D66 en VVD hebben achter gesloten deuren een geheime deal gesloten over de begroting voor ontwikkelingssamenwerking en een omstreden terrorismewet. Het kabinet trekt 380 miljoen euro extra uit voor de begroting van minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, in ruil waarvoor D66 zijn verzet staakt tegen de VVD-wet die het verheerlijken van terrorisme strafbaar stelt. De oppositie reageert geschokt en eist opheldering.
Geheime afspraken over terrorismewet
Meerdere bronnen bevestigen dat VVD en D66 de afspraak achter gesloten deuren hebben gemaakt. Binnenskamers is afgesproken dat VVD-minister Van Weel zijn wetsvoorstel opnieuw mag indienen bij de Tweede Kamer, met steun van de D66-ministers.
Dat is opvallend: bij de behandeling van die wet vorig jaar was D66 nog uitgesproken kritisch. Op aandringen van de partij lag het voorstel de afgelopen tijd op de plank. Ook de Raad voor de Rechtspraak uitte stevige bezwaren: het begrip 'verheerlijking' zou juridisch onvoldoende zijn afgebakend, en er bestond vrees dat de vrijheid van meningsuiting te veel wordt beperkt. Of de D66-fractie het voorstel nu alsnog steunt, is nog onduidelijk.
Oppositie geschokt: 'Achterkamertjespolitiek'
De reacties in de Tweede Kamer zijn fel. Suzanne Kröger van PRO zei "geschokt" te zijn over de schaduwdeal tussen D66, VVD en CDA. "Het is opnieuw een warboel", aldus Don Ceder van de ChristenUnie. Laurens Dassen van Volt wilde weten welke andere deals er nog meer zijn gesloten, en Hidde Heutink van de Groep Markuszower sprak van een "poppenkast".
Minister Sjoerdsma wilde tijdens het Kamerdebat niet ingaan op de geheime afspraak en gaf als formeel antwoord dat het wetsvoorstel geen onderdeel is van de begrotingsafspraken.
Geld uit toekomstig budget naar voren gehaald
De 380 miljoen euro extra voor ontwikkelingssamenwerking lost het begrotingsprobleem maar gedeeltelijk op. Het geld wordt grotendeels geleend uit toekomstige budgetten: 202 miljoen euro komt uit middelen die pas in 2031 beschikbaar zouden zijn, de overige 178 miljoen euro uit potjes voor 2028 en 2029.
De extra middelen gaan vooral naar noodhulp bij acute internationale crises, zoals de conflicten in Libanon en Soedan, de bestrijding van ebola en niet-militaire steun aan Oekraïne. Betrokkenen stellen dat de constructie laat zien hoe krap de begrotingsruimte is.
Minister Heinen van Financiën wilde aanvankelijk geen extra geld vrijmaken, ook omdat de VVD tijdens de coalitieonderhandelingen liever nog méér op ontwikkelingssamenwerking had willen bezuinigen. Omdat BBB de begroting niet steunde, bleef alleen de route via links over.
Coalitiepartij VVD laat alvast weten weinig te voelen voor het later dichten van het gat in de begrotingen van komende jaren. PRO stelt dat daarvoor later nog een oplossing wordt gezocht.
Deal VVD met D66 (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage