Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft de deur donderdag wagenwijd opengezet voor het snoeiharde immigratiebeleid van president Donald Trump. De Trump-regering mag asielzoekers aan de grens de doorgang weigeren, besloten de opperrechters. Ook verdwijnt de wettelijke bescherming van honderdduizenden vluchtelingen.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Het land van herkomst doet er niet toe. Hun verhaal is irrelevant. Asielzoekers die zich melden aan de Amerikaanse grens, om welke reden dan ook, mogen daar per direct worden weggestuurd. Niet langer hoeft de regering van Donald Trump hun verzoek tot bescherming te overwegen, aldus het Hooggerechtshof. De poort blijft dicht.
Opnieuw krijgt Trump daarmee een opsteker van Amerika’s conservatieve opperrechters. De lichten gaan op groen voor zijn snoeiharde immigratiebeleid.
In een tweede uitspraak donderdag gaf het Hooggerechtshof de president ook toestemming om, zonder tussenkomst van het Congres, honderdduizenden Haïtiaanse en Syrische vluchtelingen uit te zetten. Velen van hen wonen en werken al jarenlang legaal in de VS.
Zoals steeds vaker blijkt het Hof over ideologische breuklijnen verdeeld. De drie progressieve opperrechters verzetten zich tegen het besluit van hun zes conservatieve collega’s, van wie de helft door Trump werd benoemd. Zelden was die tweespalt zichtbaarder dan nu.
De progressieve opperrechter Sonia Sotomayor waarschuwt donderdag in de rechtbank dat haar collega’s een asielsysteem ontmantelen ‘dat voortvloeit uit de internationale reactie op de Holocaust en de Tweede Wereldoorlog’. Het is uiterst zeldzaam dat opperrechters zo’n verweer hardop voortdragen.
Conservatief Samuel Alito, die de uitspraak namens de meerderheid beargumenteerde, leek daardoor zelfs overvallen. Alito zei dat hij achteraf liever een uitgebreider pleidooi had gehouden – nog een signaal dat de verhoudingen binnen het Hooggerechtshof momenteel, zacht gezegd, ingewikkeld liggen.
Centraal in de uitspraak rond het grensbeleid stond de vraag waar vluchtelingen fysiek aanwezig moeten zijn voor een geldige asielaanvraag. Volgens de wetstekst moeten zij ‘arriveren in de VS’ voor ze een aanvraag indienen. Lang werd dat opgevat als ‘aan de grens’.
‘Wij vinden dat een vreemdeling die in Mexico staat niet ‘arriveert in de VS’’, besluit het Hooggerechtshof donderdag. ‘Een vreemdeling arriveert alleen in de VS wanneer hij de grens oversteekt.’
Critici noemen deze interpretatie een cirkelredenering: vluchtelingen komen de VS niet in zonder asiel, maar krijgen geen asiel omdat ze zich niet binnen de VS bevinden. ‘Meer mensen zullen proberen de grens illegaal over te steken’, aldus Sotomayor donderdag. ‘De consequenties van de uitspraak vandaag zijn voorspelbaar: meer mensen zullen sterven.’
De tweede asieluitspraak donderdag heeft betrekking op meer dan een miljoen vluchtelingen die de VS wél met toestemming binnenkwamen. In 1990 riep het Amerikaanse Congres de zogeheten ‘Temporary Protected Status’ in het leven, bedoeld voor burgers uit landen in oorlog of getroffen door andere humanitaire rampen.
Onder die regel absorbeerden de VS afgelopen jaren honderdduizenden vluchtelingen uit onder meer Syrië, Haïti, Venezuela en Afghanistan. Zij kregen toestemming om in het land te wonen en werken.
Trump claimde de bevoegdheid om die status voor Haïtianen en Syriërs zonder tussenkomst van het Congres of rechtbank op te heffen. Het Hooggerechtshof geeft hem daarin nu gelijk. Daarmee nemen zij een belangrijk obstakel weg voor Trump om honderdduizenden van hen te kunnen uitzetten, ongeacht de situatie in hun land van herkomst.
Volgens de conservatieve opperrechter Alito is ‘de wet duidelijk’. Progressief Elena Kagan voorspelt in haar verweer ‘verwoestende en zelfs levensbedreigende gevolgen’ voor vluchtelingen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant