Na maanden van gevechten en hevige bombardementen is het rustiger in Zuid-Libanon. Van vrede is nog lang geen sprake, maar in de eeuwenoude stad Tyrus keert het leven alweer terug, ziet Midden-Oosten correspondent Jenne Jan Holtland.
‘Tyrus is een prachtige stad aan de Middellandse Zee, waar ongeveer alle beschavingen hun sporen hebben achtergelaten. Die oude geschiedenis maakt de stad zo bijzonder. Maar het is ook een symbolische stad voor Hezbollah en voor sjiieten in het algemeen. Daarom heeft het in eerdere oorlogen ook al in de vuurlinie gelegen. Sommige mensen kunnen zich hier nog herinneren dat het Israëlische leger de stad heeft ingenomen tijdens de invasie van Zuid-Libanon in 1982. Zo ver is het dit keer nog niet gekomen.’
‘Het is fijn om hier te zijn en te zien dat het leven weer terugkeert. Het is maandenlang erg spannend geweest. Een paar weken geleden heeft Israël nog evacuatiebevelen afgegeven voor heel Tyrus en de stad heeft veel bombardementen doorgemaakt.
‘De fotograaf met wie ik werk, was hier drie weken geleden nog en toen was het een spookstad. Sommige mannen waren achtergebleven om zo goed en kwaad als dat ging door te werken en het huis in de gaten te houden. Maar nu zie je dat families beginnen terug te keren en dat winkels en restaurants weer opengaan.’
‘Ja en nee. Na 110 dagen lijkt de oorlog in elk geval voor even voorbij. Er zijn elke dag nog enkele incidenten, maar er zijn geen evacuatiebevelen of bombardementen meer. Het grootste deel van de dag was het hier heel stil. Op een bepaald moment hoorde ik wel het zoemen van Israëlische drones. De mensen zijn daaraan gewend, maar er gaat iets dreigends vanuit. Daarin merk je dat de oorlog niet helemaal weg is.’
‘Mensen laten niet zo snel angst zien. Daarvoor zijn Libanezen te trots, denk ik. Maar er zijn zeker mensen die denken dat de oorlog weer hervat zal worden. Ik bezocht een ziekenhuis waar de directeur tegen me zei: ‘We bereiden ons voor op de volgende ronde.’ Voor hem is dit ook de vierde of vijfde oorlog die hij meemaakt in zijn leven. Israël is hier in zekere zin de eeuwige boze buurman.’
‘Overal waar Hezbollah de dienst uitmaakt zie je vlaggen en billboards, net als voor de oorlog. Toen ik richting het zuiden reed, zag ik een opvallend billboard waarop Iran werd bedankt. De alliantie tussen Hezbollah en Iran wordt nu extra in het zonnetje gezet. Het is natuurlijk allemaal aan Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz te danken dat de wapens in Libanon zwijgen. Dat maakt het wel historisch. Ik weet niet wanneer de laatste keer was dat Iran zo nadrukkelijk zijn invloed in Libanon heeft doen gelden.’
‘In het historische stadscentrum, waar vooral veel christenen wonen, viel de schade erg mee, maar andere wijken zijn veranderd in een grote berg puin. We reden door een straat niet zo ver van de kust waar pand na pand van tien tot twaalf verdiepingen helemaal in elkaar is gezakt. Dat is verschrikkelijk om te zien.’
‘Een bewaker heeft me een van die locaties laten zien. Er zijn geen voltreffers geweest, maar er is allemaal puin en beton neergekomen. Je hebt daar een Romeinse colonnade van prachtige Korinthische zuilen. Die zuilen staan er gelukkig nog, maar een pand pal naast het Unesco-terrein is geraakt bij een luchtaanval. Door de knal van de explosie is een deel van een generator door de lucht gevlogen en tegen zo’n zuil gedonderd. Daar is de top vanaf geknald. Er zijn ook zorgen over de mozaïeken, waar stukken puin op zijn geland.’
‘Jazeker, de minister van Cultuur Ghassan Salameh komt woensdag poolshoogte nemen. Na zijn bezoek is het idee dat er meteen een plan wordt gemaakt voor het opruimen van dat puin. Ook is zijn bezoek een belangrijk moment om mogelijke donateurs aan te trekken. Er zullen uitgebreide renovaties nodig zijn en Libanon kan dat absoluut niet betalen.’
‘Mensen volgen het nieuws nauwgezet. Dat moet ook wel om te overleven. Maar de onderhandelingen tussen Amerika en Iran lijken belangrijker. Libanon wil uiteraard dat Israël zich terugtrekt, maar Israël weigert dat.
‘Het is nog niet duidelijk wat de Amerikaanse positie daarover gaat zijn. De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft bij de onderhandelingen in Zwitserland een soort de-escalatiemechanisme voor Libanon voorgesteld. Ik weet eerlijk gezegd nog niet goed wat we daarvan moeten verwachten. De mensen hier hopen dat Iran de VS nu heeft klemgezet en dat de Amerikaanse druk op Israël verder wordt opgevoerd.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant