Er staat de komende week veel op het spel in Den Haag. Het kabinet wil datgene doen waar vorige kabinetten in faalden: de stikstofimpasse doorbreken. Houdt het kabinet zeven jaar na de eerste grootschalige boerenprotesten wél voet bij stuk?
Nederland wordt al jaren gegijzeld door de stikstofcrisis, terwijl de oplossing voor het oprapen ligt. Opeenvolgende kabinetten krabbelden terug na grote maatschappelijke onrust, of kwamen überhaupt niet met een stevig pakket aan maatregelen.
De harde (en bekende) boodschap is dat de stikstofuitstoot drastisch omlaag moet. Alleen onder deze voorwaarde kan het kabinet ook de wetten aanpassen waarmee Nederland zichzelf heeft klemgezet.
Er is het kabinet alles aan gelegen om Nederland van het stikstofslot te
halen. Premier Rob Jetten voerde campagne met de leus "Het kan wél" en in het coalitieakkoord worden doorbraken beloofd.
D66, VVD en CDA willen laten zien dat ze in staat zijn het grootste probleem van Nederland op te lossen. Als dat niet lukt, komen ze hun grootste belofte niet na. Vrijdag presenteert landbouwminister Jaimi van Essen een pakket dat zeker pijn zal doen in de agrarische sector.
Veel maatregelen zijn eerder al eens geopperd. Zo wilde het kabinet-Rutte IV in 2023 als onderdeel van een landbouwakkoord een 'koeiennorm' invoeren. Dat is een afspraak over de hoeveelheid dieren die gehouden mag worden per hectare grond. Ook nu is het een van de maatregelen die het kabinet voor ogen heeft. Voor boeren met veel vee kunnen de gevolgen groot zijn.
Uiteindelijk klapte het overleg met de boerensector. Reden voor het kabinet-Jetten om het anders aan te pakken. Belangengroepen, zoals LTO Nederland, worden geregeld bijgepraat, maar een handtekening hoeft er niet te komen. "Iedereen erachter scharen kan niet omdat het aan zoveel belangen raakt", zei premier Rob Jetten daar eerder over.
LTO Nederland vertolkt de stem van een grote groep boeren. De Land- en Tuinbouw Organisatie ziet zelf ook in dat de agrarische sector minder moet uitstoten. Randvoorwaarde is dat de vergunningverlening écht weer op gang komt, want ook boeren zitten in de knel. Zij kunnen bijvoorbeeld niet verduurzamen via het bouwen van een betere stal.
Maar juichen zal de organisatie aankomende vrijdag zeker niet, want er zullen meer pijnlijke maatregelen in het pakket zitten. Zo moeten rondom de kwetsbaarste natuurgebieden zones komen, waar strengere regels gaan gelden. Als je hier boer bent, is de kans groot dat je bedrijf op de schop moet, je je bedrijf moet verplaatsen of (haast) niet anders kan dan besluit te stoppen.
Daar staat wel een grote zak met geld tegenover. De coalitie heeft 20 miljard euro vrijgemaakt. Dat is op een totale begroting van zo'n 480 miljard euro een flink bedrag.
En, als alles slaagt, zal ook de gewenste rekenkundige ondergrens ingevoerd kunnen worden. Nu is het vrijwel onmogelijk om een vergunning te krijgen voor woningbouwprojecten of andere investeringen. Straks is een vergunning geen vereiste meer, zolang de uitstoot onder een bepaalde grens blijft.
Maar zover is het nog lang niet. Na de presentatie van het plan zal eerst moeten blijken of er voldoende politieke steun is in het parlement. In de coalitie maken ze zich daar geen grote zorgen over. Na jaren is de wil om Nederland van het stikstofslot te halen groot.
De zorgen richten zich meer op de mogelijke onrust die kan ontstaan. De hevige protesten van een paar jaar geleden staan nog vers in het geheugen. Toenmalig stikstofminister Christianne van der Wal werd na de presentatie van het "stikstofkaartje" thuis geïntimideerd door boze boeren.
Het is de grote vraag of het nu ook zo zal lopen. In Den Haag hopen ze dat er in het land na jaren economische stilstand een ander gevoel leeft. Dat burgers, ondernemers en lokale politici óók willen dat de crisis eindelijk eens opgelost wordt. Al vreest men ook dat een kleine harde kern boeren voor overlast zal zorgen.
Als het vuurtje toch weer oplaait, zal Van Essen een zware kluif hebben aan de uitwerking van zijn plannen, want vrijwel alle losse maatregelen moeten na de zomer nog in wetten worden gegoten. Het valt te bezien of de Kamer, inclusief de coalitie, dan toch nog terugkrabbelt.
Source: Nu.nl algemeen