Door kritiek van Nederlandse politici op het Europese begrotingsdebat weg te zetten als bekrompen boekhoudkunde, doet Diederik Samsom geen recht aan het debat.
Vorige week schreef Diederik Samsom in de Volkskrant dat de Tweede Kamer het debat over de nieuwe Europese meerjarenbegroting heeft gereduceerd tot een centenkwestie. Wie pleit voor een kleinere EU-begroting heeft volgens hem het signaal van deze tijd gemist. Deze karikatuur van het debat mist echter de kern van de discussie. Juist omdat de Europese Unie belangrijk is voor Nederland, is het volkomen terecht dat kritisch wordt gekeken naar de begroting en de rekening die Brussel presenteert.
Vrijwel niemand in de Tweede Kamer ontkent het belang van de Europese interne markt voor Nederland. Ons bruto binnenlands product (bbp) ligt structureel hoger dankzij Europese economische integratie en onze export profiteert aanzienlijk van open grenzen binnen Europa. Alle lidstaten hebben binnen de interne markt dezelfde kansen om ook een concurrerende economie op te bouwen. Nederland heeft gekozen voor open handel, innovatie, sterke logistiek en een aantrekkelijk ondernemingsklimaat.
Dat succes zou beloond moeten worden en niet moeten leiden tot steeds hogere afdrachten. De interne markt is tenslotte geen subsidieprogramma.
Over de auteur
Michiel Hoogeveen is Tweede Kamerlid (JA21) en rapporteur op het Meerjarig Financieel Kader.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Juist omdat de Nederlandse nettobijdrage al jarenlang buiten verhouding is, kreeg Nederland in het verleden een korting op zijn afdrachten. Die korting was geen cadeautje, maar een correctie op een structurele scheefgroei. Inmiddels dreigt die scheefgroei verder uit de hand te lopen. Volgens recente ramingen zal Nederland rond 2030 bijna 18 miljard euro afdragen aan Brussel, terwijl daar slechts ongeveer 1,4 miljard euro aan korting tegenover staat. Per saldo gaat het om meer dan 16 miljard euro netto per jaar. Omgerekend komt dat neer op ongeveer 2000 euro per huishouden. Per hoofd van de bevolking behoort Nederland daarmee tot de grootste nettobetalers van de Europese Unie.
Tegelijkertijd stelt de Europese Commissie een meerjarenbegroting voor die ruim veertig procent hoger ligt dan de huidige. Opmerkelijk genoeg blijft Samsom stil over de vraag waarom eerst de rekening omhoog moet voordat bestaande uitgaven kritisch worden heroverwogen. Nog altijd gaat een groot deel van de Europese middelen naar landbouwsubsidies en cohesiefondsen, de interne ontwikkelingshulp van de Europese Unie. Juist iemand die regelmatig ageert tegen wat hij beschouwt als vervuilende landbouw, zou Samsom moeten pleiten voor hervorming en herallocatie van die middelen voordat belastingbetalers opnieuw om extra geld worden gevraagd.
Bovendien vergeet Samsom een belangrijke oorzaak van de begrotingsgroei te noemen. De Europese Commissie wil steeds nadrukkelijker bewegen richting een model dat lijkt op het coronaherstelfonds. De gezamenlijke schulden die daarvoor zijn aangegaan moeten echter worden terugbetaald. De stijgende rentelasten op die schulden vormen inmiddels een belangrijke reden waarom de Europese begroting verder groeit. Het aangaan van meer schulden is niet gratis. De rekening komt later in de vorm van nog hogere begrotingsafdrachten.
Het zou de heer Samsom sieren ook eens in de spiegel te kijken. Tijdens zijn jaren in het Berlaymont was hij een van de architecten van een omvangrijke hoeveelheid Europese regelgeving. Complexe duurzaamheidsrapportages, vergaande due diligence-verplichtingen en kostbare klimaatregels hebben het Europese bedrijfsleven op achterstand gezet ten opzichte van concurrenten in de Verenigde Staten en Azië. Het is veelzeggend dat Brussel inmiddels druk bezig is om een deel van die regelgeving weer af te zwakken of terug te draaien omdat de economische schade groter blijkt dan voorzien.
De oplossing voor de EU ligt niet in meer geld, maar in betere keuzes. Hervorm landbouw- en cohesiefondsen. Richt die middelen op innovatie, concurrentiekracht en energiezekerheid. Maak werk van een echte kapitaalmarktunie zodat Europese bedrijven toegang krijgen tot voldoende groeikapitaal. Verminder regeldruk en herstel het investeringsklimaat. Dat hoeft onder de streep helemaal niet zo veel meer geld te kosten. Maar bezuinigen blijft een lelijk woord in Brussel.
Wat vooral stoort in Samsoms bijdrage is de impliciete morele verhevenheid. Wie vraagtekens zet bij een begroting die ruim veertig procent groeit, zou het grotere plaatje niet begrijpen. Maar achter het kabinetsstandpunt en de kritiek van veel Kamerleden schuilt juist een fundamentele visie op Europa: een Unie die scherpe keuzes maakt, zich concentreert op haar kerntaken en zorgvuldig omgaat met belastinggeld.
Met die visie kan Samsom het oneens zijn, maar het wegzetten als bekrompen boekhoudkunde doet geen recht aan het debat. De vraag is niet of de EU belangrijk is. De vraag is of een begroting die ruim veertig procent groeit werkelijk het gevolg is van betere keuzes, of juist van het uitblijven daarvan.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant