De Tweede Kamerfractie van D66 keert zich tegen de bouw van kerncentrales in de Groningse Eemshaven. Nadat het kabinet de kernenergieambities al gedwarsboomd zag door technische en maatschappelijke belemmeringen, lijkt met dit politieke obstakel de impasse compleet.
Drie opeenvolgende kabinetten zoeken al naar een geschikte locatie voor de bouw van ten minste twee grote nieuwe kerncentrales. Het huidige kabinet liet de Tweede Kamer vorige week weten nog twee mogelijkheden te zien: de Paulinapolder bij Terneuzen (Zeeland) en de Noord-Groningse Eemshaven.
Voor de gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen zijn kerncentrales in de Eemshaven echter onbespreekbaar. Vorig jaar steunde ook een brede Kamermeerderheid een motie van NSC tegen de bouw van een kerncentrale in de Eemshaven, met als overweging ‘dat de inwoners van Groningen en Noord-Drenthe veel op hun bordje hebben gehad’, verwijzend naar de gaswinningsproblematiek.
Ook D66, inmiddels de grootste regeringspartij, stemde destijds voor die motie. D66-Kamerlid Felix Klos (woordvoerder klimaat en energie) laat de Volkskrant desgevraagd weten dat de fractie bij dat standpunt blijft. Saillant is dat de fractie daarmee ingaat tegen de minister van Klimaat en Groene Groei, Stientje van Veldhoven (eveneens D66), die de Eemshaven-optie wil openhouden.
D66 is op zich wel voor kernenergie, aldus Klos: ‘Grote centrales bouwen in een klein land als Nederland is ingewikkeld. Maar ingewikkeld betekent niet onmogelijk. En als groot niet overal kan, moeten we juist durven kijken naar slimme nieuwe oplossingen zoals kleinere reactoren.’
Lang was het Zeeuwse Borssele de gedoodverfde plek voor nieuw te bouwen kerncentrales. Maar die locatie viel af wegens ruimtegebrek. Ook de Maasvlaktes in de Rotterdamse haven zijn geen optie meer.
De provincie Zeeland staat onder strikte voorwaarden open voor de bouw van kerncentrales. Hoogspanningsnetbeheerder Tennet stelt echter dat het Zeeuwse stroomnet twee forse kerncentrales niet aankan, wat een groot nadeel is voor Terneuzen.
De optie Eemshaven ligt echter maatschappelijk gezien uiterst gevoelig. Die locatie was decennialang in beeld, maar werd door het vorige kabinet geschrapt vanwege het Groningse gaswinningsleed.
Eind 2024 liet toenmalig minister Sophie Hermans (VVD) op advies van de landsadvocaat de Eemshaven toch weer toevoegen aan de lijst. Voor de vorm, klonk het, om juridische conflicten in de toekomst te voorkomen. Tot de optie vorige week toch weer serieus in beeld kwam, tot ontsteltenis van Groningen. Het Rijk vestigde zelfs al een voorkeursrecht op grond in de Eemshaven. Die mag nu niet aan andere partijen worden verkocht.
Volgende week debatteert de Tweede Kamer over kabinetsplannen voor kerncentrales. VVD en CDA keerden zich vorig jaar niet tegen kerncentrales in de Eemshaven, andere grote fracties zoals de PVV, JA21 en (toen nog) GroenLinks-PvdA wel.
Bij de grootste oppositiepartij, inmiddels Pro geheten, hoeven regeringspartijen in elk geval niet aan te kloppen voor steun. ‘Groningen heeft de afgelopen decennia een enorme prijs betaald door de gaswinning. Nu wil dit rechtse minderheidskabinet opnieuw een zware last neerleggen in hun provincie. Dat is oneerlijk’, zegt Kamerlid Sjoukje van Oosterhout.
Haar partij ziet sowieso weinig heil in kernenergie. ‘De bouw van nieuwe kerncentrales kost miljarden belastinggeld, gaat tientallen jaren duren en zorgt niet voor een lagere energierekening voor gewone mensen en bedrijven. Terwijl we nu al kunnen investeren in groene energie die snel beschikbaar is en die mensen direct iets oplevert.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant