De versnelde verhoging van de AOW-leeftijd is van de baan, de andere bezuinigingen wankelen. Durft het kabinet het roer om te gooien?
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Ze hadden er ook gewoon ‘sorry’ boven kunnen zetten, maar Rob Jetten, Hans Vijlbrief, Thierry Aartsen en Heleen Herbert zijn nou eenmaal politici en die spreken in dit soort situaties liever van ‘voortschrijdend inzicht’. Dat is dan ook het kernthema van de brief die de ministers dinsdag stuurden aan de vakbonden: het kabinet ziet in dat het een valse start heeft gemaakt en hoopt nu op een tweede kans om de schade te herstellen.
Veel van wat de bewindslieden schrijven is waar. Ze merken op dat het stelsel van sociale zekerheid en het belastingstelsel zo ‘fijnmazig en gericht’ zijn gemaakt dat ze inmiddels ‘nauwelijks nog te begrijpen zijn voor mensen’.
Ze stellen vast dat de arbeidsmarkt in rap tempo verandert en dat mensen daarom gedurende hun carrière goed geschoold moeten blijven en ‘sneller van werk naar werk moeten kunnen bewegen’.
Ze wijzen op de cijfers waaruit blijkt dat veel te veel (jonge) mensen als gevolg van psychische klachten vastlopen en daardoor permanent arbeidsongeschikt raken.
Ze voegen daaraan toe dat het aantal langdurige ziekmeldingen toeneemt en dat het daardoor te onaantrekkelijk is om mensen in dienst te nemen, vanwege het risico dat je lange tijd opdraait voor de kosten van uitvallende werknemers.
Het zijn waarnemingen waar weinig tegen in te brengen valt. Een kabinet dat niet zou nadenken over oplossingen, zou dan ook ernstig nalatig zijn. Indien minister Vijlbrief van Sociale Zaken bij zijn aantreden in februari had aangestuurd op een breed sociaal akkoord met vakbeweging en werkgevers, zou ook niemand kwaad op hem zijn geworden.
Maar in plaats daarvan begon het kabinet met het opmaken van de rekening. Het afschaffen van de IVA-uitkering voor volledige arbeidsongeschiktheid: 1,2 miljard voor de schatkist. De verlaging van het maximumdagloon waarop de uitkeringen worden gebaseerd: 800 miljoen. De verkorting van de werkloosheidsuitkering WW: 1,3 miljard. De versnelde verhoging van de AOW-leeftijd: 2,7 miljard.
Geen wonder dat de bonden vonden dat ze voor voldongen feiten werden gesteld. In het geval van de AOW kwam daar nog eens bij dat pas zes jaar geleden in een breedgedragen pensioenakkoord langjarige afspraken zijn gemaakt over gematigde verhoging van de AOW-leeftijd. Het kabinet kon maar niet duidelijk maken op basis van welke gewijzigde omstandigheden dat akkoord nu alweer op de helling zou moeten. Het gemak waarmee Jettens ploeg dinsdag liet weten dat het dit voorstel helemaal laat varen, bevestigt dat er weinig inhoudelijke motivatie achter zat.
Het praktische gevolg is wel dat er nu een gat van 2,7 miljard euro gaapt in de meerjarenbegroting van het Rijk. Als het menens is met de toezegging dat ook over de andere ingrepen te praten valt, komt daar nog ruim 3 miljard bij.
Daar zal, linksom of rechtsom, toch een alternatief voor moeten worden gevonden waar niet alleen de vakbonden, maar ook voldoende fracties in het parlement mee kunnen leven.
Nadert dan toch het moment dat het kabinet erkent dat het logischer is om in de zoektocht naar geld ook eens te kijken naar de hypotheekrenteaftrek, de bedrijfswinsten en de vermogens van welvarend Nederland?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant