In een essay schrijft Tony Blair dat premier Keir Starmer geen visie heeft en een ruk naar links Labour onverkiesbaar zal maken. De interventie van de oud-premier komt vlak voor een tussentijdse verkiezing, waarbij indirect het leiderschap van de partij en het premierschap op het spel staan.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij woont sinds 2003 in Londen.
In een 5.700 woorden tellend essay waarschuwt Blair dat Labour niet moet terugvallen op politiek welbehagen, met hogere belastingen, meer regeldruk voor ondernemers en een uitdijende verzorgingsstaat. Hiermee negeert de partij volgens hem de realiteit. ‘Het is één ding’, zo stelt de 73-jarige partijcoryfee, ‘om je in de oppositie over te geven aan de hardnekkige illusie dat wanneer we zetels verliezen aan rechts, het land eigenlijk aangeeft dat Labour meer naar links moet opschuiven. Het is gevaarlijk om dat te doen wanneer je regeert.’
Deze boodschap is voornamelijk gericht aan Andy Burnham, de burgemeester van Manchester, die middels een tussentijdse verkiezing in Makerfield probeert terug te keren in het Lagerhuis. Vanuit het parlement zou hij vervolgens de strijd kunnen aangaan met premier Starmer, wiens positie al weken wankel is.
Burnham voert campagne met de belofte van een links beleid. Zo belooft hij vervoers- en nutsbedrijven te nationaliseren en wil hij welvaart herverdelen. Zijn belastingmaatregelen zullen vooral het woningbezittende deel van de middenklasse treffen. Immigratiebeperking is voor hem geen prioriteit.
Burnham is de favoriet om deze ‘by-election’ op 18 juni in Makerfield te winnen. In deze volkse uithoek van Groot-Manchester hoopt hij te profiteren van zijn eigen populariteit en, meer nog, van de ruzie op rechts. Het Reform UK van Nigel Farage, die de grootste was in Makerfield bij de recente raadsverkiezingen, heeft pittige concurrentie gekregen van Restore Britain. Deze uiterst rechtse partij is opgericht door voormalig Reform-fractielid Rupert Lowe, die na ruzie met Farage uit de partij was gezet. Restore geniet de steun van techtycoon Elon Musk.
De Reform UK-kandidaat Robert Kenyon, een plaatselijke loodgieter, is in opspraak gekomen met oude tweets, waaronder seksistische opmerkingen over vrouwelijke rugbyspelers en kritiek op coronavaccinaties. Tevens zou hij tegen de Brexit zijn geweest, wat haaks staat op de visie van partijleider Farage. Volgens Reform is Kenyon nu eenmaal geen gepolijste politicus. Eerder was er commotie ontstaan toen de vertegenwoordiger van The Greens, kort na zijn kandidatuur, moest worden vervangen wegens antisemitisme.
De 55-jarige Burnham, een carrièrepoliticus, is een oude rot binnen de Labourpartij. In het verleden heeft hij portefeuilles beheerd in de regeringen van zowel Tony Blair als Gordon Brown. Na zijn jaren als burgemeester van Manchester werpt hij zich op als een politieke outsider die Labour en de politiek in Westminster wil gaan opschudden. Bij de lancering van zijn campagne stelde hij dat de Britse politiek in de afgelopen vier decennia de verkeerde kant is opgegaan, wat onder meer een impliciete aanval was op zijn oude baas Tony Blair.
Blair slaat nu terug. ‘Of er een leiderschapswissel komt of niet, doet er niet toe als er niet eerst een beleidsdebat plaatsvindt’, schreef de man die met Labour drie Lagerhuisverkiezingen won. ‘Proberen de premier af te zetten voordat we weten welke beleidsrichting we gaan inslaan, is geen serieuze manier van handelen.’ Blair spaart premier Starmer echter niet. Hij stelt dat zijn opvolger nooit een heldere en coherente visie heeft ontwikkeld. Dit is de eerste keer dat Blair vraagtekens zet bij het leiderschap van Starmer.
Wijzend op de chaos in de wereld stelt Blair dat een sterke defensie noodzakelijk is. ‘Tegen het einde van dit decennium zouden we weleens meer kunnen uitgeven aan WAO-uitkeringen dan aan defensie,’ waarschuwde hij. ‘Geen enkel serieus land kan dat zich permitteren.’ Volgens Blair moet een Britse premier altijd nauw verbonden blijven met de Amerikaanse president, ook als deze Donald Trump heet. Starmer probeerde dat aanvankelijk, maar in het voorbij halve jaar heeft Londen duidelijk afstand genomen van Trumps buitenlandbeleid.
Als premier bleef Blair nauw verbonden met het Witte Huis. Zijn steun aan George W. Bush’ militaire avontuur in Irak en Afghanistan zou evenwel leiden tot zijn politieke val in 2007, toen hij het premierschap doorgaf aan Brown.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant