Huishoudens met een thuisbatterij, slimme laadpaal of warmtepomp kunnen in een deel van het land geld gaan verdienen als ze helpen om de overbelasting van het stroomnet tegen te gaan. Netbeheerders hopen dat zeker tienduizenden huishoudens tegen betaling een steentje willen bijdragen.
De vergoeding is vanaf komende winter beschikbaar voor huishoudens met slimme apparaten in Gelderland, Utrecht en delen van de Flevopolder en Noord-Brabant. Daar is de situatie op het stroomnet het nijpendst en dreigt vanaf aanstaande winter overbelasting.
Dat probleem speelt alleen op piekmomenten, vooral op winterdagen tussen 16.00 en 21.00 uur. De vergoeding komt beschikbaar voor huishoudens die op zulke momenten hun apparaten automatisch laten aansturen. Auto's stoppen dan bijvoorbeeld met opladen en thuisbatterijen kunnen juist stroom gaan leveren om het elektriciteitsnet te helpen.
Zulke batterijen laden en ontladen nu al automatisch, maar houden dan vaak alleen rekening met de eigen opwek van zonne-energie en met de landelijke energieprijzen. Er is nog geen systeem om ook rekening te houden met de lokale belasting van het stroomnet.
Dat komt er nu dus wel. De drie grootste energieleveranciers van het land - Eneco, Vattenfall en Essent - doen daar in ieder geval aan mee, samen met kleinere leveranciers als Zonneplan en Frank Energie. Ook andere leveranciers kunnen zich nog aansluiten.
Die kunnen van de netbeheerders een vergoeding krijgen als hun klanten bij voorspelde overbelasting het stroomnet ontzien. De leveranciers kunnen zelf bepalen hoe ze die vergoeding vervolgens doorgeven aan hun klanten.
Zo zet Vattenfall in eerste instantie in op de "prins en prinses op de elektrische auto", zoals directeur Cindy Kroon het noemt. Zij kunnen voordeliger uit zijn als ze hun slimme laadpaal laten aansturen door de leverancier.
Essent begint juist met een systeem om huishoudens met thuisbatterijen te vergoeden. Die kunnen jaarlijks een vaste vergoeding krijgen als ze de thuisbatterij laten aansturen door de leverancier, plus een bedrag voor elk kilowattuur dat daadwerkelijk wordt ingezet om het stroomnet te helpen.
De netbeheerders en energieleveranciers hopen voor de winter 50.000 tot 70.000 huishoudens te vinden die bereid zijn om deel te nemen aan het systeem. Samen zouden die evenveel ruimte kunnen vrijspelen op het stroomnet als de hele stad Haarlem verbruikt.
Dat is ook bittere noodzaak, want anders zullen nog meer woningen en bedrijven op de lange wachtlijsten voor een aansluiting op het stroomnet terechtkomen. In april werd bekend dat er een totale aansluitstop komt in grote delen van de provincie Utrecht.
In Gelderland en Flevoland werd dat volgens de netbeheerders afgewend door een reeks maatregelen. Een daarvan is het vergoeden van flexibel stroomgebruik door huishoudens, waar nu dus invulling aan wordt gegeven.
De uiteindelijke oplossing voor het overvolle stroomnet is vooral ook om kabels en elektriciteitsstations te verzwaren, zegt voorzitter Maarten Otto van branchevereniging Netbeheer Nederland. Maar in de tussentijd kan flexibeler gebruik van het stroomnet flink helpen om problemen te voorkomen. "Daar hebben we deze samenwerking keihard voor nodig."
In het afgelopen jaar werden al verschillende proefprojecten uitgevoerd met stekkerauto's, warmtepompen en batterijen die het stroomnet ontzien. Steeds bleek dat zo de druk op het net kan verminderen.
Ook bleek dat mensen best bereid zijn om hun energieverbruik aan te passen als daar een vergoeding tegenover staat en het niet te veel gedoe oplevert, zegt directeur Resi Becker van Essent. "Belangrijk is dat het simpel blijft en dat klanten niet een negatief effect hebben op hun comfort."
In de praktijk zullen vooral thuisbatterijen flink kunnen helpen om overbelasting van het net te voorkomen. Vorig jaar namen al 90.000 Nederlanders zo'n apparaat in huis, en dit jaar zal dat vermoedelijk verder stijgen.
Als al die batterijen 's nachts of midden op de dag worden opgeladen, kunnen ze tijdens de avondpiek een aanzienlijke hoeveelheid stroom leveren. Van het totale elektrisch vermogen dat netbeheerders hopen vrij te spelen, zal naar verwachting 90 procent uit batterijen komen.
Ook slimme warmtepompen kunnen in de toekomst een vergoeding opleveren, als die op piekmomenten kunnen worden aangestuurd. Maar er ontbreken nu nog technische standaarden om dat bij veel warmtepompen tegelijk te doen.
De vergoedingen voor gebruikers van slimme apparaten - en voor grote bedrijven die flexibel omgaan met stroom - worden uiteindelijk door alle gebruikers van elektriciteit opgebracht via de nettarieven. Verwacht wordt dat die de komende jaren flink zullen oplopen, vooral vanwege de enorme investeringen in de uitbreiding van het stroomnet.
Source: Nu.nl economisch