Vanaf volgend jaar stopt de salderingsregeling voor zonnepanelen. Huishoudens kunnen dan hun overtollige stroom die ze terugleveren aan het net niet meer wegstrepen tegen hun stroomverbruik van het hele jaar. Veel lezers hebben vragen over hoe ze hun zonnepanelen zo rendabel mogelijk kunnen houden.
Tim Wijkman-van Aalst is economieredacteur bij NU.nl en weet veel over zonnepanelen en het elektriciteitsnet. Hij beantwoordt jullie meestgestelde vragen.
De terugleverkosten van opgewekte zonne-energie zijn flink toegenomen. In de zomermaanden kom je al gauw aan een overschot van energie. Is het mogelijk om zonnepanelen tijdelijk uit te schakelen wanneer ze veel opwekken?
Wijkman-van Aalst: "Ja, maar het moet wel op de juiste manier. Een zonnepanelensysteem heeft meestal een schakelaar aan de wisselstroomkant (AC) en vaak ook een schakelaar aan de gelijkstroomkant (DC) bij de omvormer. Daarmee kan een installateur of bewoner het systeem veilig uitschakelen volgens de handleiding."
Toch is het niet verstandig om zomaar dagelijks zelf schakelaars om te zetten, vervolgt hij. "De installatie is daar niet primair voor bedoeld en er kunnen hoge spanningen zijn. Je kunt beter een installateur vragen om exportbeperking of slimme aansturing in te stellen."
Bestaat er iets als een automatische schakelaar die de zonnepanelen kunnen uitschakelen?
"Ja. Moderne omvormers en energiemanagementsystemen kunnen de energieproductie van zonnepanelen automatisch begrenzen of stopzetten. Dat heet vaak exportlimiting. Daarbij meet een systeem hoeveel stroom er in huis wordt gebruikt en hoeveel er naar het net zou gaan. Zodra er overschot dreigt, kan de omvormer minder elektriciteit produceren."
"Dat is iets anders dan de panelen letterlijk uitschakelen. De panelen blijven zonlicht opvangen, maar de omvormer zet minder of geen zonnestroom om in bruikbare wisselstroom. Wie dit wil, moet dit door een installateur goed laten instellen of regelen via de app van je zonnepaneelsysteem. Het zonnepaneelsysteem uitzetten met de werkschakelaar is niet verstandig, dat kan op langere termijn schade veroorzaken aan de elektronische componenten van je zonnepaneelsysteem."
Is het schadelijk voor de zonnepanelen als stroom niet wordt afgevoerd?
"Dat is normaal gesproken niet schadelijk. Als de omvormer geen stroom afneemt, leveren de panelen simpelweg geen vermogen. Ze staan dan als het ware 'open'. De spanning kan dan wel aanwezig zijn, maar er loopt nauwelijks stroom."
"Zonnepanelen zijn erop gebouwd dat dit gebeurt. Ook bij stroomuitval of als een omvormer automatisch uitschakelt door te hoge netspanning, raakt een paneel daar niet zomaar van beschadigd. De panelen kunnen iets warmer worden dan wanneer ze volop produceren, maar dat valt binnen het normale ontwerp."
Als je te veel zonnepanelen op het dak hebt staan voor de hoeveelheid energie die je verbruikt, is het dan verstandig om er een aantal af te halen? Of zijn er andere opties?
"Panelen van het dak halen is meestal niet de eerste optie. Ze liggen er al en blijven stroom opwekken. Wel kan het zijn dat een installatie die ooit logisch was door salderen, straks minder optimaal is."
"Er zijn meestal betere tussenstappen. Probeer eerst meer stroom te gebruiken op zonnige momenten, bijvoorbeeld met wasmachine, vaatwasser, boiler, warmtepomp of elektrische auto. Een slimme laadpaal of energiemanager kan daarbij helpen. Ook kan een installateur de omvormer begrenzen, zodat de piekproductie lager wordt. Daarbij produceer je in de zomer minder elektriciteit die je anders toch zou 'weggooien', terwijl je in de winter juist kunt profiteren van je extra panelen. In de winter wekken je panelen namelijk maar weinig elektriciteit op en helpt elk extra paneel juist goed."
"Een thuisbatterij kan een optie zijn, maar alleen als de rekensom klopt. Afhalen is vooral aan de orde als er technische problemen, hoge kosten of een heel groot structureel overschot zijn."
Het gaat vaak over die thuisbatterij. Dit zou een goede oplossing zijn om terugleverkosten te voorkomen, omdat je het overschot aan zonne-energie opslaat voor later gebruik. Hoe handig is een thuisbatterij, en heb je er ook wat aan in de winter?
"Een thuisbatterij is vooral handig om zonnestroom van overdag later op de dag te gebruiken. Dat wordt interessanter als salderen stopt, omdat zelf gebruiken dan meer oplevert dan terugleveren. Een batterij kan ook helpen om minder stroom te kopen op dure momenten, vooral bij een dynamisch energiecontract."
"In de winter is het voordeel kleiner. Dan wekken zonnepanelen minder stroom op en is er dus minder eigen zonnestroom om op te slaan. Een batterij kan dan nog wel worden gebruikt om goedkope stroom van het net op te slaan en later te gebruiken, maar het financiële voordeel hangt sterk af van prijsverschillen, batterijverlies, slijtage, aanschafkosten en contractvoorwaarden."
Zonne-energie in de zomer opslaan en later gebruiken in de winter is ook niet een realistische optie, beaamt Wijkman-van Aalst. "Daarvoor zou je een enorme batterij nodig hebben. Dat is financieel en praktisch niet realistisch voor een woning."
Sommige mensen gebruiken hun elektrische auto om stroom mee op te slaan en af te nemen. Dit heet bidirectioneel laden. Wat heb je ervoor nodig om dit te doen?
"Er zijn verschillende vormen van bidirectioneel laden. Bij vehicle-to-load (V2L) kun je bijvoorbeeld een apparaat aansluiten op de laadpoort van je auto om dit apparaat van stroom te voorzien. Bij vehicle-to-home (V2H) kan de auto stroom leveren aan je huis. Bij vehicle-to-grid (V2G) kan de auto ook terugleveren aan het elektriciteitsnet."
"Vooral die laatste variant vraagt om een geschikte auto, een geschikte laadpaal, goede communicatie met de netbeheerder en energieleverancier, en veilige installatie. Er lopen pilots en de techniek ontwikkelt snel, maar voor consumenten is het nog geen breed beschikbare gebruiksklare oplossing."
Source: Nu.nl algemeen