Het KNMI mat afgelopen weekend een "uitzonderlijk" aantal van liefst 188.307 bliksemontladingen binnen 24 uur. Veel NU.nl-lezers maakten foto's van de bliksem en stuurden die op. Sommigen trokken er voor naar buiten. Loop je daardoor veel risico?
In de meeste delen van Nederland was vrijdagavond een aaneenschakeling van lichtflitsen te zien. Ook de avond erna trokken stevige onweersbuien over het land. Het KNMI mat 188.307 bliksemontladingen tussen de nacht van vrijdag op zaterdag (2.00 uur) en die van zaterdag op zondag (2.00 uur). Dat is veel meer dan gebruikelijk bij zware onweersbuien in Nederland.
De redactie van NU.nl kreeg veel foto's van het onweer. Ook op sociale media waren veel (amateur)beelden te zien. Hoeveel gevaar zoek je op door naar buiten te gaan voor een spectaculaire foto of video?
"In de meeste gevallen ben je veilig als je tijdens een onweersbui buiten staat en iets boven je hoofd hebt", zegt meteoroloog Barend van Straaten van Weeronline. "Denk bijvoorbeeld aan een afdak boven je balkon."
Van Straaten vertelt dat bliksem altijd inslaat op de plek waar de weerstand naar de aarde het kleinst is, oftewel de kortste weg naar een object dat elektriciteit goed geleidt. "In het geval van een flatgebouw is dat bijna altijd de antenne op het dak."
Foto's maken vanaf een dak, waar je vaak een mooi overzicht hebt van de lucht en de straten, is daarom geen goed idee. Ook raadt Van Straaten het af om tijdens onweer de straat op te gaan om het onweer beter te kunnen zien of er beelden van te maken.
"Bliksem slaat namelijk niet altijd in op het hoogste punt in de omgeving", vertelt hij. "Ik kan me een voorbeeld herinneren waarin een groep voetballers werd getroffen doordat de bliksem insloeg op een voetbalveld, terwijl er bomen omheen stonden." Je kunt dus ook worden geraakt op straat terwijl je veilig denkt te zijn dankzij hoge bomen of lantaarnpalen.
Ook Leon Eikenaar, die als stormchaser voor Art of Thunder regelmatig op pad gaat om professionele foto's van onweer te maken, vindt dat mensen niet te laks moeten zijn als ze tijdens onweer naar buiten gaan. "Je kunt er net zo goed van genieten vanachter het raam of vanuit de auto." Het is volgens hem alleen verstandig om naar buiten te gaan als je verstand van onweer hebt.
"Je moet weten wanneer het onweer zich op een veilige afstand bevindt. Als je vooral in de verte lichtflitsen ziet, is dat meestal relatief veilig. Ook wijst hij op de bekende teltruc waarmee je kunt achterhalen hoe ver weg de bliksem is. Door het aantal seconden tussen de lichtflits en de donderklap te vermenigvuldigen met grofweg 350 meter kun je berekenen hoe ver weg de inslag plaatsvond.
"Zorg er in ieder geval voor dat je je buiten een straal van 5 kilometer van de blikseminslag bevindt", zegt Eikenaar. "Een bliksemontlading reikt gemiddeld namelijk 5 tot 6 kilometer vanaf de plek waar die ontstaat."
Vrijdagavond was voor veel Nederlanders zogenaamd stroboscooponweer te zien. Flitsen volgden elkaar snel op. Lange tijd waren er veel minder donderslagen te horen dan mensen normaal gewend zijn. "Dan gaat het om zogenoemde cloud-to-cloud-ontladingen, waarbij de bliksem van de ene wolk naar de andere overspringt", zegt Van Straaten. "Die ontladingen veroorzaken doorgaans weinig schade."
Dat kan veel mensen het gevoel geven dat het veiliger is om buiten te zijn. Toch is het niet verstandig de risico's te negeren, vervolgt de meteoroloog. "Bliksem heeft geen geheugen. Ook als de ontladingen geruisloos zijn, kan het zomaar gebeuren dat de volgende flits wél de grond raakt." Eikenaar herinnert zich dat ook vrijdag soms inslagen te horen waren.
Desondanks blijft de kans dat je buiten door de bliksem wordt geraakt zeer klein. Volgens het KNMI is die kans ongeveer een op drie miljoen. Ook is de overlevingskans groter dan veel mensen denken. Zelfs als de bliksem je rechtstreeks raakt, is de kans ongeveer twee op drie dat je het overleeft.
Toch benadrukken beide experts dat voorkomen beter is dan genezen. Zo raakten in Duitsland dit weekend nog negen mensen gewond nadat de bliksem was ingeslagen tijdens een sportevenement.
De onweersbuien van vrijdag zijn volgens meteoroloog Van Straaten uitzonderlijk. Het is volgens hem moeilijk te zeggen of we in de toekomst vaker dit soort taferelen gaan zien. Een verband met klimaatverandering is namelijk lastig vast te stellen. Wel is er komend weekend mogelijk opnieuw kans op onweer. "Maar het is onzeker of dat net zo hevig zal uitpakken."
Source: Nu.nl algemeen