De Belarussische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja waarschuwt dat Belarus zich militair klaarmaakt voor een mogelijke oorlog met Oekraïne. Tegelijk loopt vrijdag het ultimatum af dat de Oekraïense president Zelensky vorige week aan de Belarussische leider Loekasjenko stelde: verwijder de Russische droneapparatuur van je grondgebied, of Oekraïne gaat het zelf weghalen.
Rapport aan Oekraïne: tekenen van oorlogsvoorbereiding
Tichanovskaja overhandigde maandag een rapport aan het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken waarin ze meerdere verontrustende ontwikkelingen beschrijft. Belarus schrapte de neutrale status uit de grondwet: de passage over het streven naar neutraliteit en een kernwapenvrije wereld werd uit de grondwet verwijderd. De militaire doctrine staat nu preventieve aanvallen toe bij directe dreigingen.
Daarnaast is het aantal beroepssoldaten sinds 2022 met 50 procent gestegen en zijn de defensie-uitgaven flink verhoogd. Langs de grenzen met Oekraïne en de NAVO-lidstaten Polen en Litouwen worden verdedigingslinies aangelegd, en vliegvelden en bruggen worden aangepast voor mogelijke militaire inzet. Belarus herbergt Russische troepen, tactische kernwapens en Oresjnik-raketten, en Belarussische eenheden worden getraind door oud-strijders van de Wagner Group.
Zelensky dreigt met aanval na dronekwestie
De onmiddellijke aanleiding voor de opgelopen spanning is een ultimatum dat Zelensky op 19 juni stelde. Hij beschuldigde Belarus ervan Russische droneaanvallen op Oekraïne te faciliteren en waarschuwde Loekasjenko de communicatieapparatuur binnen een week te verwijderen, anders zou Oekraïne zelf ingrijpen. De commandant van de Oekraïense dronestrijdkrachten verklaarde daarna vijfhonderd doelen in Belarus in het vizier te hebben.
Zelensky zei op basis van inlichtingenberichten dat de relaisstations op Belarussisch grondgebied inmiddels niet meer actief zijn, al is onduidelijk of ze ook daadwerkelijk ontmanteld zijn. Het ultimatum loopt vrijdag af.
Rusland dreigt, Loekasjenko in spagaat
Moskou reageerde fel. Kremlin-woordvoerder Peskov veroordeelde het ultimatum als inmenging in de Belarussische soevereiniteit en kondigde aan dat Poetin en Loekasjenko de kwestie binnenkort zullen bespreken. Minister van Buitenlandse Zaken Lavrov stelde dat Rusland bereid is alle mechanismen van het Uniestaatsverdrag in te zetten om de veiligheid van Belarus te waarborgen, en waarschuwde dat Zelensky's aanpak erop gericht is het conflict te verbreden.
Loekasjenko zit daarmee klem. Enerzijds vergroot Moskou zijn greep op Belarus door er steeds meer militairen en wapensystemen te stationeren. Anderzijds zou directe deelname aan de oorlog rampzalig zijn voor zijn positie in eigen land. Volgens de directeur van het Poolse Kosciuszko Instituut zou oorlogsbetrokkenheid voor Loekasjenko neerkomen op politieke zelfmoord. Loekasjenko had eerder in juni nog zijn excuses aangeboden aan Zelensky en expliciet aangegeven zich niet te gaan mengen in de oorlog.
CSTO reageert op oplopende spanningen
Ook het militaire bondgenootschap CSTO, de Russische tegenhanger van de NAVO, heeft zich geroerd. Voorzitter Viktor Vasilyev van de Permanente Raad verklaarde woensdag dat de situatie aan de grens tussen Oekraïne en Belarus steeds gespannener wordt. De CSTO — waarvan naast Belarus en Rusland ook Kazachstan, Armenië, Kirgizië en Tadzjikistan lid zijn — verplicht leden elkaar bij militaire agressie te hulp te schieten.
Loekasjenko en Poetin - 2025 (@Official website of the President of Russia - https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)
Source: Fok frontpage