Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Oekraïense president Volodimir Zelensky heeft een open brief aan de Russische leider Vladimir Poetin geschreven. Zelensky roept daarin Poetin op de oorlog te beëindigen.
De Oekraiënse president stelt een ontmoeting voor tussen beide leiders; in Turkije, Zwitserland of één van de Golfstaten. De gesprekken zouden moeten leiden tot het einde van de oorlog, waarbij Zelensky duidelijk maakt dat de huidige frontlines ‘het startpunt van de diplomatie’ zouden moeten vormen. Tijdens de gesprekken wil Zelensky een volledig staakt-het-vuren moeten.
Zelensky waarschuwt Poetin ook dat Oekraïne zal blijven vechten als Poetin de oorlog niet beëindigt, en dat zijn land elke maand ruim 30 duizend Russische soldaten doodt of zwaar verwondt. ‘We hebben videobewijs van elk slachtoffer - het is niet ongefundeerd.’
Besluit Poetin de oorlog langer te laten duren, ‘dan zal je moeten vechten voor je eigen overleving’, stelt Zelensky. ‘Wees niet bang om uit de oorlog te stappen - dat is het belangrijkste wat nu van jou wordt verwacht. Oekraïne behoudt zijn onafhankelijkheid. En zal deze blijven behouden.’
Het is nog maar de vraag of de brief indruk zal maken op Poetin. Tijdens een persgesprek met journalisten bij de economische top in Sint Petersburg zei Poetin - zoals wel vaker - dat hij bereid is tot compromissen. Om vervolgens duidelijk te maken dat de volledige Donbas bij Rusland zou moeten horen. Volgens hem wint Rusland nog elke dag terrein, iets wat militair analisten zeker niet met hem eens zijn.
Een staakt-het-vuren tijdens vredesgesprekken is volgens Poetin niet nodig. Verder zei de president dat er geen bewijs is voor Russische betrokkenheid bij de cyberaanvallen in Europa, dat de olieprijs-voordelen voor Rusland als gevolg van de Iran-oorlog tijdelijk zijn, en dat hij nog niet heeft nagedacht of hij ook na 2030 (als zijn huidige termijn afloopt) president wil blijven. ‘Alleen God weet of ik dan nog gezond genoeg ben.’
Redactie
Nederland, acht andere EU-landen, en IJsland en Noorwegen roepen de Europese Commissie op om het minder makkelijk te maken voor Russische burgers om op een toeristenvisum de Europese Unie binnen te komen. Rusland heeft de afgelopen dagen grootschalige bombardementen en drone-aanvallen op Oekraïense steden uitgevoerd.
In een brief, waarover persbureau schrijft, noemen de landen het ‘zeer zorgwekkend’ dat ‘een groeiend aantal Russische toeristen geniet van plezierreizen aan de Europese stranden en badplaatsen’.
Nederland, Zweden, Tsjechië, Denemarken, Estland, Finland, Litouwen, Letland, Polen, Noorwegen en IJsland dringen dan ook aan op de invoering van ‘nieuwe beperkende en dwingende maatregelen’ om het aantal Russische toeristen in Europa te beperken.
Volgens de elf landen werden vorig jaar 477.878 visa toegekend aan Russische burgers, de meeste voor meerdere binnenkomsten in het Schengengebied.
Die toegang houdt volgens de ondertekenaars een verhoogd veiligheidsrisico in, ‘gelinkt aan de verplaatsingen van honderdduizenden Russische strijders die in Oekraïne hebben gevochten’. De landen roepen de Commissie ook op om actieve en voormalige strijders beter op te sporen.
Redactie
Zweden is van plan een vrachtschip van de Russische schaduwvloot over te dragen aan Oekraïne. De Zweedse rechter heeft daar vandaag toestemming voor gegeven, zo melden Zweedse media.
Het gaat om de Caffa, een schip dat vaart onder de Guinese vlag. De Zweedse kustwacht enterde het schip drie maanden geleden voor de Zweedse kust. De vlag die het schip voer was waarschijnlijk nep. Bovendien stond het schip op een Oekraïense sanctielijst, omdat het eerder graan zou hebben vervoerd dat Rusland had meegenomen uit bezette gebieden in Oekraïne.
Oekraïne had om de uitlevering van het schip gevraagd, daar heeft de Zweedse rechter toestemming voor gegeven. Een van de argumenten voor dit oordeel was dat het verschepen van graan uit bezette gebieden ook in Zweden als oorlogsmisdaad wordt gezien. Om een schip aan Oekraïne over te dragen, moet er sprake zijn van een misdrijf dat ook in Zweden strafbaar is.
Voor zover bekend zijn in beslag genomen schepen van de schaduwvloot waarmee Rusland sancties omzeilt, niet eerder aan Oekraïne gegeven. De Russische kapitein van de Caffa werd bij het in beslag nemen van het schip opgepakt, maar is na enkele weken vrijgelaten.
Dylan van Bekkum
Bij een Oekraïense aanval in de stad Simferopol op het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim zijn in de nacht van woensdag op donderdag zeker drie mensen om het leven gekomen. Dat melden lokale autoriteiten.
'Volgens de eerste informatie zijn drie mensen gedood en zeven anderen gewond geraakt door een vijandelijke aanval op niet-residentiële gebouwen in Simferopol', schreef de leider van de Krim, Sergej Aksjonov, op Telegram. Het schiereiland is in 2014 door Rusland geannexeerd. (Belga/Redactie)
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft woensdag zijn bezorgdheid geuit over het risico op escalatie in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Oekraïense drones vielen woensdag energie- en militaire infrastructuur aan in de Russische stad Sint-Petersburg.
'Wat de afgelopen maanden is veranderd, is dat Oekraïne steeds doeltreffender is geworden in aanvallen over lange afstand diep op Russisch grondgebied', verklaarde Rubio voor een parlementaire commissie in de VS. Des te belangrijker is het, aldus Rubio, dat de oorlog zo spoedig mogelijk wordt beëindigd: 'Want het risico op escalatie is reëel, reëler dan twee jaar geleden.'
Rubio's verklaring is de eerste reactie van de Verenigde Staten na de wederzijdse aanvallen tussen Rusland en Oekraïne va de afgelopen dagen. Dinsdag kwamen bij een grootschalige Russische drone- en raketaanval 23 mensen om het leven in Kyiv en Dnipro.
'Op dit moment is geen van beide partijen bereid geweest om de concessies te doen die nodig zijn om de vrede te herstellen, vooral aan de Russische zijde', aldus Rubio. (Belga/Redactie)
Bij de luchtaanvallen van afgelopen nacht in en nabij Sint-Petersburg heeft Oekraïne ook een oorlogsschip geraakt. Op Telegram stelt het Oekraïense leger dat het gaat om een korvet dat deel uitmaakt van de Baltische vloot van de Russische marine. Op het schip is brand uitgebroken.
Het Oekraïense leger heeft op Telegram beelden verspreid van de aanval. Het schip lag op dat moment in een droogdok in de basis van Kronstadt, op een eiland voor de kust van Sint-Petersburg. Persbureau Reuters heeft de locatie van de aanval geverifieerd, evenals de getroffen boot, maar kon de schade niet precies vaststellen. Volgens de Oekraïense dronecommandant Robert Brovdi was het schip uitgerust met geleide raketwapens
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei eerder vandaag al dat Oekraïne militaire doelen had getroffen in Kronstadt. Het Oekraïense leger verklaarde schepen en infrastructuur in de haven van Kronstadt te hebben geraakt, maar dat de omvang van de schade nog duidelijk moest worden.
Ook een grote olieterminal in Sint-Petersburg was het doelwit van Oekraïense drones, met een grote brand tot gevolg. Reuters kon de omvang van de schade van deze aanval ook nog niet vaststellen.
De autoriteiten van Sint-Petersburg hebben melding gemaakt van aanvallen op ‘infrastructuur’. Herstelwerkzaamheden zijn aan de gang. De gouverneur Aleksandr Drozdenko van Leningrad, waarin Sint-Petersburg gelegen is, zei eerder dat het luchtafweersysteem 59 drones boven de regio heeft neergeschoten. Het Russische ministerie van Defensie heeft woensdag verklaard in de afgelopen 24 uur 754 drones neer te hebben gehaald boven het land.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op sociale media gezegd dat Oekraïne een aanval heeft uitgevoerd op een olieopslag in Sint-Petersburg. Op ongeverifieerde beelden die hij deelt zijn meerdere explosies te horen en is te zien hoe op verschillende plekken bij de opslagplaats brand woedt. Persbureau Reuters meldt dat rookwolken te zien zijn boven de stad.
De Oekraïense aanval komt op een gevoelig moment voor de Russische president Vladimir Poetin. In Sint-Petersburg, de tweede stad van het land, begint vandaag een driedaags internationaal economisch forum dat ook wel te boek staat als Poetins eigen Davos. De olieindustrie geldt als levensader voor de Russische economie.
Volgens Zelensky heeft Oekraïne ook militaire doelen getroffen bij de haven van Kronstadt, op een eiland voor de kust van Sint-Petersburg, zonder daar verder over in detail te treden.
De gouverneur van Sint-Petersburg, Alexander Beglov, heeft verklaard dat niet nader gespecificeerde infrastructuur in de stad het doelwit is geweest van Oekraïense drones. Er zijn volgens hem meerdere gewonden gevallen. De autoriteiten beperkten woensdag het vliegverkeer rondom de stad, waardoor meerdere vluchten vertraging opliepen.
Oekraïne heeft afgelopen nacht ook een aanval uitgevoerd op een wapenfabriek in de Russische provincie Tambov, op zo’n 600 kilometer van de grens met Oekraïne. Daarbij is brand uitgebroken. De fabriek produceert volgens The Kyiv Independent onder meer besturingssystemen voor raketten, evenals apparatuur voor gas- en oliepijleidingen.
Thom Canters
Bij een Oekraïense droneaanval op een bus die van Moskou naar het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim reed, zijn zeven mensen om het leven gekomen. Dat meldt Denis Poesjilin, de pro-Russische leider van de bezette Oekraïense regio Donetsk, woensdag op de berichtendienst Telegram.
De aanval vond plaats bij Jenakijeve, ten noordoosten van de stad Donetsk. Er raakten ook elf mensen gewond, aldus Poesjilin.
Belga
De autoriteiten in de door Rusland gecontroleerde Oekraïense regio Loehansk hebben de aankoop van benzine en diesel tijdelijk beperkt. Afgelopen weekend is ook op het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim zo’n beperking ingesteld.
De verkoop van benzine (AI-95 en AI-92) en diesel wordt beperkt tot maximaal 20 liter per persoon, zo meldde het Russische staatspersagentschap Tass op basis van informatie van de lokale bezettingsmacht. Volgens de autoriteiten gelden de beperkingen door de huidige brandstofvoorraden en de toegenomen vraag van de afgelopen dagen.
De Russische regering heeft ook voor het eerst een exportverbod voor kerosine ingesteld tot eind november. De maatregel moet volgens de regering de stabiliteit van de binnenlandse brandstofmarkt waarborgen.
Oekraïne richt zich al maanden op de Russische olie-industrie als onderdeel van zijn tegenoffensief na de Russische inval in het land, meer dan vier jaar geleden. De aanvallen moeten de brandstofvoorziening van het Russische leger verstoren en de inkomsten vanuit de energiesector om de oorlog te financieren, verminderen.
Belga
Oekraïne heeft vannacht met drones een Russische olieraffinaderij aangevallen in Ilskiy. Na de aanval ontstond er een grote brand. Het is nog onbekend is of er slachtoffers zijn gevallen. De brand is volgens autoriteiten inmiddels geblust.
De Ilskiy-raffinaderij is de grootste in de zuidelijke regio Krasnodar en produceert jaarlijks ongeveer 6,6 miljoen ton brandstof. Volgens het Oekraïense leger produceert de raffinaderij brandstof voor het Russische leger. Oekraïne heeft de olieraffinaderij al langer in het vizier en heeft het complex al minstens zestien keer getroffen, meldt het onafhankelijke Russische platform Astra.
Oekraïne viel de afgelopen weken vaker Russische olie-infrastructuur aan, om de Russische economie te schaden en de toevoer van brandstof naar het leger te frustreren. Zaterdag werd de olieraffinaderij in het Russische Taganrog nog geraakt.
Ilse Kwint
Bij de Russische aanvallen op de Oekraïense stad Dnipro zijn in totaal elf doden gevallen. Dat meldt de gouverneur van de regio. Eerder werd het dodental nog vastgesteld op zes.
Twee van de overleden burgers zijn kinderen, van 8 en 3 jaar. Door de Russische luchtaanval vielen in Dnipro zeker 37 gewonden.
De Russische aanval op verschillende delen van Oekraïne vannacht was een van de zwaarste in de huidige oorlog. Ook in Kyiv en Charkiv vielen dodelijke slachtoffers. Het dodenaantal komt nu in totaal op achttien.
Dylan van Bekkum
De Russische aanval heeft grote gevolgen voor de energievoorziening in hoofdstad Kyiv. Zeker 140 duizend inwoners zitten zonder elektriciteit, zo meldt energiebedrijf DTEK. Twee medewerkers raakten gewond bij het herstellen van de stroomvoorziening.
Rusland voerde vannacht een zeer grote luchtaanval uit op onder meer Kyiv, Dnipro en Kharkiv. Daarbij gebruikte het Russische leger, volgens de Oekraïense luchtmacht, 73 raketten en 656 aanvalsdrones. Slechts vijf aanvallen waren grootschaliger sinds het begin van de Russische invasie in 2022. Er kwamen zeker tien burgers om.
Het Russische ministerie van Defensie heeft gereageerd op de aanvallen, wat tamelijk ongebruikelijk is. De aanvallen zouden gericht zijn geweest op de Oekraïense defensie-industrie en ‘een antwoord op terroristische aanvallen’. Het Kremlin had al reprimandes aangekondigd voor aanvallen op Loehansk, een door Rusland bezette regio in Oekraïne.
Dylan van Bekkum
Bij zware aanvallen op verschillende delen van Oekraïne zijn vannacht zeker tien mensen om het leven gekomen. Zo’n honderd mensen raakten gewond. Onder meer de hoofdstad Kyiv werd getroffen door een reeks luchtaanvallen.
Volgens de burgemeester van Kyiv, Vitali Klitsjko, stortte een flatgebouw deels in. Daarbij zouden vier doden zijn gevallen. Het aantal gewonden is inmiddels opgelopen tot 51, van wie er 35 worden behandeld in ziekenhuizen. Mogelijk liggen er nog slachtoffers onder het puin van ingestorte gebouwen. Op meerdere plekken brak brand uit en in een deel van de stad viel de stroom uit.
De meeste dodelijke slachtoffers vielen in Dnipro, in het oosten van Oekraïne. Daar kwamen zes mensen om het leven, meldt The Kyiv Independent. Zeker 25 anderen raakten gewond. Op beelden die de lokale autoriteiten op Telegram plaatsten, zijn zwaarbeschadigde huizen, uitgebrande auto's en een verwoeste speeltuin te zien.
Ook Kharkiv werd getroffen door luchtaanvallen. The Kyiv Independent meldt daar zeker tien gewonden.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky waarschuwde de afgelopen avonden in zijn videoboodschappen dat er volgens inlichtingendiensten een grootschalige aanval aanstaande was. Het Kremlin had al gewaarschuwd een aanval op Loehansk, een door Rusland bezet deel van Oekraïne, te zullen vergelden.
Redactie
Bij een Russische aanval op de stad Dnipro in Oost-Oekraïne zijn vijf doden en zeker 25 gewonden gevallen. Sommige van de gewonden zijn er ernstig aan toe, zo meldt legerwoordvoerder Oleksandr Ganja op Telegram.
Redactie
Rusland is bezig met een massale luchtaanval op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat meldt persbureau Reuters. Inwoners kregen aan het begin van de avond het advies de schuilkelders op te zoeken. Op diverse plekken ging het luchtalarm.
Volgens de burgemeester van Kyiv, Vitali Klitschko, is een 24 verdiepingen tellend woongebouw in de wijk Podil geraakt en in brand gevlogen. De autoriteiten making melding van een dode en twintig gewonden. Ook vlogen auto's in brand. Delen van de stad zitten zonder stroom.
Rusland waarschuwde vorige week al dat het van plan was 'systematische aanvallen' uit te voeren op doelen in Kyiv en waarschuwde buitenlanders het land te verlaten.
De actie is volgens Rusland een reactie op een droneaanval vorige week op een studentenflat in de door Rusland bezette regio Luhansk, waarbij 21 mensen omkwamen. Oekraïne ontkende de aanval te hebben uitgevoerd.
Redactie
De Russische overheid ontvoert Oekraïense kinderen en zet ze in als kindsoldaten in de oorlog tegen Kyiv. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd in een interview met de Amerikaanse zender CBS News.
Zelensky beschikt naar eigen zeggen over bewijzen dat de kinderen door Moskou worden ingezet op het slagveld. 'Ze worden aangeleerd om hun vaderland en landgenoten te haten', zegt de president bij CBS. Zelensky had het daarbij over 'jonge jongens' - zonder een specifieke leeftijd te noemen.
Dat het Russische leger kinderen ontvoert in Oekraïne, is al langer bekend. Het Internationaal Strafhof (ICC) vaardigde in 2023 al een arrestatiebevel uit voor de Russische president Vladimir Poetin voor het 'onwettig deporteren van kinderen'. Moskou wordt daarbij beschuldigd van zogenaamde 'Russificatie', waarbij jongens en meisjes een andere cultuur aangeleerd krijgen en niet meer mogen terugkeren naar huis.
Volgens het ICC pleegt Rusland daarmee mogelijk oorlogsmisdaden. Het Kremlin zelf beweert dat het de ontvoerde weeskinderen juist wil beschermen tegen het geweld van de oorlog.
Het is onduidelijk hoe lang de praktijken al aan de gang zijn. Sinds het begin van het conflict zou Rusland al minstens 20.000 kinderen hebben ontvoerd, van wie er 2.200 weer zouden zijn thuisgebracht. Hoeveel gedeporteerde kinderen door Moskou worden ingezet op het slagveld, is eveneens onduidelijk.
Belga
De drone die in de nacht van donderdag op vrijdag insloeg op een appartementsgebouw in Roemenië, was 'onmiskenbaar' van Russische makelij. Dat zegt de Roemeense president Nicusor Dan zondag op X. De VN-Veiligheidsraad houdt maandag een spoedvergadering over de kwestie.
Vrijdag in de vroege uurtjes stortte een drone neer op een flatgebouw in Galati, vlakbij de grens met Oekraïne. Bij de inslag vielen twee gewonden. Uit onderzoek van de Roemeense overheid is nu 'onomstotelijk' vastgesteld dat het toestel uit Rusland kwam, zegt de Roemeense president.
Hij beroept zich daarbij onder meer op de cyrillische tekens die zijn teruggevonden op het luchtvaartuig, net als de 'elektronische componenten, navigatiesystemen en besturingsmodules', die allemaal gelijkenissen vertonen, zo niet identiek zijn, aan de Russische Geran-2-drones die eerder op Roemeens grondgebied werden teruggevonden.
Na de drone-inslag zaaide de Russische president Vladimir Poetin twijfels over de oorsprong van het toestel. Maar volgens Roemenië is Rusland 'de enige verantwoordelijke' voor het 'bijzonder ernstige' incident.
Redactie
De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth heeft beloofd dat de VS ‘een manier zullen vinden’ om Oekraïne te helpen zich te verdedigen tegen Russische raketten. Hegseth zei dit zaterdag nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een dringend beroep had gedaan op de VS om snel Patriot-raketten te leveren.
Zelensky deed dit woensdag in een lange brief aan Trump. Hij waarschuwt al dagen dat Rusland zich opmaakt voor een nieuwe, massale aanval met drones en raketten, vergelijkbaar met die van vorig weekeinde. Het Russische leger zette toen onder andere de hypersonische Oresjnik-raket in, die razendsnel op zijn doel afgaat.
Hegseth deed zijn toezegging tijdens een bezoek aan Singapore. Hij zei echter niet hoe de VS Oekraïne zullen helpen. Het Amerikaanse leger heeft de Patriot-raketten zelf hard nodig. Een fors deel van de voorraad werd gebruikt tijdens de Iran-oorlog. Volgens schattingen zouden toen zo’n duizend zijn afgevuurd. ‘Wij willen dat ze zich kunnen verdedigen en wij zullen een manier vinden om ervoor te zorgen dat we ze daarbij kunnen helpen’, aldus Hegseth.
De VS waren jarenlang de grootste wapenleverancier van Oekraïne. Maar na de terugkeer van Trump in het Witte Huis, hebben Europese landen deze rol overgenomen. Duitsland leverde zaterdag nog een nieuw Iris T-luchtverdedigingssysteem aan het Oekraïense leger. Maar het Amerikaanse Patriot-systeem is het meest effectieve wapen tegen Russische ballistische- en kruisraketten. ‘Ze kunnen worden onderschept’, schreef Zelensky in zijn brief aan Trump. ‘Met Patriots. Met jouw hulp. En je hebt de macht om te helpen.’
Stieven Ramdharie
Oekraïne heeft met drones een olieraffinaderij in het Russische Taganrog geraakt. Dat meldt de Oekraïense commandant Robert Brovdi.
Ook een tanker van de Russische schaduwvloot is beschoten. Volgens de regionale gouverneur was daar brand uitgebroken, maar die is inmiddels geblust. Bij die aanval zouden twee gewonden zijn gevallen.
Taganrog is een havenstad aan het Russische gedeelte van de Zee van Azov, dicht bij Oekraïne. Woensdag werd de stad ook al aangevallen. Sindsdien geldt er een noodsituatie.
Oekraïne heeft de afgelopen weken veel aanvallen uitgevoerd op de Russische olie-infrastructuur. Volgens Brovdi zijn ook 23 andere militaire doelen in Rusland aangevallen, inclusief een raketcomplex. Een brand bij een oliedepot in de regio Krasnodar is eveneens geblust.
Dylan van Bekkum
In Rusland zijn vannacht twee mensen in een auto omgekomen nadat een Oekraïense drone hen had geraakt. Dat melden lokale autoriteiten op Telegram. De auto reed in de Belgorod, een regio aan de grens met Oekraïne. Twee anderen raakten gewond.
Oekraïne valt de grensregio regelmatig ’s nachts met drones aan. Daarbij richt het leger zich naar eigen zeggen nooit op civiele doelen. Oekraïne heeft nog niets gemeld over deze specifieke aanval.
Dylan van Bekkum
Roemenië sluit het Russische consulaat in de zuidoostelijke stad Constante. Dat heeft de Roemeense president Nicușor Dan bekendgemaakt, als reactie op de inslag van een Russische drone in een flat in Galati, in de buurt van de grens met Oekraïne. De Russische consul wordt aangemerkt als persona non grata en is dus niet langer welkom.
Bij de inslag raakten twee mensen lichtgewond. Roemenië is woedend op Rusland. Eerder sprak het ministerie van Buitenlandse Zaken al van een ‘ernstige en onverantwoordelijke' escalatie door Rusland.
Dan sprak ook zijn waardering uit voor de reacties van zijn bondgenoten. Regeringsleiders uit onder meer Tsjechië en Hongarije hebben de aanval reeds veroordeeld. Ook Navo-chef Mark Rutte sprak zich uit over het ‘roekeloze’ gedrag van Rusland.
Het Kremlin heeft inmiddels aangekondigd met tegenmaatregelen tegen Roemenië te komen.
Jasper Daams
Navo-chef Mark Rutte zegt dat de westerse alliantie klaar staat om zijn grondgebied te verdedigen tegen elke dreiging, waaronder die van drones. Hij reageert daarmee op de inslag van een Russische drone in een appartementencomplex in Roemenië. Twee mensen raakten daarbij lichtgewond. De drone was naar alle waarschijnlijkheid afgevuurd op een doelwit in Oekraïne.
Rutte noemt het ‘roekeloos gedrag’ van Rusland. ‘Ze blijven civiele infrastructuur als doelwit beschouwen in Oekraïne. Afgelopen nacht toont aan dat de gevolgen van hun illegale agressie-oorlog niet bij de grens stopt.’
Ook regeringsleiders hebben de inslag van de drone veroordeeld. Zo roept de Tsjechische president Petr Pavel op tot een ‘sterke reactie’, zodat ‘Rusland begrijpt dat de Navo dergelijke aanvallen niet tolereert’. De Hongaarse vicepremier Anita Orbán stelt dat de inslag van de drone toont dat de ‘eenheid, kracht en vastberadenheid van Europa en de Navo belangrijker dan ooit zijn’.
De VS hebben de ‘roekeloze’ drone-inslag eveneens veroordeeld, al laat de Amerikaanse Navo-ambassadeur Rusland daarbij onvermeld. Wel zei Matthew Whitaker naast Roemenië te staan. ‘Onze gedachten zijn bij de gewonden in Galați. We zullen ieder duimbreed van het NAVO-grondgebied verdedigen’, aldus Whitaker.
Zijn landgenoot Alexus Grynkewich, de hoogste commandant van de Navo, heeft met zijn Roemeense evenknie gesproken over het neerstorten van de drone. Naderhand zei hij dat Roemenië heeft gevraagd om extra droneverdediging. Grynkewich zei na te denken over dat verzoek.
Yassin Boutayeb en Jasper Daams
De Russische oorlogsuitgaven voor dit jaar vallen mogelijk ruim 24 miljard euro (2.000 miljard roebel) hoger uit dan begroot, op een budget van iets meer dan 200 miljard. Dat meldt de Financial Times, die een brief inzag van de Russische minister Anton Siloeanov van Financiën. Siloeanov stuurde die in februari naar het kabinet. Daarin riep hij op om geplande uitgaven op andere terreinen uit te stellen.
Na ruim 4 jaar oorlog voeren in Oekraïne komt de Russische economie steeds meer onder druk te staan. Het begrotingstekort voor dit jaar ligt nu al ruim 25 miljard euro hoger dan gepland. Toch blijft Rusland onverminderd geld pompen in zijn oorlogsindustrie, met krimp in veel andere sectoren tot gevolg.
Voor dit jaar reserveerde het Kremlin bijna 40 procent van de totale begroting voor defensie en veiligheid, maar dat is mogelijk niet genoeg. Siloeanov waarschuwde in februari voor een verdubbeling van het tekort van toen, van ruim 24 miljard tot 48 miljard euro. Dat ‘negatieve scenario’ zou zich ook in de komende jaren kunnen voordoen, aldus de minister.
Siloeanov vroeg het kabinet daarom om de komende jaren een streep te zetten door tientallen miljarden aan geplande uitgaven, te beginnen met zo’n 35 miljard euro dit jaar. Dat bedrag kan volgens de brief oplopen tot ruim 86 miljard euro in 2028.
Een meevaller voor Rusland is de gestegen olieprijs als gevolg van de oorlog in Iran, al is dat vermoedelijk niet genoeg om de hogere oorlogsuitgaven te dekken. Siloeanov sprak deze week in een interview met de Russische krant Kommersant over de ‘veranderingen in de macro-economische omstandigheden’. Daarin sloot hij meer bezuinigingen niet uit.
Jasper Daams
In de Roemeense stad Galati, vlak bij de grens met Oekraïne, is een wooncomplex getroffen door een Russische drone. Dat meldt het Roemeense ministerie van Defensie.
De Roemeense minister van Defensie spreekt in een verklaring over een Russische drone die het luchtruim van Navo-land Roemenië is binnengedrongen.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt vrijdag over een 'ernstige en onverantwoordelijke escalatie' door Rusland. Roemenië heeft secretaris-generaal van de Navo Mark Rutte ingelicht en hulp gevraagd bij het opvoeren van zijn afweercapaciteiten.
De inslag veroorzaakte brand op de tiende verdieping van het flatgebouw. Er vielen twee lichtgewonden, aldus het Roemeense ministerie van Binnenlandse Zaken.
De Roemeense dienst voor noodhulp (IGSU) liet in een bericht op Facebook weten dat twee lichtgewonden ter plaatse zijn verzorgd. Beelden bij het bericht tonen brandweerlieden voor het gebouw en brokstukken op de grond. De ISGU meldt ook dat de volledige explosieve lading van de drone tot ontploffing was gebracht en dat ongeveer zeventig mensen zijn geëvacueerd.
In april kwam er ook een Russische drone neer in de zuidoostelijke stad Galati. Toen vielen er geen gewonden, maar was er wel schade. Sinds het begin van de Russische inval in Oekraïne in 2022 zijn er herhaaldelijk drones in Roemenië gemeld. Het is volgens persbureau AFP de eerste keer dat een van de toestellen op een woongebouw is terechtgekomen.
ANP/Belga
Volgens de EU-buitenlandchef Kaja Kallas zal Europa nooit een neutrale rol vervullen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. ‘Want wij staan pal achter Oekraïne en verdedigen onze eigen fundamentele veiligheidsbelangen’, zei Kallas na een bijeenkomst van EU-buitenlandministers in Cyprus.
De uitspraken van Kallas zijn opvallend omdat de afgelopen tijd geluiden klinken dat de EU een grotere rol moet gaan spelen in de vastgelopen onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland. De Russische president Vladimir Poetin staat open voor onderhandelingen met Europa, meldde het Russisch staatspersbureau RIA woensdag op gezag van het Kremlin. Zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky hoopt al langer dat de EU zich meer gaat bemoeien met de gesprekken.
De onderhandelingen staan op dit moment op een laag pitje, nu president Donald Trump zijn handen vol heeft aan de oorlog met Iran. De Amerikaanse leider probeert sinds zijn aantreden de strijdende partijen tot een vergelijk te laten komen.
De EU heeft tot dusver weinig directe invloed gehad op de gesprekken. Zo heeft het soms lijdzaam moeten toezien hoe Trump vooral Oekraïne de schuld gaf van het uitblijven van het akkoord en in de onderhandelingen met name Rusland het naar zijn zin probeerde te maken. Volgens Kallas is het nu niet de bedoeling van de EU om de VS te vervangen aan de onderhandelingstafel. Wel staat het klaar om een ‘aanvullende’ rol te spelen.
Binnen de EU gaan stemmen op om een vredesonderhandelaar aan te stellen. Daarvoor zijn onder meer de namen gevallen van oud-president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi en de Duitse oud-bondskanselier Angela Merkel.
Kallas zei eerder vandaag echter ook dat de EU moet waken te veel bezig te zijn met de poppetjes. ‘Het is een valstrik waar Rusland ons in wil laten lopen: dat wij gaan bespreken wie er met hen praat, terwijl zij al bepalen wie geschikt is en wie niet. Laten we niet in die val trappen.’
Thom Canters
Oekraïne heeft een miljardendeal gesloten met Zweden over de levering van Gripen-gevechtsvliegtuigen. Kyiv aasde al lang op de toestellen van fabrikant Saab om hun luchtruim te verdedigen.
Zweden verkoopt Oekraïne twintig moderne Gripens voor 2,5 miljard euro, een bedrag dat Kyiv financiert met een Europese lening. De Zweedse premier Ulf Kristersson zegt daarnaast zestien oudere Gripens te doneren aan Kyiv.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had tijdens zijn bezoek aan Zweden liever veel meer toestellen aangeschaft. Vorig jaar sloot hij een intentieovereenkomst met Zweden over de levering van honderd tot honderdvijftig Gripens. Maar Zweden waarschuwde toen al dat de levering jaren kan duren.
De eerste moderne Gripens worden pas in 2030 in Oekraïne verwacht. De oudere versies van de gevechtsjager draagt Zweden volgend jaar over. Ondertussen worden Oekraïense piloten opgeleid om de toestellen te besturen.
Een voordeel van de Gripens is dat ze geen lange opstijgbanen nodig hebben op vliegvelden, die kwetsbaar zijn voor Russische luchtaanvallen. Ze kunnen opstijgen vanaf snelwegen.
Daarmee versterkt Oekraïne zijn verouderde luchtvloot met een nieuw type westerse gevechtsjagers. Eerder ontving het enkele tientallen Amerikaanse F-16’s en Franse Mirages. Oekraïne sloot vorig jaar ook een intentieovereenkomst met Frankrijk over de levering van honderd Rafales, het modernste Franse gevechtsvliegtuig, in de komende 10 jaar.
Tom Vennink
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft in een brief gericht aan zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump zijn zorgen uitgesproken over een tekort aan Amerikaanse luchtverdedigingssystemen voor de verdediging tegen luchtaanvallen uit Rusland. De brief is door de Oekraïense ambassadeur in de VS verspreid onder Amerikaanse functionarissen binnen het Witte Huis, meldt Kyiv Independent.
Volgens Zelensky heeft Oekraïne vooral een gebrek aan Patriot-systemen, cruciaal voor de afweer van Russische ballistische raketten. Voor Oekraïne is de betrokkenheid van de Amerikanen cruciaal om over voldoende systemen en raketten te beschikken. Zo schrijft de Oekraïense president in de brief: ‘Als het gaat om luchtverdediging tegen raketten, vertrouwen we op onze vrienden. Als het gaat om de verdediging tegen ballistische raketten, vertrouwen we bijna uitsluitend op de VS.’
In de brief dringt Zelensky er bij Trump dan ook op aan om meer van zulke Patriot-systemen te leveren aan Oekraïne. Volgens de Oekraïense president is dat nodig omdat Rusland zijn aanvallen op Oekraïne heeft opgevoerd. Recentelijk zette het Russische leger nog een hypersonische raket in. Ook heeft het Kremlin gedreigd met het aanvallen van overheidsgebouwen in Oekraïne. Rusland heeft westerse landen verzocht om hun ambassades in Oekraïne te verlaten.
Yassin Boutayeb
Nederland roept de Russische ambassadeur op het matje vanwege de reeks Russische aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv van de afgelopen dagen. Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) maakte het besluit bekend na een vergadering met zijn collega’s in Brussel. Het lijkt te gaan om een gecoördineerde actie: ook Duitsland en de EU-buitenlanddienst ontbieden de Russische ambassadeur.
Kyiv ligt zwaar onder vuur. Zaterdagnacht was de stad doelwit van een van de grootste Russische aanvallen sinds het begin van de oorlog; volgens de Oekraïense luchtmacht gebruikten de Russen zeshonderd drones en negentig raketten, waaronder een hypersonische raket. Zeker vier mensen werden gedood en tientallen raakten gewond. Daarnaast richtten de raketten en drones grote schade aan op verschillende plekken in de stad.
‘Onacceptabel’, concludeerde Berendsen vandaag. In het bijzonder veroordeelde hij de Russische inzet van een hypersonische raket en de aanvallen op burgerdoelen. Daarnaast noemde hij de Russische dreiging aan het adres van buitenlandse diplomaten als reden voor het ontbieden van de ambassadeur. De Nederlandse regering riep de Russische ambassadeur sinds het begin van de oorlog meermaals ter verantwoording, waaronder na de start van de invasie.
Rusland riep buitenlandse burgers en diplomaten gisteren op om de Oekraïense hoofdstad ‘zo snel mogelijk’ te verlaten. Berendsen liet vandaag weten niet van plan te zijn om gehoor te geven aan die boodschap. ‘Nederlanders in Kyiv blijven daar, wij laten ons niet intimideren. Onze diplomaten blijven op de post’, zei hij.
Vrijwel gelijktijdig met de aankondiging van de Nederlandse minister maakten ook Duitsland en de buitenlanddienst van de EU bekend de Russische ambassadeur op het matje te roepen vanwege de aanvallen de dreigende taal vanuit Rusland. Een woordvoerder van de EU sprak van een ‘onaanvaardbare vorm van escalatie’ en zei dat de EU-delegatie in Kyiv blijft. Ook Duitsland zei zich niet te laten intimideren door de dreigementen uit Moskou.
Bijna vijftig landen hebben de Russische dreigementen inmiddels veroordeeld. Onder meer Japan, Zuid-Korea en Europese landen zetten hun handtekening onder een verklaring waarin zij stelden de dreiging niet te kunnen accepteren.
Jasper Daams
De Russische president Vladimir Poetin heeft maandag een wet ondertekend die de schulden annuleert van nieuwe rekruten voor de oorlog tegen Oekraïne. Rusland probeert met maatregelen als meer Russen het leger in te krijgen. Het belang daarvan is toegenomen nu Rusland volgens westerse schattingen grote verliezen lijdt aan het front.
Nieuwe rekruten krijgen volgens de wet al hun schulden kwijtgescholden wanneer die niet meer zijn dan tien miljoen roebel (omgerekend zo’n 120 duizend euro), schrijft The Moscow Times. De wet is alleen van toepassing op rekruten die zich vanaf 1 mei 2026 hebben aangemeld bij het leger, voor een periode van minstens één jaar. De schulden moeten dan weer stammen uit de periode daarvoor.
In 2024 kwam Poetin ook al met een wet die de bestaande schulden van nieuwe rekruten kwijtschold. Het Kremlin heeft ook met bijvoorbeeld forse financiële vergoedingen en voorrang bij toegang tot hoger onderwijs Russen het leger in proberen te lokken.
Volgens Oekraïense schattingen vecht Rusland met zo’n 700 duizend militairen tegen Oekraïne. Eerder dit jaar zeiden westerse functionarissen dat Rusland maandelijks tienduizenden verliezen leed. Over het totale dodental als gevolg van de oorlog is Rusland nooit open geweest.
Thom Canters
Bij zware Russische luchtaanvallen op het oosten en het zuiden van Oekraïne zijn maandagavond een dode en vijftien gewonden gevallen. Ook was er veel schade aan de infrastructuur bij Odesa, meldt de militaire bestuurder van de havenstad, Serhi Lysak, via berichtendienst Telegram.
In de oostelijke stad Kramatorsk raakten twaalf mensen gewond, onder wie een 8-jarige jongen, zo liet de Oekraïense gouverneur van de regio, Vadym Filashkin, weten via Telegram. Volgens lokale autoriteiten was het de derde grote aanval op de stad die dag.
Belga
Rusland heeft buitenlandse burgers opgeroepen om Kyiv te verlaten, omdat het leger zegt nieuwe aanvallen op de hoofdstad te zullen uitvoeren. De waarschuwing komt op een moment dat Oekraïne al dagenlang zwaar wordt bestookt, met zaterdagnacht een van de grootste aanvallen op Kyiv sinds het begin van de oorlog.
Ook maandag gingen de Russische aanvallen door, al waren die niet op Kyiv gericht maar op verschillende andere regio’s, waaronder het noordoostelijke Charkiv en de stad Pavlohrad in het oosten van Oekraïne. Volgens Oekraïense autoriteiten werden bij de verschillende aanvallen vier mensen gedood en raakten zo’n 69 anderen gewond.
Ondertussen wordt in Kyiv de schade van de grootschalige aanval van zaterdagnacht verder in kaart gebracht. President Zelensky schrijft dat in totaal ongeveer 300 locaties in de hoofdstad zijn beschadigd, waarvan het merendeel woongebouwen. Bij die aanval vuurde Rusland circa 90 raketten en 600 drones af, aldus de Oekraïense luchtmacht. Volgens Zelensky zijn twee mensen gedood en raakten minstens 87 anderen gewond.
In de grootschalige aanval op de hoofdstad zette Rusland voor de derde keer in de oorlog een hypersonische raket in. Het gebruik daarvan wordt gezien als een vorm van intimidatie, omdat het wapen ook met kernkoppen kan worden uitgerust.
Het Russische ministerie van Defensie stelt dat de reeks aanvallen vergelding zijn voor een Oekraïense droneaanval op een studentenflat afgelopen vrijdag, waarbij volgens Moskou 21 doden vielen. Oekraïne ontkent dat en zegt alleen een aanval op een commandocentrum voor drones te hebben uitgevoerd.
Volgens Russische autoriteiten kwamen er maandag door nieuwe Oekraïense aanvallen zes mensen om, onder wie twee kinderen, onder meer in de Russische grensregio’s Belgorod en Brjansk.
Uma Kagenaar
Lees ook: Russische inzet van hypersonische raket Oresjnik is vooral een dreigement richting Europa
De Finse president Alexander Stubb zegt dat hij bereid is om Europa te vertegenwoordigen in potentiële gesprekken met Rusland om tot een einde van de oorlog in Oekraïne te komen. De mogelijkheid dat de Europese Unie deelneemt aan de onderhandelingen wordt al langer besproken, zeker nu de Verenigde Staten er niet in slagen om een bestand tot stand te brengen.
Andrij Sybiha, de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, zei eerder deze maand nog dat de Oekraïners ‘waarschijnlijk een nieuwe rol’ van de EU nodig hebben om tot een bestand te komen met Rusland. Het Kremlin heeft recentelijk ook laten weten dat het bereid is om met een Europese vertegenwoordiger te praten.
President Poetin zegt echter bereid te zijn om met de voormalige Duitse bondskanselier Gerhard Schröder te praten, maar Europese leiders hebben dat idee afgewezen. Schröder staat bekend als een vriend van Poetin en zou eerder geneigd zijn om de kant van Rusland te kiezen, vreest de EU. Het Kremlin zou dan zijn maximalistische eisen om de oorlog te beëindigen, zoals de inname van de gehele regio Donbas, kunnen doordrukken.
Europese leiders hebben daarom liever dat de voormalige Duitse bondskanselier Angela Merkel of de voormalige voorzitter van de Europese Centrale Bank Mario Draghi de rol van EU-vertegenwoordiger op zich neemt, meldde The Financial Times.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Zelensky wil niet gedeeltelijk EU-lid worden en hoopt op sterke Europese vredesonderhandelaar
Marta Kostyuk droeg zondag haar overwinning in de eerste ronde van Roland Garros op aan het Oekraïense volk. De tennisster uit Oekraïne, die in twee sets won van de in Rusland geboren Oksana Selechmeteva, keek terug op 'een van de moeilijkste partijen van mijn leven.'
Diezelfde ochtend was een Russische raket neergekomen op 100 meter van het huis van haar ouders in Kyiv. 'Het was een ontzettend moeilijke ochtend voor me. Ik wist niet hoe deze wedstrijd zou aflopen of hoe ik ermee om moest gaan', zei de 23-jarige Kostyuk. 'Ik heb vanochtend gehuild.'
De nummer 15 van de wereld wilde het liever niet over zichzelf hebben: 'Mijn hart en gedachten gaan vandaag uit naar de mensen van Oekraïne.' Kostyuk weigerde na haar overwinning de hand te schudden van Selechmeteva, die sinds deze week uitkomt voor Spanje.
Mark Misérus
Westerse regeringsleiders hebben de grootschalige Russische aanval op burgerdoelen in Oekraïne veroordeeld. Met name Kyiv werd zwaar getroffen door wat Rusland een vergeldingsaanval noemde voor een Oekraïense aanval eerder deze week.
EU-buitenlandcoördinator Kaja Kallas zegt dat Rusland ‘op een dood spoor zit op het slagveld, dus terroriseert het Oekraïne met bewuste aanvallen op centra van steden.’ Rusland zette onder meer de hypersonische Oresjnik-raket in, die uitgerust kan worden met kernkoppen. Kallas noemt het gebruik van de raket een ‘politieke intimidatietactiek en een roekeloos nucleair spel’.
‘Ruslands meest recente grootschalige aanval op Kyiv toont weer aan dat terreur tegen burgers een belangrijk instrument blijft van de oorlog van het Kremlin’, aldus de Litouwse president Gitanas Nauseda. De Canadese premier Mark Carney zegt dat ‘Poetins regime onophoudelijk Oekraïense energieinfrastructuur, scholen, ziekenhuizen en huizen aanvalt’, maar daarbij de ‘moed, vastberadenheid en kracht van het Oekraïense volk ernstig onderschat’.
De Oekraïense president Zelensky bedankt de leiders voor hun steun, maar roept ook op tot concrete actie. De Oekraïense luchtafweer kan de Oresjnik niet onderscheppen. ‘Het is van kritiek belang de luchtafweer van Oekraïne veilig te stellen, met name de capaciteiten om ballistische raketten af te weren.’
Joram Bolle
De Oekraïense hoofdstad Kyiv is in de nacht van zaterdag op zondag bestookt met ballistische raketten. Volgens de autoriteiten vielen daarbij vier doden en raakten zeker vijf mensen gewond, van wie er één naar het ziekenhuis is gebracht.
In de stad waren harde explosies te horen. Volgens journalisten van persbureau AFP schuilde een groot aantal mensen in een metrostation in het centrum. De militaire autoriteiten spreken van een massale raketaanval.
Volgens burgemeester Vitali Klitsjko zijn op meerdere plekken branden ontstaan en woongebouwen beschadigd. Ook zouden brokstukken zijn neergekomen in het noordwesten van de stad.
Oekraïne en de Amerikaanse ambassade hadden eerder gewaarschuwd voor een grote Russische aanval op Kyiv. Moskou had vergelding aangekondigd na Oekraïense aanvallen op door Rusland bezet gebied in het oosten van Oekraïne.
ANP, Redactie
In Novorossiysk, in het zuiden van Rusland, is brand uitgebroken in een oliedepot na een Oekraïense aanval met drones. De burgemeester van de stad meldt op de berichtendienst Telegram dat de brand ontstond door vallende brokstukken van drones. Bij de aanval vielen twee gewonden. Zij zijn in een ziekenhuis opgenomen.
Volgens burgemeester Andrej Kravtsjenko zijn een aantal technische en administratieve gebouwen in brand gevlogen. Ook vielen er brokstukken op het terrein van de olieterminal, maar onduidelijk is of er ook opslagtanks zijn geraakt.
De olieterminal van Novorossiysk, die aan de Zwarte Zee ligt, is een van de belangrijkste exportkanalen voor olie in Rusland. Het Oekraïense leger neemt geregeld Russische oliedepots en raffinaderijen onder vuur.
Kyiv spreekt van een legitiem doelwit, omdat Moskou de oorlog tegen Oekraïne financiert met de verkoop van olie. De drones dringen daarbij vaak diep Rusland binnen, tot wel 1500 kilometer van de grens tussen beide landen. Vrijdag sloeg Oekraïne nog toe in Yaroslavl, 700 kilometer van de grens.
Het ministerie van Defensie in Kyiv meldde vrijdag op X dat haar troepen deze maand elf Russische olieterminals hebben getroffen, waaronder die in Kirishi, waar zich een van Ruslands grootste raffinaderijen bevindt.
Peter van Ammelrooy
Lees hier meer: Russische economie wankelt, denkt Zweedse inlichtingendienst. Ook al is de olieprijs gestegen
Bij een Oekraïense droneaanval op de door Rusland bezette regio Loehansk zijn 4 doden en 35 gewonden gevallen, meldt het Russische staatspersbureau RIA. Volgens hulpdiensten stortte een studentenhuis met 86 studenten in door de nachtelijke aanval.
Drie mensen zouden onder het puin vandaan zijn gehaald. De hulpdiensten zeiden dat er nog naar meer mogelijke slachtoffers werd gezocht.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bevestigde op X dat Oekraïne aanvallen heeft uitgevoerd op door Rusland bezet gebied, maar zei niets over burgerdoden. Hij zei dat Oekraïne ook een Russische olieraffinaderij op 700 kilometer afstand van de Oekraïense grens heeft aangevallen.
Loehansk kwam in 2014 in handen van pro-Russische separatisten, met steun van het Russische leger. In september 2022, was het een van de vier regio’s die Rusland met een nepreferendum illegaal annexeerde.
Dylan van Bekkum
Nederland voelt er weinig voor om Oekraïne snel een 'gastlidmaatschap' van de EU te geven, zoals Duitsland voorstelt. Buitenlandminister Tom Berendsen houdt liever vast aan de gewone, strenge route naar een lidmaatschap. 'Wat ons betreft openen we de onderhandelingen met Oekraïne' over gewone EU-toetreding 'en gaan we gewoon zorgen dat ze die zo snel mogelijk kunnen doorlopen'.
Veel Europese landen willen Oekraïne graag zo snel mogelijk EU-lid maken. Dat is de vurige wens van het land, dat veiligheid en steun zoekt tegen Rusland. Maar ook voor Europa zelf zou het cruciaal zijn om Oekraïne overeind en dicht bij zich te houden. Omdat het nog jaren zou duren voor Oekraïne aan de voorwaarden voor lidmaatschap kan voldoen, stelde Duitsland een uitgeklede versie daarvan voor. Oekraïne zou geen stemrecht krijgen, maar wel toppen en vergaderingen van EU-ministers mogen bijwonen bijvoorbeeld. En wel op financiële steun kunnen rekenen, maar geen aanspraak maken op de EU-subsidies voor lidstaten.
Berendsen vindt het 'altijd goed als er nieuwe ideeën zijn. We zijn altijd bereid ieder voorstel te bestuderen, zeker als dat van onze buren komt', zei hij na overleg met zijn Navo-collega's in Zweden. Hij wijst erop dat het plan pas net is gepresenteerd. 'En ik merkte ook dat het niet van tevoren breed bekend was bij heel veel partners.'
'Het is in het Nederlandse belang' dat Oekraïne aan de strikte criteria voldoet om EU-lid te mogen worden, benadrukt Berendsen. 'Dat heeft de voorkeur van Nederland.'
Nederland is vanouds streng voor aspirant-leden. Maar voor Oekraïne wil Nederland graag 'creativiteit' aan de dag leggen, zei premier Rob Jetten eerder. En Berendsen zelf verklaarde zich 'graag bereid' om te kijken naar stapsgewijs lidmaatschap voor Oekraïne. Nederland zou volgens de minister zelfs een van de voortrekkers moeten zijn in het denken daarover, met Duitsland en Frankrijk. Al tekende hij aan dat het wel 'realistisch en uitvoerbaar' moet blijven.
Oekraïne zelf toonde zich eerder niet enthousiast over een EU-lidmaatschap 'light'.
ANP
Estland heeft de belangrijkste Russische diplomaat in het land om tekst en uitleg gevraagd vanwege de ‘aanhoudende desinformatiecampagne’ tegen Estland en de andere Baltische Staten. Het Kremlin stelde deze week zonder enig bewijs dat Estland, Letland en Litouwen meehelpen aan Oekraïense droneaanvallen op Rusland.
De afgelopen maanden kwamen meerdere drones terecht in het luchtruim of op het grondgebied van oostelijke Navo-landen, waaronder de Baltische Staten. De Russische inlichtingendienst SVR zag daardoor voldoende aanleiding voor de ongefundeerde claim dat de landen hun luchtruim hadden opengesteld voor de drones. De dienst dreigde met vergelding. Het Navo-lidmaatschap van de landen zou hen daar niet tegen beschermen, aldus de SVR.
Navo-baas Mark Rutte en de Amerikaanse bevelhebber van het bondgenootschap, Alexus Grynkewich, wezen de Russische beschuldiging eerder deze week al van de hand. Ook de Estse buitenlandminister heeft inmiddels benadrukt dat Estland zijn luchtruim niet heeft opengesteld voor Oekraïense drones. ‘Berichten die het tegendeel beweren, zijn weer een voorbeeld van Russische propaganda die niet klopt, en dat weten ze’, aldus de minister.
Het Estse ministerie van Buitenlandse Zaken eist dat Rusland per direct stopt met ‘de verspreiding van leugens, openbare bedreigingen en provocaties’.
Jasper Daams
Oekraïne heeft het afgelopen half jaar de grootste terreinwinst geboekt op Rusland in twee jaar tijd. Dat meldt het Institute for the Study of War (ISW). Het Oekraïense leger won sinds november zo’n 400 vierkante kilometer in het zuiden van het land. Die terreinwinst werd vooral geboekt bij tegenaanvallen rond de stad Koepjansk.
Ook zijn er kleinere opstekers voor Oekraïne aan het zuidelijke en zuidoostelijke front. Volgens het ISW lopen de verliezen aan Russische kant verder op.
Vorig jaar had Oekraïne het erg zwaar en moest het steeds kleine stukken grondgebied prijsgeven, al verschoof het front amper. Een gevreesd nieuw voorjaarsoffensief van Rusland is gesmoord door Oekraïense tegenaanvallen, aldus ISW.
Rusland zit nu volgens de denktank vooral in het defensief. Het aantal Oekraïense aanvallen is op dit moment groter dan het aantal Russische, meldde het Oekraïense leger vorige week.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense leger moet drones niet langer in het verkeerde luchtruim terecht laten komen. Dat stelde de Poolse minister van Defensie Wladyslaw Kosiniak-Kamysz tijdens zijn bezoek aan de Estse hoofdstad Tallinn.
De afgelopen weken zijn aan de oostflank van de Navo veel zorgen over Oekraïense aanvalsdrones die op het grondgebied of in het luchtruim van lidstaten terechtkomen. Sinds eind maart zijn er zo’n tien drones in de Baltische landen en Finland neergestort. Eerder deze maand trad de regering van Letland af, na geruzie in de coalitie over twee Oekraïense drones die niet voortijdig waren neergehaald.
Dinsdag nog schoot een Navo-F16 een Oekraïense drone boven Estland neer. Woensdag ging in de Litouwse hoofdstad Vilnius het alarm af na een dronemelding en werd de tijdelijk luchthaven gesloten. Van deze drone is het overigens nog onduidelijk of die uit Oekraïne kwam.
‘Ons grondgebied moet worden beschermd, niet worden bedreigd‘, zei de Poolse minister Kosiniak-Kamysz. Zijn strenge woorden voor Oekraïne zijn opvallend, aangezien Polen een van de nauwste bondgenoten van het buurland is.
Rusland gebruiktde verdwaalde Oekraïense drones om de Oost-Europese landen ervan te beschuldigen de Oekraïense droneaanvallen op Rusland te faciliteren. ‘Oekraïne moet hier preciezer in zijn, om Russische provocaties niet aan te moedigen’, zei Kosiniak-Kamysz.
Dylan van Bekkum
Bij een Oekraïense droneaanval op het Russische Syzran vannacht zijn twee doden gevallen. Dat melden lokale autoriteiten. Het stadje ligt in Samara, een regio aan de Wolga op de grens met Kazachstan, zo’n 1.000 kilometer van Oekraïne.
Oekraïne stelt een olieraffinaderij te hebben aangevallen van Rosneft, het grootste staatsoliebedrijf van Rusland. Het Oekraïense leger meldt niets over eventuele slachtoffers. Wel meldden Oekraïense autoriteiten dat er vannacht twee burgers omkwamen bij een Russische luchtaanval op de regio Tsjernihiv, aan de grens met Rusland.
Dylan van Bekkum
Het aantal Oekraïense burgerdoden was in april het hoogst in bijna een jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties (UNHRC). Deze VN-organisatie voor de naleving van de mensenrechten schrijft dat vorige maand in Oekraïne 238 burgers werden gedood bij beschietingen en nog eens 1.404 anderen gewond raakten. Dat is 18 procent meer dan in juli 2025, toen het aantal doden opliep tot 223 en het aantal gewonden tot 1.169.
De meeste doden (96 procent) vielen op grondgebied dat onder controle staat van Oekraïne. Van de slachtoffers kwam 43 procent om het leven door inslaande langeafstandsraketten en -drones, vaak in steden die ver van het oorlogsfront liggen.
De Mensenrechtenraad signaleert verder dat aanhoudende Russische aanvallen op de energievoorziening, de spoorwegen en havens van Oekraïne burgers in gevaar brengen en de maatschappij ontwrichten. In april voerden de Russen zeker veertien aanvallen uit op haveninstallaties bij de zuidelijke stad Odesa, op 140 tot 150 kilometer van het front met Rusland.
Volgens het oorlogsrecht zijn aanvallen op burgers en burgerdoelen strikt verboden. Willekeurige aanvallen die geen specifiek militair doel hebben, worden ook beschouwd als oorlogsmisdaad.
Peter van Ammelrooy
Lees verder: Is de oorlog in Oekraïne aan het kantelen? Bloedige Russische aanvallen leverden Moskou in april helemaal niets op
De Europese Unie overweegt de Duitse oud-bondskanselier Angela Merkel of de voormalige president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi aan te stellen als EU-gezant bij de vredesbesprekingen over Oekraïne. Dat meldt de Financial Times op gezag van anonieme bronnen die kennis hebben van het overleg daarover.
De krant schrijft dat de Amerikaanse president Donald Trump heeft laten doorschemeren dat hij er geen moeite mee zou hebben als Europa apart besprekingen zou voeren met de Russische president Vladimir Poetin.
Het overleg van de Amerikanen met de Russen en de Oekraïners zit vast, omdat Moskou grote delen van Oekraïne opeist in ruil voor beëindiging van de oorlog en verlangt dat het buurland afziet van toetreding tot de Navo. ‘Ze zien dat het zo niet werkt’, citeert de Financial Times een van zijn bronnen.
De EU stond tot dusver bij het vredesoverleg noodgedwongen aan de zijlijn, terwijl een akkoord tussen de strijdende partijen verregaande invloed zal hebben op de toekomst van Europa.
De Amerikanen wilden de Europeanen niet bij de besprekingen hebben, terwijl de EU zelf alle diplomatieke kanalen met de Russen heeft afgesloten in 2022 uit protest tegen de Russische invasie van Oekraïne. Wel hebben regeringsleiders van lidstaten afzonderlijke pogingen gedaan om Poetin over te halen de oorlog te stoppen.
De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU komen volgende week bijeen om het nut van een speciale gezant te bespreken. Behalve Merkel en Draghi zouden de huidige president van Finland, Alexander Stubb, en zijn voorganger Sauli Niinistö als potentiële kandidaten voor de post zijn genoemd.
Lees meer over de moeizame verhoudingen tussen de EU en de VS: Europa moet dringend op zoek naar een tweede verzekeringspolis
Peter van Ammelrooy
Het Chinese leger heeft eind vorig jaar in het geheim zo’n tweehonderd Russische militairen getraind. Dat meldt persbureau Reuters, op basis van informatie van Europese inlichtingendiensten. Een deel van de militairen zou later betrokken zijn geweest bij de strijd in Oekraïne.
De training was naar verluidt vooral gericht op het gebruik van drones. China zou onder meer instructeurs hebben opgeleid. China stelt neutraal te staan tegenover de oorlog in Oekraïne, maar onderhoudt nauwe banden met Rusland. Zo sloten Rusland en China vorig jaar al een overeenkomst over gezamenlijke militaire trainingen. In die deal stond ook dat honderden militairen uit China naar Rusland zouden gaan voor zo'n opleidingstraject.
Het kwam volgens inlichtingendiensten de afgelopen jaren vaker voor dat Chinese militairen in Rusland trainden. Dat Russische militairen dat ook deden in China, zou wel nieuw zijn.
Redactie
Zweden koopt vier marinefregatten in bij het Franse bedrijf Naval Group. Dat zei premier Ulf Kristersson vanochtend. De aanschaf zou de luchtverdedigingscapaciteit van het nieuwste Navo-lid verdrievoudigen.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne haast Zweden zich om zijn leger flink te versterken. Het Scandinavische land hoopt zich met de aankoop, waar zo’n 3,7 miljard euro mee gemoeid is, te wapenen tegen dreigingen vanuit de Baltische Zee. Volgens Kristersson is dit de grootste militaire investering sinds de jaren tachtig. De premier is ‘ervan overtuigd’ dat Zweden bijdraagt aan een ‘aanzienlijk veiligere’ toekomst van de Baltische Zee.
De fregatten kunnen zo’n veertig jaar mee en zullen de grootste oppervlaktestrijders worden van Zweden: zwaarbewapende oorlogsschepen die op of boven het wateroppervlak opereren. De eerste levering zal plaatsvinden in 2030. Tegen die tijd verwacht de regering al te voldoen aan de nieuwe Navo-norm, die bepaalt dat ieder Navo-lid in 2035 3,5 procent van het BBP moet investeren in defensie.
Naast de Naval Group concurreerden andere bedrijven ook voor de Zweedse miljardenaanbesteding. Financial Times beschrijft de keuze voor de Franse groep als ‘een klap’ voor het kansrijke gezamenlijke bod van het Britse Babcock International en Zweedse Saab. De Zweedse minister van Defensie Pål Jonson koos echter voor de Fransen, wegens de ‘snelle levering’ en het ‘bewezen systeem’ van deze fregatten. De Franse president Emmanuel Macron was tevreden: hij bedankte Zweden voor het ‘wederzijdse vertrouwen’ tussen beide landen.
Chiraz Hassoumi
Een Roemeense F-16 van de Navo heeft een ogenschijnlijk Oekraïense drone uit de lucht gehaald boven Estland. Dat melden de Estse autoriteiten. ‘Gegeven de vliegroute van de drone hebben we besloten om de drone uit de lucht te schieten’, zei de Estse minister van Defensie Hanno Pevkur. Oekraïne heeft nog niet gereageerd.
Volgens Pevkur ging het waarschijnlijk om een drone die Rusland als doelwit had. De afgelopen maanden zijn vaker Oekraïense drones over Navo-grondgebied gevlogen of er neergekomen. De minister stelt dat Estland eerder aan Oekraïne heeft laten weten dat het Oekraïense leger drones zo ver mogelijk buiten Navo-grondgebied moet laten vliegen.
In buurland Litouwen ging ook het alarm af vanwege overvliegende drones. Mensen die bij de grens met Rusland wonen, werden opgeroepen om binnen te blijven. Luchttroepen van de Navo kregen de opdracht om naar het gebied toe te vliegen. Vooralsnog zijn daar geen drones neergehaald.
Bekend is dat het Oekraïense leger het aantal droneaanvallen tegen Rusland heeft opgevoerd. Vorige week zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky nog dat Oekraïne experts naar Estland zal sturen om te helpen met de luchtverdediging.
Yassin Boutayeb
Het Russische leger is begonnen aan een driedaagse militaire training in het gebruik van kernwapens, waarbij ballistische raketten en kruisraketten zullen worden gelanceerd. Dat meldt het Russische ministerie van Defensie. De oefening begint enkele uren voordat de Russische president Vladimir Poetin in China aankomt voor een ontmoeting met zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping.
Het is de eerste keer dat Rusland met kernwapens oefent sinds het aflopen van het New START-verdrag in februari. Dat verdrag beperkte het kernwapenarsenaal van Rusland en de Verenigde Staten. Rusland zegt dat het leger zich met de oefening wil voorbereiden op het gebruik van kernwapens ‘in geval van een dreiging’.
Volgens Rusland nemen 65.000 militairen deel aan de oefening. Zij werken met 7.800 soorten militair materieel en wapens, waaronder meer dan tweehonderd raketlanceerinstallaties. Ook Russische militaire vliegtuigen, schepen, onderzeeërs en kernonderzeeërs zijn betrokken bij de oefening.
Rusland zal ook trainen in het gebruik van de kernwapens die in Belarus zijn gestationeerd. De Belarussische autoriteiten stelden maandag dat de oefening ‘niet gericht is tegen derde landen en geen bedreiging vormt voor de regionale veiligheid’.
Yassin Boutayeb
De Chinese president Xi Jinping heeft tijdens de ontmoeting met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump gezegd dat de Russische president Vladimir Poetin misschien nog spijt krijgt van zijn grootschalige invasie van Oekraïne in 2022. Dat meldt The Financial Times op basis van ingewijden.
Dat zijn uitspraken juist nu in het nieuws komen, is ongelukkig voor Xi: Poetin arriveert vandaag in China voor een topontmoeting van vier dagen. China heeft zich formeel altijd neutraal opgesteld over de oorlog in Oekraïne. Maar onder anderen de Amerikanen hebben China ervan beschuldigd Rusland te steunen door de levering van dual-use-goederen, materieel dat zowel een civiel doel kan dienen als een militair doel.
Nog niet eerder zou de Chinese president zulke verregaande uitspraken hebben gedaan over zijn bondgenoot. Xi heeft eerder met oud-president Joe Biden gesproken over de oorlog in Oekraïne, maar zou zich destijds niet hebben uitgelaten over de kansen van de Russen.
Onderhandelingen om tot een einde van de oorlog in Oekraïne te komen liggen momenteel stil. Oekraïne is tegelijkertijd steeds beter geworden in het aanvallen van Russische doelen met drones. Recentelijk voerde Oekraïne nog een historische aanval uit op de regio Moskou. Rusland daarentegen krijgt het niet voor elkaar om verder op te rukken in Oekraïne.
Yassin Boutayeb
De Oekraïense havenstad Izmail is vannacht het doelwit geworden van een Russische luchtaanval. De haven liep daarbij lichte schade op. Volgens lokale functionarissen brak er brand uit in een gebouw waarvan de ramen waren versplinterd, zo melden ze op Telegram.
Izmail heeft de grootste Oekraïense haven aan de Donau en is daardoor een locatie die regelmatig wordt getroffen. Bij de aanval vielen geen gewonden.
Ook de noordoostelijke stad Charkiv werd aangevallen. Daar zijn twee mensen onder het puin vandaan gered; mogelijk zit er nog één persoon vast.
Rusland werd zelf eveneens aangevallen. Het land meldde dat het vier Oekraïense drones heeft neergehaald die op weg waren naar Moskou.
ANP, Redactie
Source: Volkskrant