wateren binnenvoeren. ‘Maar’, schrijft hij, ‘de manier waarop minister Ben Gvir de activisten heeft behandeld, is niet in lijn met de normen en waarden van de Israëlische staat.’
De Italiaanse premier Giorgia Meloni noemt de beelden ‘onaanvaardbaar’ en eist excuses voor het Israëlische optreden. ‘Het is ontoelaatbaar dat deze demonstranten, onder wie veel Italiaanse burgers, worden onderworpen aan een behandeling die de menselijke waardigheid schendt.’ Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Israëlische ambassadeur ter verantwoording geroepen.
Jasper Daams
De 430 activisten van de Global Sumud Flotilla worden naar de Israëlische havenstad Ashdod gebracht. Dat zegt een woordvoerder van de flotilla tegen persbureau ANP. Israël plukte de activisten eerder deze week van hun boten, die op dat moment voeren in de internationale wateren. De vloot was op weg naar Gaza, om daar hulpgoederen af te leveren.
Tijdens de vorige flotilla-actie, afgelopen najaar, werden de activisten ook naar Ashdod gebracht en vervolgens vastgezet in de Ketziot-gevangenis in de Negev-woestijn. Volgens de woordvoerder van de flotilla gaan de activisten ook dit keer daarheen. De groep telt zes Nederlanders, onder wie twee journalisten van BNNVara. Opvallend: ook de zus van de Ierse president Catherine Connoly voer mee met de flotilla.
Hoe het met de activisten gaat, is onbekend, zegt Anne van Schaik, wier dochter Jesse op een van de boten zat. Ze heeft inmiddels contact met medewerkers van het ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘Het ministerie heeft gevraagd of wij bereid zijn om het ticket van Jesse te betalen of te boeken.’ Daarmee zou ze naar Nederland kunnen komen. ‘Verder hebben we niets gehoord.’
Alle schepen van de flotilla zijn inmiddels door Israël tegengehouden. Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de flotilla op X ‘niets meer dan een PR-stunt in dienst van Hamas’. Experts zeggen dat de Israëlische operatie in strijd is met het zeerecht omdat de schepen worden geënterd in internationale wateren.
Rik Kuiper
Bij Israëlische luchtaanvallen op het zuiden van Libanon zijn dinsdag 19 mensen gedood, melden de Libanese autoriteiten. Tien van hen, onder wie drie vrouwen en drie kinderen, kwamen om het leven toen Israëlische raketten insloegen op een woning in Deir Qanoun, schrijft het Amerikaanse persagentschap AP.
Juist vorige week zeiden de Verenigde Staten dat Israël en Libanon een verlenging hadden afgesproken van eerder staakt-het-vuren dat op 17 april werd bereikt en 45 dagen zou duren. De wapenstilstand moet de weg vrijmaken voor onderhandelingen tussen Israël en Libanon.
Ondanks die afspraken voert het Israëlische leger nog geregeld aanvallen uit op Libanees grondgebied, in eigen woorden als reactie op beschietingen door Hezbollah, dat de macht heeft in grote delen van het zuiden van Libanon heerst.
Hezbollah claimt dat zijn strijders een Israëlische tank hebben vernietigd. Israël meldde dinsdag dat een soldaat was gesneuveld bij gevechten in het zuiden van Libanon.
Bij de Israëlische aanvallen zijn sinds 2 maart van dit jaar, toen de vijandelijkheden tussen Israël en Hezbollah na een betrekkelijke rustige periode weer oplaaiden, meer dan 3.000 mensen omgekomen, bericht het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Onder hen bevinden zich 116 medische hulpverleners en 211 kinderen of minderjarigen.
Peter van Ammelrooy
Lees meer over de strijd in Libanon: Het duurde veertig jaar, maar Israël en Libanon gaan nu toch om de tafel – heeft dat zin als de bommen nog vallen?
De Amerikaanse Senaat heeft dinsdag een wetsvoorstel aangenomen waardoor president Donald Trump voor elke toekomstige militaire actie in Iran de goedkeuring van het Congres nodig heeft. Vier Republikeinse senatoren sloten zich aan bij de Democraten.
De tekst is vooral symbolisch belangrijk, omdat Trump vetorecht heeft. Volgens de Amerikaanse grondwet is alleen het Congres bevoegd om de oorlog te verklaren. De Democraten hopen met wetsvoorstel om het gezag van de wetgevende macht opnieuw te bevestigen.
Trump dreigde dinsdag opnieuw met aanvallen op Iran als Teheran geen toegevingen wil doen om een overeenkomst te sluiten over een einde van de oorlog. Maandag zei hij nog een aanval van de VS tegen Iran die op dinsdag gepland stond, te hebben opgeschort.
Begin mei beweerde de Amerikaanse president dat de gevechten in Iran, die op 28 februari begonnen, voorbij waren. Daardoor omzeilde hij de goedkeuring van het Congres, nadat de wettelijke termijn van zestig dagen voor de militaire operatie was verstreken. (Belga)
De Verenigde Staten hebben in de Indische Oceaan een tanker met ruwe olie uit Iran in beslag genomen. Dat meldt The Wall Street Journal op gezag van drie anonieme Amerikaanse functionarissen. Het schip stond sinds maart op de Amerikaanse sanctielijst vanwege het vervoeren van Iraanse olie.
Het desbetreffende schip, Skywave, vaart onder de vlag van de Comoren. Het werd op maritieme trackers voor het laatst waargenomen ten westen van Maleisië en was net door de Straat Malakka gevaren. Skywave zou in februari zijn vertrokken vanaf het Iraanse eiland Kharg, met meer dan een miljoen vaten olie. Het is onbekend wat er met de bemanning van het schip is gebeurd.
Vorige week meldde de zakenkrant dat de Amerikaanse marine sinds het begin van de blokkade van de Straat van Hormuz acht olietankers heeft onderschept die Iraanse wateren binnenvoeren of verlieten. Begin maart kwamen meer dan honderd Iraanse bemanningsleden om het leven nadat de Verenigde Staten de IRIS Dena tot zinken brachten in de Indische Oceaan.
Dylan van Bekkum
De Israëlische krijgsmacht enterde maandag en dinsdag ook de laatste schepen van de Global Sumud Flotilla, de vloot die hulpgoederen naar Gaza wil brengen. Sindsdien vernam Anne van Schaik niets meer van haar 21-jarige dochter Jesse, die aan boord zat.
Lees hier het interview van verslaggever Rik Kuiper met Anne van Schaik.
De Flotilla-missie van pro-Palestina-activisten zal geen hulpgoederen afleveren in Gaza. Alle 51 schepen die vorige week vertrokken, zijn inmiddels gestopt en geënterd door Israël. De organisatie maakte vanavond bekend dat de Israëlische marine ook de laatste twee schepen die nog voeren heeft gestopt.
51 schepen met hulpgoederen en duizend activisten vertrokken vorige donderdag vanuit het Turkse Marmaris richting Gaza. Aan boord zaten onder anderen enkele politici, klimaatactivist Greta Thunberg en zes Nederlanders. Twee schepen stopten zelf met varen, de overige 49 zijn geënterd. De opvarenden van deze boten zijn gearresteerd en meegenomen naar Israël.
Drie Nederlanders zijn aangehouden, onder wie BNNVARA-journalist Gijs Sanders, die voor De Marker verslag deed vanaf een van de boten.
Dylan van Bekkum
De Israëlische marine heeft liefst vijftig boten die onderdeel waren van de Flotilla met hulpgoederen voor Gaza onderschept. Dat maakt de activistenclub bekend op livestreams op sociale media. Vanuit het Turkse Marmaris vertrokken donderdag 52 schepen, daar zijn nu dus maar twee schepen van over.
Bij het enteren van een van de schepen, de Girolama, zou de Israëlische marine geschoten hebben. Op een van de livestreams is te horen dat activisten ‘stop met schieten’ en ‘waarom schieten jullie?’ roepen. Daarna komen gewapende militairen de schepen op, die de camera’s vernield zouden hebben. De livestreams stoppen direct.
De Israëlische marine begon gisteren met het enteren van schepen van de zogeheten Global Sumud Flotilla, op internationale wateren zo’n 200 kilometer voor de kust van de Gazastrook. Honderden opvarenden zijn daarbij gearresteerd. Onder hen zijn enkele Nederlanders. Ook BNNVARA-journalist Gijs Sanders, die voor De Marker verslag deed vanaf een van de boten, is vanmiddag gearresteerd.
Francesca Albanese, de VN-rapporteur die mensenrechtenschendingen in de Palestijnse gebieden onderzoekt, noemde het enteren van de schepen en de arrestaties op internationale wateren ‘piraterij’ en roept Europese landen op actie te ondernemen.
Vorige maand onderschepte Israël ook al schepen die de Israëlische zeeblokkade van Gaza willen doorbreken om hulpgoederen af te leveren. Israël stelt dat de hulpschepen niets anders dan een provocatie zijn. De Flotilla heeft Israël ervan beschuldigd gearresteerde opvarenden te hebben mishandeld.
De VS, bondgenoot van Israël, voerden vandaag sancties in tegen vier mensen die aan boord van de vloot zouden hebben gezeten. Het is onbekend om wie het gaat.
Dylan van Bekkum
Iran heeft een aanzienlijk deel van het puin geruimd dat de toegang tot ballistische raketten blokkeerde. Dit meldt The New York Times, die een anonieme Amerikaanse militaire functionaris sprak. Volgens de functionaris ruimt Iran het puin rondom tientallen gebombardeerde raketlanceerinstallaties, verplaatst het land raketwerpers en past het zijn tactiek aan voor het geval de oorlog wordt hervat.
Veel Iraanse ballistische raketten zijn, aldus de ingewijde, opgeslagen in diepe ondergrondse tunnels en andere faciliteiten die uit granietbergen zijn gehouwen. Deze zijn daardoor moeilijk te vernietigen voor de VS. Om die reden hebben ze de ingangen gebombardeerd, met als doel deze te blokkeren. Daarmee waren de locaties grotendeels ontoegankelijk geworden, maar niet vernietigd. Nu zou Iran een aanzienlijk deel van het puin hebben opgeruimd.
De uitspraken van de ingewijde sluiten aan bij wat verschillende media eerder al meldden. Zowel tijdens de oorlog als gedurende het staakt-het-vuren heeft de Amerikaanse nieuwszender CNN opgravingen geïdentificeerd, waarbij Iran het puin opruimt voor de geblokkeerde tunnels. Ook Al Jazeera en NBC News meldden begin mei dat Iran zijn raket- en dronecapaciteiten operationeel probeerde te krijgen voor het geval de oorlog hervat zou worden.
Chiraz Hassoumi
De extreemrechtse Israëlische minister van Financiën, Bezalel Smotrich, zegt dat de aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) een verzoek voor zijn arrestatie heeft ingediend. De minister maakt niet duidelijk hoe hij aan die informatie komt. Het hof zegt tegen persbureau Reuters niet te kunnen reageren op de zaak vanwege een geheimhoudingsplicht.
De in het Verenigd Koninkrijk gevestigde nieuwsorganisatie Middle East Eye meldde eerder vandaag al op basis van ingewijden dat de aanklager van het ICC gevraagd heeft om een arrestatiebevel tegen Smotrich. De aanvraag zou vorige maand al zijn ingediend. Een speciale kamer van het Hof moet bepalen of dat verzoek wordt ingewilligd.
Volgens de bronnen van Middle East Eye wil de aanklager Smotrich laten arresteren vanwege oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Die zou Smotrich hebben gepleegd tegen Palestijnen op de door Israël bezette Westoever. De minister zou onder meer worden beschuldigd van het creëren van een apartheidsstaat op de Westoever door Palestijnen van hun grondgebied te verdrijven.
Smotrich is als minister ook verantwoordelijk voor de portefeuille burgerzaken op de Westoever en voert beleid om Israëlische nederzettingen op de Westoever uit te breiden. Dat gaat ten koste van de Palestijnen. De minister heeft verschillende keren uitgesproken dat de delen van de Westoever die onder Palestijns bestuur vallen aan Israël toebehoren.
Als het ICC het arrestatiebevel goedkeurt, is hij de derde Israëlische functionaris die wordt gezocht door het ICC. Het hof heeft al arrestatiebevelen afgekondigd voor premier Benjamin Netanyahu en oud-minister van Defensie Yoav Gallant vanwege de oorlogsvoering in Gaza.
Yassin Boutayeb
De Amerikaanse president Donald Trump heeft maandagavond in een bericht op Truth Social gezegd dat hij voor vandaag geplande aanvallen op Iran heeft opgeschort vanwege het plaatsvinden van ‘serieuze onderhandelingen’ om de oorlog te beëindigen. Trump zegt daarvan op de hoogte te zijn gebracht door de Golfstaten. Zij zouden ook aan Trump hebben gevraagd om de geplande aanvallen op te schorten.
Leiders van de Golfstaten hebben nog niet bevestigd dat er inderdaad serieuze onderhandelingen plaatsvinden. Wel stelde het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat Pakistan een nieuw Iraans voorstel heeft neergelegd bij de Amerikanen. Onduidelijk is wat het voorstel precies behelst. Volgens sommige ingewijden zou Iran onder meer akkoord zijn gegaan met een langdurige opschorting van zijn nucleaire programma en bereid zijn om zijn voorraad hoogverrijkt uranium over te dragen aan Rusland.
De vraag is of de VS en Iran op korte termijn tot een duurzaam bestand komen. Trump stelde maandag dat hij het leger heeft opgedragen om klaar te staan voor ‘grootschalige aanvallen op elk moment’. De Iraanse Revolutionaire Garde zei dat de Straat van Hormuz onder het ‘beheer’ van Iran zou blijven.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Trump bedreigt Iran weer volop, overleg met Netanyahu over militaire opties: ‘De klok tikt’
Bij de Israëlische onderschepping van de hulpvloot richting de Gazastrook zijn inmiddels al tientallen opvarenden gearresteerd, meldt de organisatie op sociale media. Onder hen bevinden zich ook drie Nederlanders. Verspreid over vijf schepen varen er in totaal zes Nederlanders mee, van wie de andere drie voor zover bekend nog steeds onderweg zijn naar Gaza.
De Israëlische marine begon maandag met het enteren van schepen van de zogeheten Global Sumud Flotilla. Dat gebeurde in internationale wateren. Francesca Albanese, de speciale VN-rapporteur die mensenrechtenschendingen in de Palestijnse gebieden onderzoekt, spreekt op X van ‘piraterij’ en roept Europese landen op actie te ondernemen.
‘We maken ons grote zorgen om hun gezondheid’, reageerde het Nederlandse delegatiehoofd Marieke Stam tegenover persbureau ANP op de arrestatie van de Nederlandse opvarenden Pieter Rambags en Jesse van Schaik. Ook de Nederlandse Kobek Birla Boonk is volgens de organisatie door het Israëlische leger meegenomen. Wat er met hen en de andere gearresteerden is gebeurd, is vooralsnog niet duidelijk.
Vorige maand onderschepte Israël ook al schepen die de Israëlische zeeblokkade van Gaza willen doorbreken om hulpgoederen af te leveren. De organisatie heeft Israël ervan beschuldigd gearresteerde opvarenden te hebben mishandeld.
Thom Canters
De Israëlische marine is een operatie begonnen om een hulpvloot voor Gaza tegen te houden. Volgens de internationale actiegroep Global Sumud Flotilla heeft Israël voor de kust van Cyprus zeker tien boten van de vloot geënterd en opvarenden gearresteerd. De rest van de hulpvloot probeert door te varen.
Op de livestream is te zien hoe Israëlische troepen enkele boten enteren voordat de verbinding op die boten wordt verbroken. Gegevens van trackers tonen dat de vloot zich in internationale wateren bevindt, in de search and rescue zone ten westen van Cyprus. De Flotilla zou meerdere hulpverzoeken aan Cyprus hebben uitgezonden. Volgens het VN-Zeerechtverdragen is het niet toegestaan om schepen op internationale wateren zomaar in beslag te nemen.
Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken veroordeelt de Israëlische operatie als ‘een nieuwe daad van piraterij’ en roept Israël op om de actie te stoppen en alle activisten onvoorwaardelijk vrij te laten. Volgens Israëlische media zal de operatie nog zeker enkele uren duren.
De vloot vertrok donderdag vanuit de Turkse haven van Marmaris met vijftig containers aan hulpmiddelen aan boord. De Global Sumud Flotilla schreef vanmorgen in de laatste updates op sociale media dat hun vloot is omsingeld door Israëlische militaire schepen. ‘We zijn in opperste staat van paraatheid terwijl we verder oprukken naar Gaza. We weigeren ons te laten intimideren.’
In totaal nemen 54 boten deel met activisten uit 39 verschillende landen. Onder hen zijn volgens berichten ook zes Nederlanders. Israël noemt de vloot ‘een provocatie’ en ‘een mediastunt’, maar volgens de organisatie is het enige doel van de Global Sumud Flotilla het doorbreken van de door Israël opgelegde zeeblokkade van Gaza, zodat daar broodnodige hulpmiddelen kunnen worden afgeleverd.
Carlijn van Esch
Premier Benjamin Netanyahu wil binnen enkele uren een nieuwe hulpvloot voor de Gazastrook laten onderscheppen door de Israëlische marine. Het gaat om een grote vloot van 54 boten die op dit moment in internationale wateren vaart op de Middellandse Zee. Volgens Israëlische media heeft Netanyahu vanmorgen een bijeenkomst van het veiligheidskabinet gehouden om de marine toestemming te geven de vloot in beslag te nemen voordat zij Israëlische wateren bereikt.
De Global Sumud Flotilla is vorige week vertrokken vanuit Turkije met het doel de Israëlische zeeblokkade te doorbreken en hulp te bieden aan de noodlijdende bevolking van Gaza. Aan boord zijn zeker vierhonderd internationale activisten en vijftig containers met hulpmiddelen, waaronder vijf ambulances.
Er wordt gevreesd dat de confrontatie met de Israëlische marine zou kunnen escaleren omdat de Turkse organisatie Humanitarian Relief Foundation (IHH) aan boord is. In 2010 schoten Israëlische troepen tien activisten van IHH dood op het Turkse schip Mavi Marina dat probeerde Gaza te bereiken. De activisten zouden zich met geweld hebben verzet tegen de entering door de Israëlische marine.
Nadat Hamas in 2007 in Gaza aan de macht was gekomen, stelde Israël een zeeblokkade in voor de kust van Gaza. Die blokkade is meermaals aangescherpt en op dit moment verbiedt Israël elke toegang tot zee vanaf Gaza. Sinds oktober 2023 zijn volgens de Verenigde Naties meer dan tweehonderd Palestijnen die op zee probeerden te vissen doodgeschoten.
Carlijn van Esch
Israël heeft zondag bij een luchtaanval op een appartementencomplex in de stad Baalbek in Oost-Libanon een leider van de Palestijnse Islamitische Jihad gedood. Dat heeft het Libanese persbureau ANI bekendgemaakt. Wael Abdel Halim was een commandant van de Islamitische Jihad, een extremistische groep die vooral opereert vanuit de Palestijnse gebieden, maar ook aanwezig is in Libanon en banden met Hezbollah heeft.
Reddingswerkers zochten maandag nog in het puin naar overlevenden. De aanval eiste in elk geval nog een slachtoffer: de 17-jarige dochter van Abdel Halim.
Twitter bericht wordt geladen...
Israël voerde zondag ook een reeks aanvallen uit op dorpen in Zuid-Libanon, onder meer in de omgeving van de antieke havenstad Tyrus en oostelijker in de regio Nabatieh. Daarbij werden volgens de Libanese autoriteiten zeker acht mensen gedood, onder wie twee kinderen. Ook is een vijftiental mensen gewond geraakt.
Vrijdag kwamen Israël en Libanon overeen om de aflopende wapenstilstand met 45 dagen te verlengen. Ook deze verlenging brengt de Libanese bevolking geen geweldspauze. Hezbollah is geen partij in de wapenstilstand en blijft aanvallen uitvoeren op Noord-Israël en op Israëlische troepen in Zuid-Libanon. Israël voert dagelijks dodelijke luchtaanvallen uit, naar eigen zeggen gericht op doelen van Hezbollah. Ook geeft Israël steeds nieuwe evacuatiebevelen uit en vernietigt het op grote schaal civiele infrastructuur in het zuiden van het land.
Door het oorlogsgeweld zijn meer dan 1,2 miljoen Libanezen ontheemd geraakt, ongeveer een vijfde van de bevolking. De meesten van hen komen uit het zuiden, de oostelijke Bekaavallei en de zuidelijke buitenwijken van Beiroet, stuk voor stuk traditionele bolwerken van Hezbollah. Volgens hulporganisaties zijn er enorme tekorten aan voedsel, water, onderdak en bijvoorbeeld matrassen. Veel vluchtelingen wonen in tenten op straat.
Carlijn van Esch
Saoedi-Arabië meldt dat het drie drones heeft onderschept die vanuit het Iraakse luchtruim zijn grondgebied waren binnengedrongen. Het ministerie van Defensie van het koninkrijk verklaarde dat het de 'noodzakelijke operationele maatregelen' treft om te reageren op elke poging om zijn 'soevereiniteit en veiligheid' te schenden.
Hoewel de vijandelijkheden in het kader van het conflict met Iran grotendeels zijn afgenomen sinds in april een staakt-het-vuren van kracht werd, zijn er nadien vanuit Irak drones gelanceerd richting de Golfstaten, waaronder Saoedi-Arabië en Koeweit.
Eerder op zondag meldden de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) dat drie drones via de westelijke grens van het land waren binnengevlogen. Het ministerie van Defensie zei dat twee van de drones konden worden onderschept. De derde drone raakte een elektriciteitsgenerator van een kerncentrale, waarop brand uitbrak.
ANP
Bij nieuwe Israëlische aanvallen in het zuiden van Libanon zijn zeker vijf mensen gedood, onder wie twee kinderen. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Ook zouden vijftien mensen gewond zijn geraakt. Israël heeft de aanvallen niet bevestigd, maar meldt wel dat Hezbollah opnieuw raketten heeft afgevuurd op het Israëlische leger. Volgens Israël vielen daarbij geen slachtoffers.
De nieuwe aanvallen onderstrepen hoe broos het staakt-het-vuren tussen Israël en Libanon blijft. Het bestand werd vrijdag nog met 45 dagen verlengd na gesprekken in Washington, maar van minder geweld lijkt vooralsnog geen sprake. Ook gisteren voerden Israëlische troepen bombardementen uit op meerdere dorpen in Zuid-Libanon, en Hezbollah meldde een militair doelwit in het noorden van Israël te hebben aangevallen.
Hezbollah is geen onderdeel van het bestand en sprak zich gisteren fel uit tegen de onderhandelingen in Washington. De militante beweging verweet de Libanese regering te veel ‘concessies’ te doen, terwijl Israël delen van Zuid-Libanon blijft bombarderen en bezetten.
Ook in de Gazastrook houdt het Israëlische geweld ondanks een staakt-het-vuren aan. Ten minste acht Palestijnen werden daar vandaag gedood bij Israëlische aanvallen, aldus lokale hulpmedewerkers. Dat aantal is inclusief de vier doden die Palestijnse hulpmedewerkers eerder vandaag meldden.
Uma Kagenaar
Israël heeft met luchtaanvallen verspreid over Gaza vier Palestijnen gedood. Dat melden lokale hulpmedewerkers. Bij een aanval nabij een politiebureau in Khan Younis is één Palestijn gedood, volgens Israël een ‘militant’ die een bedreiging vormde voor Israëlische troepen. In Deir Al-Balah doodde Israël drie Palestijnen met een aanval op een gaarkeuken. Op die aanval heeft Israël nog niet gereageerd.
De aanvallen vinden plaats ondanks een sinds oktober actief staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas. Onderhandelingen over een duurzame vrede liggen stil. Zaterdag meldde Israël nog dat het leger vrijdag het hoofd van de militante tak van Hamas in Gaza, Izz al-Din al-Haddad, heeft gedood met een precisie-aanval op Gaza Stad.
Israël heeft zijn aanvallen op Gaza opgevoerd sinds de Amerikanen en de Israëliërs zijn gestopt met het bombarderen van Iran, schrijft persbureau Reuters. Volgens Israël zijn de aanvallen nodig omdat Hamas zijn grip op de Gazastrook zou hebben vergroot.
Yassin Boutayeb
Een droneaanval heeft geleid tot een brand bij een elektriciteitsgenerator van de kerncentrale Barakah in de regio Al Dhafra. Bij de aanval is niemand gewond geraakt. Ook zijn er geen verhoogde stralingswaarden gemeten, stellen de autoriteiten. Zij maken niet duidelijk wie achter de aanval zit. Vooralsnog heeft geen land of groepering de aanval opgeëist.
Nog niet eerder was de kerncentrale, die nabij de grens met Saoedi-Arabië ligt, doelwit in de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran. De Iraniërs hebben wel al talloze keren cruciale infrastructuur van de Golfstaten onder vuur genomen.
Onderhandelingen tussen de VS en Iran om tot een duurzame vrede te komen liggen momenteel zo goed als stil. Zowel de Amerikanen als de Iraniërs hebben gedreigd om de oorlog weer te hervatten. De Iraniërs blokkeren nog steeds de Straat van Hormuz en de Amerikanen weerhouden Iraanse schepen ervan om van en naar Iraanse havens te varen.
Yassin Boutayeb
De Oostenrijkse politie heeft kort voor aanvang van de finale van het Eurovisie Songfestival ingegrepen bij een pro-Palestijns protest. Gemaskerde activisten protesteerden vlakbij de Weense Stadthalle, waar het songfestival wordt gehouden.
De demonstranten verzamelden zich op de trappen van een bibliotheek, waar ze slogans scandeerden en spandoeken vasthielden. Agenten droegen de demonstranten de trappen af, maar kort daarna nam een tweede groep demonstranten hun plaats in.
Er zijn in totaal veertien pro-Palestijnse activisten gearresteerd, aldus een woordvoerder van de politie.
Eerder op de dag namen enkele duizenden mensen deel aan een afzonderlijke demonstratie in Wenen tegen de deelname van Israël aan het internationale muziekfestijn. Dat protest verliep vreedzaam, zonder arrestaties of grote incidenten.
Israël werd in de nacht van zaterdag op zondag tweede bij het Songfestival; Bulgarije won. (ANP)
Hezbollah zegt zaterdag een militair doelwit in het noorden van Israël te hebben aangevallen. De aanval laat opnieuw zien dat het fragiele staakt-het-vuren tussen Libanon en Israël de gevechten tussen de twee landen nog niet geheel heeft weten te beëindigen. Op vrijdag verlengden Israël en Libanon hun staakt-het-vuren desondanks wel met 45 dagen.
In een verklaring meldt het door Iran gesteunde Hezbollah dat zijn strijders 'de Ya'ara-kazerne met een zwerm aanvalsdrones' hebben aangevallen. Hezbollah kondigde eerder al meerdere operaties tegen Israëlische troepen in Zuid-Libanon aan.
Bij een Israëlische luchtaanval op een centrum voor burgerbescherming in Zuid-Libanon kwamen vrijdag zeker zes mensen om, onder wie drie zorgverleners. (ANP)
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant