Woontoren Sawa in Rotterdam is bekroond tot Beste Gebouw van het Jaar. Het project combineert royale koop- en huurappartementen met ruimte voor planten en dieren, en blinkt uit door de schaal waarop houtbouw is toegepast.
schrijft voor de Volkskrant over architectuur, landschapsontwerp en stedenbouw.
Al jaren waren ze bezig met duurzaam bouwen, maar architect Robert Winkel en projectmanager Mark Compeer zagen hun ambities bij aanbestedingen vaak verloren gaan onder druk van tijd en geld. In 2019 besloten ze daarom het heft in eigen handen te nemen met de oprichting van hun bedrijf Nice Developers, waarmee ze houten, natuurinclusieve woongebouwen ontwikkelen. Met succes: hun eerste gerealiseerde project Sawa, op de Lloydpier in Rotterdam, is op 4 juni uitgeroepen tot Beste Gebouw van het Jaar.
De verkiezing die de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) sinds 2006 organiseert, draait om het gebouw ‘met de meeste maatschappelijke meerwaarde’. De vakjury, onder voorzitterschap van Winnie Sorgdrager, voormalig minister van Justitie, spreekt van ‘een gebouw met een wauw-effect’.
Dat ligt allereerst aan de schaal waarop houtbouw is toegepast. De terrasvormige toren is 50 meter hoog en omvat 109 appartementen, die zijn ontworpen rond een gezamenlijke binnentuin. 75 procent van het complex is met hout en hergebruikt materiaal uitgevoerd.
Daarnaast prijst de jury de hoge kwaliteit van de woningen (middenhuur en koop) met royale binnenruimtes en balkons vol planten; die groeien uit de balustrades annex plantenbakken. In de gevels zijn 140 nestkasten verwerkt. Op het dak liggen zonnepanelen, waardoor het complex energieneutraal is.
Naast de verschijningsvorm van het gebouw is ook het bouwproces bijzonder te noemen. Aan het begin van het project hebben de ontwikkelaars een voormalig café in de buurt ingericht als informatiepunt, om bewoners te betrekken. Toen buren erop wezen dat het gebouw hun uitzicht op het water zou blokkeren, bedachten de architecten de getrapte vorm, waardoor de zichtlijnen behouden bleven. Uiteindelijk kwamen er geen bezwaren. De houten draagconstructie is met een elektrische bouwkraan – stil en schoon – in elkaar geschroefd.
Volgens de jury is Sawa ‘een icoon van duurzaamheid, dat niet alleen ruimte inneemt, maar ook iets teruggeeft’. Zo is aan de voorzijde een groen buurtplein ingericht en delen de ontwikkelaars hun kennis over houtbouw via lezingen en rondleidingen. De winst investeren ze in volgende bouwprojecten, waarin de geleerde lessen worden toegepast. ‘Dit project toont dat het mogelijk is om écht duurzame gebouwen te maken, wanneer ontwikkelaar, architect en aannemer samen het maximale uit hun rol halen’, aldus de jury.
Eerder won Sawa al de Nationale Houtbouwprijs 2025 en het project staat op de cover van het pas verschenen Jaarboek Architectuur, wat in de architectuurwereld geldt als het winnen van een Oscar. Ook is het project genomineerd voor de Rotterdam Architectuurprijs en de nationale renovatieprijs Gulden Feniks.
Sawa volgt het Nationaal Holocaustmuseum op als Beste Gebouw van het Jaar. In totaal waren dit jaar acht gebouwen genomineerd. Naast de vakjuryprijs kent de Beste Gebouw-verkiezing ook een publieksprijs, die werd gewonnen door het Schoonhovens College, een middelbare school voor praktijkonderwijs.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant