De streepjescode verdwijnt. De kenmerkende combinatie van dikke en dunne streepjes wordt gaandeweg vervangen door een QR-code op producten. Eind 2027 moeten alle winkels er klaar voor zijn. Bij Intergamma, het bedrijf achter Gamma en Karwei, doen ze het voorwerk.
is economieredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over (web)winkels, consumentenrechten, post, afval, en hergebruik.
Stel, je staat in de bouwmarkt een muurverf uit te zoeken. ‘Dan kan het zomaar zijn dat je meer wilt weten dan alleen wat de kleur is en in hoeveel lagen hij erop moet’, Jurre Mulder, chief digital officer van Intergamma, terwijl hij tussen de schappen van de Karwei in Amersfoort loopt en zijn telefoon uit zijn zak haalt.
Hij scant met zijn telefoon de QR-code op het schap onder een blik roomwitte verf van Histor, waarna de Karwei-app zich opent, met daarop niet alleen het product en de prijs, maar ook tips hoe deze verf het beste aan te brengen, welke rollers en kwasten je daarbij kunt gebruiken, en hoe je ze milieubewust kunt schoonmaken. ‘Hiermee helpen we mensen nog beter de klus te klaren.’
Winkels en producenten wereldwijd staan voor een opgave. De barcode gaat na vijftig jaar trouwe dienst verdwijnen. Hij maakt vanaf dit jaar langzaam plaats voor de QR-code, die met iedere smartphonecamera te lezen valt.
De barcode werd in 1949 in de Verenigde Staten bedacht en vanaf de jaren zeventig omarmd door Amerikaanse supermarkten die het betalen aan de kassa wilden versnellen. Tot die tijd moest degene die de kassa bediende de prijs van elk product handmatig invoeren, wat soms tot lange rijen kon leiden.
Een pakje kauwgom van Wrigley’s was het eerste product dat werd gescand, in 1974. Twee jaar later maakte de streepjescode ook in Nederland – zeer vroeg in Europa – zijn entree. Grootgrutter Albert Heijn had ’m in de VS opgepikt en introduceerde die in een winkel in Heemskerk.
Maar het systeem dat toen als een modern snufje techniek gold, is inmiddels hopeloos verouderd. Streepjescodes werken alleen met speciale barcodescanners, en winkeliers moeten barcodes zelf in hun systeem invoeren, opdat de prijs met de code correspondeert.
Een QR-code verwijst naar een internetpagina, die een bedrijf kan aanpassen als het iets anders wil melden over het product. Ook niet onbelangrijk: vanaf 2027 moeten bedrijven die spullen verkopen in de Europese Unie voor veel artikelen een zogenoemd digital product passport bijvoegen, met informatie over materialen, herkomst, reparatiemogelijkheden en recycling van het betreffende product. Met een QR-code kunnen bedrijven dat makkelijker doen.
Dus besloot de industrie drie jaar geleden, op The Consumer Goods Forum, dat het tijd was om de barcode vaarwel te zeggen, een project dat ‘Sunrise 2027’ werd gedoopt.
GS1, de non-profitorganisatie van en voor het bedrijfsleven die zorgt dat onder meer retailers, fabrikanten en distributeurs wereldwijd dezelfde datataal spreken en dat barcodes op elkaar zijn afgestemd, zocht in verschillende landen naar partners die voorop wilden lopen bij deze ‘zonsopgang’, en kwam in Nederland uit bij onder andere Gamma en Karwei.
Die wilden maar al te graag, vertelt Mulder, die voor het bedrijf de overgang begeleidt. Want bouwmarkten draaien op het geven van hulp en informatie. ‘Mensen komen bij ons bijna nooit voor één product: ze willen een klus klaren die ze maar eens per zoveel jaar doen. Als wij ze goed helpen, komen ze terug’, vertelt hij terwijl naast hem een collega een klant helpt bij het uitzoeken van het juiste rolgordijn.
Vanwege die klus hebben de meeste klanten grote informatiehonger. ‘Dat gaat van: wanneer moet je je schutting beitsen, tot: hoe diep moet je afgraven als je kunstgras wilt aanleggen? Of ze zoeken een bepaalde verf die duurzaam is, of moeten iets repareren. En ze willen het liefst in één keer klaar zijn.’
De QR-code kan daarbij helpen. ‘Zo kunnen we mensen leiden naar de ingrediëntenlijst of naar klusvideo’s. Ook de verkoopmedewerkers en de mensen van het repaircafé kunnen hem gebruiken. Zij krijgen extra informatie te zien als ze het product scannen.’
‘Het doel is dat retailers uiterlijk eind 2027 de QR-code bij de kassa kunnen scannen, maar in de praktijk zien we dat veel partijen al veel eerder klaar zijn’, laat GS1 weten. De verandering wordt door de meeste winkelbedrijven omarmd, ziet ook Dirk Mulder, retailanalist van ING. ‘Het komt weliswaar voort uit een verplichting vanuit wetgeving, maar de meeste bedrijven weten er, net als Intergamma, ook een commerciële twist aan te geven.’
Supermarkten kunnen door hun systeem aan te sluiten op QR-codes producten die tegen de houdbaarheidsdatum zitten gemakkelijker afprijzen, recepten geven bij bijvoorbeeld quinoa (met ingrediënten die ze ook verkopen), of klanten met een allergie beter helpen.
Producenten die aan winkels leveren kunnen via de QR-code gemakkelijker direct communiceren met de klant. ‘Als een vriend van mij een leuk Adidas-shirt in de winkel heeft gekocht, kan ik die code erin scannen en precies dat shirt bestellen bij de webshop. Dat biedt voor Adidas natuurlijk kansen’, zegt de analist van ING.
Dit neemt niet weg dat Sunrise 2027 veel van bedrijven vergt. Dirk Mulder: ‘Je moet je systemen omkatten, al je data up-to-date hebben, afstemmen met leveranciers zodat iedereen het op dezelfde manier aanlevert. Ik kan me voorstellen dat het daarom voor kleine winkels en producenten ook wel een pittige transformatie zal zijn.’
In de Karwei in Amersfoort gaat het alvast rap: al duizenden schapkaartjes zijn van nieuwe codes voorzien. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het aanpassen van de software en van de scanners die de collega’s gebruiken voor bijvoorbeeld voorraadwisselingen en tellingen. De codes op producten zelf worden door de producenten van de nieuwe blokjescode voorzien.
Volgens Jurre Mulder van Intergamma sluit de aanpassing naadloos aan bij de tijd. Klanten van nu willen op hun wenken worden bediend, thuis en in de winkels, fysiek en online. Dit loopt allemaal steeds meer in elkaar over. Het is dan ook Intergamma’s strategie ‘om de klant in iedere fase van de klantreis’ te bedienen, vertelt de chief digital officer.
‘Vooraf op de site, in de winkel én achteraf thuis met tips voor als je wilt weten waar je naartoe moet met isolatiemateriaal dat je over hebt’, zegt Mulder terwijl hij naar de kassa loopt, waar, nog heel even, een kassamedewerker de streepjescodes op de producten voor hem scant.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant