Met een ov-staking protesteerden de vakbonden woensdag tegen de voorgenomen bezuinigingen op de pensioenen en sociale zekerheid. Reizigers op Utrecht Centraal hebben er begrip voor, maar de actiebereidheid is niet hoog. ‘Ik ben niet zo iemand die staakt.’
is economieredacteur van de Volkskrant.
De bekende NS-stem galmt woensdagochtend rond half acht door de stationshal van Utrecht Centraal. ‘Vanwege een staking rijden er vandaag in het hele land geen treinen. Dit duurt tot ongeveer acht uur.’ De boodschap lijkt aangekomen. De hal is leeg, afgezien van aantal wachtende reizigers en een groepje FNV-leden dat voor een stel fotografen een spandoek omhooghoudt.
Julia Eijlers (30) is zoals de meeste reizigers op de hoogte van de staking. Ze reist van haar huis in Vianen naar Amsterdam, waar ze in de zorg werkt. ‘Mijn vriend heeft me hier afgezet met de auto, maar hij kon me niet helemaal brengen. De afspraak met mijn eerste klant had ik al verplaatst.’ Tot haar trein vertrekt doodt ze de tijd met het invullen van formulieren.
Tom Derks (26) was verrast toen hij vanochtend op Utrecht Leidsche Rijn leerde dat het hele ov stillag. Hij is alvast naar Centraal gefietst en heeft zijn baas net laten weten dat hij wat later in Den Haag zal zijn. Ook waarom er wordt gestaakt, is hem ontgaan. ‘Ik ben net gaan zitten.’
Vakbonden FNV en CNV staken woensdagochtend tussen vier en acht uur ’s morgens tegen de bezuinigingsplannen van het kabinet op de pensioenen en sociale zekerheid. In het hele land ligt het openbaar vervoer tot acht uur stil, de hele dag wordt er niet schoongemaakt in de treinen en op stations. Ook in de metaal- en bouwsectoren wordt gestaakt.
In het coalitieakkoord spraken D66, VVD en CDA af dat de pensioenleeftijd versneld zou stijgen. Ook zou de duur en opbouw van de werkloosheidsuitkering (WW) worden gehalveerd en de maximale hoogte van de arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) met 20 procent verlaagd.
Na protest van de oppositie, vakbonden en zelfs werkgeversorganisaties is de pensioenhervorming inmiddels van tafel. De plannen met de WW en WIA zal het kabinet ‘voorlopig niet in de voorgestelde vorm doorzetten’, aldus minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief (D66) onlangs in een brief aan de Tweede Kamer.
Het is voor de vakbonden nog niet genoeg. Het kabinet heeft hun namelijk gevraagd ideeën aan te dragen om elders in de sociale zekerheid 6,5 miljard euro te bezuinigen. ‘Het is bijzonder dat wij als vakbonden mogen nadenken over de bezuinigingsproblemen van het kabinet’, zegt Nine Kooiman, de FNV-vicevoorzitter die zich bij de stakers heeft gevoegd. ‘Wij zijn niet de vuilnisman of -vrouw van het kabinet.’
Kooiman ziet de noodzaak tot bezuinigen niet. ‘In de potten waar we de WW en WIA uit betalen zit 55 miljard, en dat groeit. De uitgaven aan de AOW komen overeen met wat eerder is berekend.’ Het kabinet wil het bespaarde geld investeren in defensie, maar Kooiman wijst erop dat die investeringen buiten de Europese begrotingsregels om gedaan kunnen worden. ‘Dan hoef je helemaal niet te bezuinigen op sociale zekerheid.’
Julia Eijlers snapt de vakbonden wel. ‘Het probleem is dat het geld wordt weggenomen van dingen waarvan iedereen gebruikmaakt, zoals de zorg en sociale zekerheid. Stel je voor dat je zelf ziek wordt, dan wil je dat het goed is geregeld.’
Ook Tom Derks heeft begrip voor de vakbonden, wanneer de verslaggever hem uitlegt waarvoor ze staken. ‘Mijn pensioen is nog heel ver weg, dus ik vind het lastig om me daarin in te leven. Maar ik heb wel vrienden die bijvoorbeeld last hebben gehad van een burn-out. Dat gaat niet in een half jaar over, dus dan moet er wel een goed vangnet zijn.’
De staking van woensdag is volgens de FNV een eerste waarschuwing. Bindt het kabinet niet in, dan wordt het ‘een hete zomer’, aldus Kooiman, ‘en niet alleen vanwege de daadwerkelijke hitte’.
Of Derks zelf ook bereid zou zijn te staken, mocht de FNV in meer sectoren tot actie oproepen? ‘Ik ben niet zo iemand die staakt’, zegt hij. In de sector waar hij werkt, finance, is het niet gebruikelijk. ‘Mijn baas zou zeggen: ga maar gewoon aan het werk.’
Als om acht uur de staking voorbij is, begint het station zich geleidelijk te vullen. Veel reizigers wacht een teleurstelling: op het grote matrixbord staan bijna net zoveel uitgevallen als rijdende treinen. De NS had van tevoren al aangekondigd dat het enige tijd zou duren tot de dienstregeling weer is opgestart. Het leidt bij de matrixborden tot veel peinzende en zoekende gezichten.
Iris van Dijk (25) neemt plaats op een van de banken en pakt haar laptop erbij. ‘Mijn trein is net uitgevallen. Ik ben naar het station gekomen wetende dat dit zou kunnen gebeuren. Ik werk bij de gemeente Zwijndrecht, gelukkig heb ik pas in de middag een afspraak.’
Of ze weet waar de staking over gaat? ‘Ik heb vorige week wel een flyer gekregen. Van de VNF? Of de FNV? Ik weet niet meer wat erop stond, maar wel dat ik het ermee eens was.’ Ook bij haar spat de actiebereidheid er nog niet vanaf. ‘Ik weet niet of het veel uit zou maken als ik een dag mijn werk niet doe. Niet zoals bij het treinpersoneel. Maar als er bij de hele gemeente wordt gestaakt, doe ik wel mee.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant