is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Het is een tijdperk van excuses. Iedere dag klinken die wel. Voetbalanalist Rafael van der Vaart had veel spijt van zijn opmerking over de Japanners: ‘Ze lijken natuurlijk wel allemaal op elkaar, misschien dacht-ie dat…’, nadat een Nederlandse verdediger zijn man was kwijtgeraakt.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De keizer van Japan maakte geen excuses over de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog, maar zei wel ‘diep bedroefd te zijn’. Premier Rob Jetten maakte zondag zijn excuses voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers, die werden weggestopt in de voormalige concentratiekampen Westerbork en Vught, nadat ze in 1951 naar Nederland waren gekomen. Voorzitter Jacco Vonhof van MKB-Nederland, die deze week opstapte, vond dat de Molukkers excuses zouden moeten maken voor de gijzelingen in de jaren zeventig waarvan hij zelf slachtoffer was.
In 2022 bood minister-president Mark Rutte excuses aan voor het slavernijverleden. De koning deed het een jaar later nog een keer dunnetjes over. In januari 2020 bood de premier excuses aan voor het falen van de overheid tijdens de Tweede Wereldoorlog, waardoor Joden, Roma en Sinti onvoldoende werden beschermd. Ook werden al excuses gemaakt voor de kinderopvangtoeslagenaffaire en de schadeafhandeling van de gaswinning in Groningen.
Voor elke misstand sinds de hunebedbouwers moeten excuses worden gemaakt. En vervolgens komt vaak een eis tot financiële genoegdoening. De Molukse gemeenschap wil bijvoorbeeld dat de toentertijd ingehouden soldij van ex-Knillers alsnog, al dan niet met gederfde rente, wordt uitbetaald.
Nederlanders waren lang niet erg goed in excuses, zo schreven twee Duitsers die in Nederland wonen en werken een keer op de opiniepagina van deze krant. Duitsers hadden door de Tweede Wereldoorlog geleerd dat ‘wie over zijn schaduw heenspringt, schuld bekent en zijn excuses aanbiedt’ zich openstelt voor relatieherstel. Sich entschuldigen is ook voor de Duitsers die ver na de oorlog zijn geboren, nog altijd een plicht. Duitse politici doen dat continu: van de knieval van bondskanselier Willy Brandt in 1970 in Warschau tot de openlijke excuses van bondspresident Frank-Walter Steinmeier in 2018 in een concentratiekamp bij Athene. ‘We buigen voor de slachtoffers en verontschuldigen ons vooral. Wij Duitsers kunnen de verantwoordelijkheid van het verleden niet ontlopen’, zei Steinmeier.
Nederland heeft op zijn beurt ook reden om de Duitsers excuses aan te bieden. Nederland was in de Gouden Eeuw, net als nu, niet zo tolerant als werd gedacht. Vier eeuwen geleden was er ook verzet tegen de grootschalige immigratie. Hoewel de economie van de Republiek der Verenigde Nederlanden sterk afhankelijk was van nieuwkomers, werden zij op allerlei manieren gediscrimineerd vanwege de angst voor banenverlies en criminaliteit. Dit uitte zich cultureel in volkstoneel, waar zogenoemde ‘moffenkluchten’ erg populair waren. De Nederlanders van toen lachten even onbeschaamd om toneelstukken waarin Duitse immigranten en seizoenarbeiders werden neergezet als sullige, onbeschaafde en vraatzuchtige buitenstaanders, als René van der Gijp om een kaarsengrap van Johan Derksen.
Misschien iets om excuses voor aan te bieden. En als compensatie wordt elk Duits huisgezin een Batavus beloofd die niet wordt geleverd.
Dan staan we quitte, zoals het met alle excuses moet eindigen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant