Zeg maar dag tegen je drankje, want de Gezondheidsraad wil niet alleen dat er een totaalverbod komt op alcohol in verkeer, maar wil daarnaast ook een harde rem op drinken in Nederland. De raad stelt in een nieuw advies aan het ministerie van Volksgezondheid dat elk glas alcohol gezondheids- en veiligheidsrisico’s oplevert en dat "er geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik" zou bestaan. Het huidige beleid, dat nu vooral jongeren en zwangere vrouwen beschermt, moet volgens de raad omslaan naar een brede, duidelijk anti-alcohol koers voor de hele samenleving.
Voor het advies analyseerde een commissie de nieuwste wetenschappelijke onderzoeken naar alcohol. Daaruit zou blijken dat zelfs een dagelijks glaasje wijn of bier de kans marginaal verhoogt op zeven soorten kanker, waaronder mond-, darm- en leverkanker, en al bij lage hoeveelheden orgaanschade zou kunnen veroorzaken. De vermeende beschermende werking van weinig alcohol tegen hart- en vaatziekten blijkt volgens de Gezondheidsraad niet overtuigend aangetoond.
Voor één standaardglas alcohol per dag (ongeveer 10-14 gram alcohol) laten grote studies ongeveer het volgende zien.
De kans op borstkanker stijgt met 4 procent van 13 procent naar ongeveer 13,5 procent. Dat blijft in beide gevallen ongeveer 1 op de 8. Bij darmkanker is de stijging zo'n 10 procent en stijgt in een mensenleven van 5 procent naar 5,5 procent. Van 1 op 20 naar 1 op 18. De kans op slokdarmkanker neemt met 30 procent toe. Het levenslange risico stijgt van rond de 0,5 procent naar 0,65 procent.
De raad wijst er verder op dat alcoholgebruik direct invloed heeft op de veiligheid. Eén glas vergroot al de kans op een verkeersongeluk en op agressie en geweld, met gevolgen voor omstanders én de drinker zelf. Naar schatting is bij 12 tot 23 procent van de verkeersdoden alcohol in het spel, en jaarlijks belanden 65.000 mensen op de spoedeisende hulp na een alcoholgerelateerd ongeval.
Daarbovenop komen de risico’s op verslaving en schade aan de hersenfunctie, waardoor alcohol volgens de raad is uitgegroeid tot een breed maatschappelijk probleem. Jaarlijks sterven naar schatting 2440 mensen door alcohol, en voor zo’n 30.000 cliënten in de verslavingszorg is drank de hoofdreden van behandeling. De maatschappelijke kosten van alcoholgebruik worden geschat op 2,3 tot 4,2 miljard euro per jaar, oplopend tot 6,1 miljard euro als ook verloren levensjaren en kwaliteit van leven worden meegerekend.
Om het gebruik terug te dringen adviseert de Gezondheidsraad onder meer om nog veel hogere accijnzen en nog strengere regels voor marketing en reclame door te voeren. Ook pleit de raad voor een volledig verbod op alcohol in het verkeer, dus geen enkele consumptie achter het stuur. Het nieuwe advies scherpt het standpunt uit 2015 aan, toen nog werd gezegd: liever niet drinken, of hooguit één glas per dag.
De raad erkent dat zo’n cultuurverandering ingrijpend is in een land waar driekwart van de volwassenen weleens drinkt en meer dan de helft dagelijks meer dan één glas neemt. Voorzitter Karien Stronks vergelijkt de gewenste omslag met het rookverbod in de trein, dat ooit ondenkbaar leek maar nu de norm is. Ze ziet een groeiende groep Nederlanders die bewust niet drinkt en vindt dat de overheid dat momentum moet benutten; minister van Volksgezondheid Sophie Hermans komt over drie maanden met een officiële reactie op het advies.
Ook alcohol moet en zal verdwijnen (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage