Iedere leraar herinnert zich die eerste coronamaanden nog. De zorgen om kinderen, maar ook de zorgen om de collega’s die ziek werden en nu nog met long covid thuis zitten. Daarover had het tijdens de coronaverhoren óók moeten gaan.
Tijdens de coronaverhoren klinkt eindelijk de nuance die tijdens de pandemie vaak ontbrak. Kinderombudsman Margrite Kalverboer maakte terecht duidelijk dat de gevolgen van schoolsluitingen niet voor ieder kind hetzelfde waren. Sommige leerlingen liepen grote schade op doordat de veilige structuur van school wegviel. Andere kinderen kwamen juist tot rust door minder prikkels en meer ruimte.
Die nuance is belangrijk. Onderwijs draait om leerlingen. Om hun ontwikkeling, hun veiligheid en hun toekomst. Maar onderwijs bestaat niet zonder de mensen die het mogelijk maken: leraren, klassenassistenten, conciërges. En hun verhaal wordt niet verteld tijdens deze terugblik op de pandemie en de gevolgen daarvan voor het onderwijs.
Over de auteur
Coba van der Veer is voorzitter van de Algemene Onderwijsbond (AOb).
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Leraren hebben tijdens corona gedaan wat de samenleving van hen vroeg. Ze bouwden in een paar dagen online onderwijs op. Ze hielden contact met leerlingen. Ze verzorgden noodopvang. Ze zochten naar oplossingen waar geen draaiboek voor bestond.
Toen de scholen weer opengingen, stonden ze er opnieuw.
Maar de werkelijkheid in de klas was weerbarstiger dan de besluiten op papier. Anderhalve meter afstand houden met dertig leerlingen in een lokaal was onmogelijk. Een mondkapje in de gang, maar niet op de plek waar je urenlang samen zat, was moeilijk uit te leggen. Ventileren was noodzakelijk, maar in veel verouderde schoolgebouwen niet mogelijk. En toen er eenmaal vaccinaties waren, kregen leraren geen voorrang.
Dit zijn geen details. Het zijn de praktische randvoorwaarden waarop beleid strandde. En toch zat er tijdens de coronaverhoren geen enkele docent, geen enkele vakbondsvertegenwoordiger aan tafel om die haalbaarheid te wegen. De werkgevers wel, uiteraard.
Leraren wilden hun leerlingen niet in de steek laten. Maar velen vroegen zich tegelijkertijd af: wie let er eigenlijk op ons? Die vraag verdween destijds in de chaos van de crisis. Juist daarom is het pijnlijk dat ze ook nu, jaren later, nog onvoldoende wordt gesteld.
Want de gevolgen waren groot. Van alle sectoren kende het onderwijs in 2023 het hoogste percentage medewerkers in de WIA met post-covid: 18 procent. Procentueel zelfs meer dan de zorg. Achter dat cijfer zitten collega’s die hun werk deden, omdat leerlingen hen nodig hadden, en die daar nog altijd de gevolgen van dragen. Zij hielden het onderwijs overeind, maar vielen uiteindelijk zelf om.
Wat volgde was geen erkenning maar stilte. Er kwam geen fonds zoals in de zorg. Werkgevers weigerden een derde ziektejaar toe te kennen voor herstel. Wie in de WIA belandde, maakte een enorme inkomensval. Plannen om deze groep te helpen, botsten op een muur van onwil.
Dit maakt de uitspraak van Paul Rosenmöller – destijds voorzitter van de VO-raad - dat ‘scholen nooit meer gesloten zouden moeten worden’ extra wrang.
Natuurlijk weet niemand beter dan leraren hoe belangrijk open scholen zijn. Zij zagen de eenzaamheid van leerlingen. Zij zagen kinderen achterstanden oplopen. Zij zagen wat het betekent als school als veilige plek wegvalt. Maar zij zagen ook collega’s ziek worden. Zij werkten in gebouwen waar afstand houden onmogelijk was. Zij droegen de onzekerheid van besluiten, die anderen namen.
Een evenwichtige evaluatie kijkt naar beide kanten. Niet alleen: wat kostte het kinderen toen scholen dichtgingen? Maar ook: welke risico’s vroegen we van de collega’s die ervoor zorgden dat scholen open konden blijven?
Onderwijs is essentieel. Juist daarom moeten we zorgvuldig omgaan met de mensen die dat onderwijs mogelijk maken. Als we één les trekken uit corona, laat het dan deze zijn: neem nooit meer besluiten óver leraren zónder leraren.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant