Het Duitse ministerie van Defensie trekt een order voor zes fregatten volledig in bij de Nederlandse scheepsbouwer Damen. Het project liep jaren achter op schema en kampte met grote budgetoverschrijdingen.
Voor Damen Naval, de militaire tak van scheepsbouwer Damen Shipyards, was de bouw van de fregatten de grootste order ooit. Voor de Duitse marine was het het grootste aankoopproject in haar geschiedenis. Met hun lengte van 166 meter zouden de fregatten de grootste schepen in de vloot van de Duitse marine zijn sinds de Tweede Wereldoorlog.
Dat de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius de order nu intrekt, betekent dan ook gezichtsverlies voor alle betrokkenen. Kort geleden strandde ook het Duits-Franse project om een nieuwe straaljager te bouwen.
Het Duitse ministerie verwijst in zijn verklaring naar de ‘aanzienlijke vertragingen, enorme kostenstijgingen en onmeetbare risico’s’ waarmee het project gepaard gaat.
Damen won in 2020 de aanbesteding om vier nieuwe F126-fregatten te bouwen voor de Duitse marine. De kosten werden toen ingeschat op ruim 5 miljard euro.
De schepen, met een bemanning van 114 koppen, moesten in staat zijn lang op zee te blijven. Het opsporen en uitschakelen van onderzeeërs zou een belangrijke taak zijn, maar het ontwerp moest flexibel genoeg zijn om ze in te zetten voor allerlei missies. In 2024 werd de order uitgebreid met twee extra fregatten.
Het project liep al snel tegen allerlei problemen aan. Damen werkte met een nieuw softwaresysteem dat volgens de Britse zakenkrant FT allerlei problemen opleverde, van verkeerd aangesloten kabels tot stalen onderdelen met de verkeerde afmetingen. Ook liep de samenwerking met Duitse werven, waar de schepen grotendeels gebouwd zouden worden, niet gesmeerd.
Tevens zou de Duitse bureaucratie tot vertraging hebben geleid. Het Duitse ministerie eiste documenten niet digitaal maar op papier te ontvangen, en weigerde regelmatig tekeningen met Engelse termen erop. De duizenden pagina’s aan instructies gingen volgens een betrokkene onder meer over ‘welke deurknoppen en lichtknoppen gebruikt moesten worden en waar ze geplaatst moesten worden’.
Door de problemen miste Damen meerdere tussentijdse deadlines, waarna het ministerie de betalingen staakte. Omdat de kosten van het gigantische project doorliepen, vroeg Damen 270 miljoen euro overheidssteun aan. Die bleek niet nodig, toen de Duitsers de betalingen hervatten.
Het Duitse ministerie onderzocht of het project gered kon worden door het hoofdaannemerschap over te hevelen naar het Duitse Naval Vessels Lürssen, onderdeel van het grote defensieconcern Rheinmetall.
Het onderzoek naar deze mogelijkheid viel echter negatief uit. Het ministerie vindt de risico’s te groot en de kosten van 18 miljard euro te hoog, zo maakte het woensdagochtend bekend. Na de bekendmaking van het nieuws daalde het aandeel Rheinmetall met 15 procent.
De Duitse marine wil nu acht goedkopere fregatten kopen van de Duitse scheepsbouwer TKMS. Die zijn al vaker gebouwd en kosten daardoor aanzienlijk minder: 11,6 miljard euro. ‘Deze prijs staat in schril contrast met de geschatte kosten van 18 miljard euro die de aanschaf van zes F126-fregatten met zich mee zou hebben gebracht’, aldus het ministerie. Nadeel is wel dat de fregatten niet aan alle eisen van het ministerie voldoen.
De Duitse regering moet naar schatting ruim 2 miljard euro afschrijven op het F126-project. Wat de financiële gevolgen voor Damen zijn, is nog onbekend. Het bedrijf wilde niet reageren op vragen van de Volkskrant.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant