Veel youtubers en reviewers noemen de Steam Machine van Valve 'dead on arrival' door de instapprijs boven de duizend euro (en dollar). Het basismodel van de kleine game-pc kost 1039 euro (1049 dollar in de VS). De aanhoudende geheugenchipcrisis, veroorzaakt door de AI-hype, krijgt de schuld. Maar dat is niet de enige factor die meespeelt en eigenlijk is de relatief hoge prijs voor Valves gamingcomputer niet zo gek.
Veel youtubers en reviewers noemen de Steam Machine van Valve 'dead on arrival' door de instapprijs boven de duizend euro (en dollar). Het basismodel van de kleine game-pc kost 1039 euro (1049 dollar in de VS). De aanhoudende geheugenchipcrisis, veroorzaakt door de AI-hype, krijgt de schuld. Maar dat is niet de enige factor die meespeelt en eigenlijk is de relatief hoge prijs voor Valves gamingcomputer niet zo gek.Een nieuw hardwareproduct ontwikkelen en uitbrengen kost tijd, veel tijd. Terwijl een bedrijf daarmee bezig is, kan de markt flink veranderen. Dit geldt aan de ene kant voor de markt waar het nieuwe product heen gaat: de klanten die het kunnen kopen. Dit geldt aan de andere kant ook voor de markt waar het nieuwe product vandaan komt: de componenten waarvan het is gemaakt. Beide kanten kunnen tijdens de ontwikkeltijd nogal veranderen.
De hele ontwikkelcyclus van de Steam Machine nam ongeveer vierenhalf jaar in beslag. De fase van prototypes duurde zo'n drie jaar, vertelt Valve-engineer Pierre-Loup Griffais aan Norman Chan van YouTube-kanaal Tested. Daarbij zette Valve zelf pc's in elkaar en zocht het naar de juiste configuratie voor het gewenste gameprestatieniveau. Na die eerste fase maakte Valve de game-pc kleiner en werkte het anderhalf jaar aan het product dat nu op de markt komt. Tussendoor brak de wereldwijde geheugencrisis uit.
De wereldwijde tekorten aan geheugenchips zorgen al maanden voor flink hogere prijzen, met verdere stijgingen in het vooruitzicht. Dit raakt vele laptops, smartphones, ssd's, geheugenkits en meer hardware met ram erin. Deze apparaten zijn zelf duurder, krijgen minder geheugen of komen zelfs niet uit.
Ook de Steam Machine ontkomt niet aan de rampocalypse. Geruchten over een prijs rond de 800 euro (of dollar) deden vorig jaar al de ronde. Valve streefde zelf naar de 750 dollar, meldt IGN nu. Dat bedrag is gebaseerd op uitspraken van Valve-medewerkers die geen concrete prijzen noemden, maar wel spraken van prijsverhogingen vergelijkbaar met die voor de Steam Deck. Valves gaminghandheld werd eind mei meer dan 35 procent duurder. De bedragen die Valve rekent voor de twee verschillende uitvoeringen van de Steam Machine geven de harde realiteit van de huidige techwereld weer.
Toch doet de vanafprijs van 1039 euro voor de Steam Machine veel wenkbrauwen fronsen. Het apparaat lokte al vergelijkingen uit: met gamecomputers van pc-fabrikanten en met zelfbouwsystemen. Tweakers deed aan dat laatste mee met een how-to: zo bouw je een Steam Machine voor minder geld. Technisch gezien is de belofte 'voor minder geld' correct, want onze kloon komt iets onder het prijsniveau van Valves game-pc uit.
We rekenen dan alleen geen arbeidskosten mee voor de assemblage. Ook de tijd die het downloaden en installeren van Linux-distributie Bazzite kost, laten we buiten beschouwing. Pluspunt van Bazzite is dat Steam en drivers voor gamecontrollers automatisch meekomen met dat besturingssysteem. Voor sommige tweakers zijn deze activiteiten geen straf en wegen ze dus niet of minder zwaar mee in het kostenplaatje. Bovendien biedt Valve SteamOS nu ook aan voor gewone pc's, waarbij het zelfs werkt aan Linux-ondersteuning voor Nvidia-hardware.
De kloon die Tweakers eerder samenstelde, is wel iets groter dan de echte Steam Machine. Onze tweede voorbeeldbuild komt in de buurt van het kleine Valve-origineel, maar is een high-end configuratie. Deze machine is veel krachtiger dan het origineel van Valve, maar ook veel duurder, weten we nu.
Tot slot zijn er nog de factoren geluid en uiterlijk. De game-pc van Valve is opvallend stil, blijkt uit tests die verschillende reviewers al deden. Dankzij deze stilte, de kleine omvang en het makkelijk verwisselbare frontje krijgt de Steam Machine makkelijker een plek in de woonkamer. De techuitdrukking 'paf' speelt hier mee: partner acceptance factor. Dit is de mate waarin de niet-techgerichte partner van een gamer of tweaker een stuk hardware wel of niet goedkeurt voor in de woonkamer.
In tegenstelling tot game-pc's staan gameconsoles al jaren in woonkamers wereldwijd. De vergelijking met gamingsystemen van pc-fabrikanten en zelfbouw-pc's is misschien niet de juiste. Moeten we de Steam Machine dus vergelijken met een PlayStation, XBOX of Switch? Puur op prijs verliest nieuwkomer Valve het van deze concurrentie.
De krachtige, stille en compacte XBOX Series X is bijna de helft goedkoper dan de Steam Machine. De lichter uitgevoerde XBOX Series S vergroot de prijskloof met de game-pc van Valve. Alleen kan die zes jaar oude S-uitvoering niet gamen op 4k, wat de Steam Machine technisch gezien wel kan, maar niet standaard doet. 4k-gaming is dan wel met upscaling, wat puristen kunnen zien als 'valsspelen'.
De PlayStation 5 is net als de huidige XBOX-generatie zo'n zes jaar oud. De prijs van Sony's gameconsole ligt dicht bij die van Microsofts X-uitvoering. Maar is het niet eerlijker om de nieuw uitgekomen Steam Machine te vergelijken met de Pro-uitvoering van de PlayStation 5? Die krachtigere console kwam eind 2024 op de markt. De oorspronkelijke prijs van 800 euro ligt inmiddels iets hoger. Het prestatieniveau van de Steam Machine ligt echter dicht bij dat van de PlayStation 5.
De Nintendo Switch 2 presteert minder sterk dan de consoleconcurrentie. Daar staat tegenover dat de prijs lager ligt en dat de mobiele aard van de console hem eerder een concurrent maakt voor de Steam Deck van Valve.
Een belangrijk voordeel dat Valve heeft ten opzichte van de consoleconcurrentie is dat zijn doelgroep ook bestaat uit gamers die al een verzameling Steam-games hebben. Consolegamers die al 'aan boord zijn' van een ecosysteem naar keuze hebben dan al een PS5, XBOX of Switch 2 in huis. Nieuwkomers zullen in de regel ook games aanschaffen, wat voor de Steam Machine geen vereiste is. Aanschaf van alleen het systeem kan volstaan voor de consument. Bundels met populaire games of met exclusives zijn geen noodzaak voor de gamer.
De kwestie van exclusives is voor Valve ironisch genoeg ook een belangrijk nadeel. Een game die alleen op een bepaald platform te spelen is, kan kopers aantrekken. Consolemakers Microsoft en Sony verdienen ook aan de verkoop van games. Valve verdient ook aan de verkoop van games, maar de Steam Machine heeft geen exclusives. Alle games die daarop draaien, werken ook gewoon op willekeurige pc's met Windows of Linux. Zelfs als Half-Life 3 zou bestaan, is dat geen verkoopargument voor de Steam Machine.
Valve had het voordeel van exclusiviteit wel toen het begin deze eeuw zijn Steam-software uitbracht. Het langverwachte Half-Life 2, dat in 2004 na bijna een jaar vertraging uitkwam, vereiste dat gameplatform. Daarmee had Valve een gewilde exclusive voor zijn nieuwe softwareplatform, waardoor het aantal gebruikers flink groeide.
Kan de Steam-maker zijn nieuwe hardware dan niet subsidiëren? Voor consolemakers was dit in het verleden staande praktijk en het zou nu weer aan de orde zijn. Microsoft zou voor de XBOX niet genoeg geheugen hebben ingekocht voordat de rampocalypse toesloeg en zou daardoor honderden dollars verlies maken op elke verkochte XBOX. Ook het grote Sony lijdt onder de geheugencrisis en stelt de verkoopplannen voor de PS5 bij om zijn winst te beschermen.
Het bepaald niet armlastige Valve draaide vorig jaar met zo'n 350 werknemers een omzet van 17 miljard dollar. Dat komt neer op 50 miljoen dollar per werknemer. De nettowinst van het niet-beursgenoteerde bedrijf is naar schatting 2,5 tot 3 miljard dollar. De uitbater van het dominante pc-gamingplatform Steam kan de prijs van de Steam Machine kunstmatig drukken. Valve geeft echter geen consolekorting, wat het eind vorig jaar al bekendmaakte.
De aard van pc-gaming en de opzet van de Steam Machine staan dit in de weg. Aan de ene kant is er geen exclusiviteit mogelijk voor games. Aan de andere kant is de game-pc van Valve ook als gewone pc te gebruiken, wat het bedrijf bewust doet. Dit geeft gamers ook de vrijheid om andere gamestores te installeren en gebruiken, zoals die van Epic Games. Verder kunnen gebruikers ook een eigen besturingssysteem installeren. De verkoopprijs subsidiëren zou Valve een flinke verliespost opleveren, die het niet kan terugverdienen met de verkoop van games.
Valve heeft dus weinig manoeuvreerruimte voor de relatief hoge prijs van de Steam Machine. Bovendien komt de rampocalypse die iedereen in de techwereld raakt, bij Valve nog wat harder aan. Het bedrijf is namelijk niet alleen een nieuwkomer, maar ook een kleine speler. De maker van de Steam Machine is een nobody in de geheugenmarkt, stelt Gamers Nexus, net als G.Skill. Die laatste is een fabrikant van geheugenmodules die in vergelijking met Valve veel grotere volumes geheugenchips afneemt. Toch is ook dat bedrijf een kleine speler in de huidige geheugenmarkt.
Begin dit jaar voorspelde marktonderzoeker Omdia al dat pc-makers met een goede reputatie voorrang kunnen krijgen bij de inkoop van schaars geheugen. Valve verliest het niet alleen op omvang, maar mogelijk ook op reputatie. Het bedrijf is voor chipfabrikanten een onbekende factor: hoeveel afzet en regelmaat vertegenwoordigt deze nieuwkomer op de pc- en consolemarkt?
Dus staat Valve achteraan in de rij voor dure geheugenchips. Het moet aannemen wat het kan krijgen, vertelt Valve-engineer Pierre-Loup Griffais aan Gamers Nexus. Hij geeft aan dat Valve geen contracten heeft met geheugenleveranciers, maar dat het op maandelijkse basis een aanbod krijgt van prijs en hoeveelheid. De eis is dan simpelweg ja of nee zeggen. "En als we nee zeggen, dan praten ze nooit meer met ons."
Het uitstel van de Steam Machine van 'begin 2026' naar de inschrijving nu in juni kwam niet door de hoge prijzen voor geheugen, maar door de schaarste daaraan. En dan nog kan Valve nu minder Steam Machines maken dan het eigenlijk wil. Het bedrijf zoekt dus naar een balans tussen prijzen, beschikbaarheid en winstgevendheid. Elk commercieel bedrijf doet dit, maar de huidige tijden maken het bijzonder uitdagend.
Zelfs een gamingreus als Microsoft zoekt naar een zogeheten duurzaam verdienmodel. Ceo Satya Nadella van het XBOX-moederbedrijf gaf dit in juni aan toen hij vertelde dat youtubers en YouTube meer omzet uit XBOX-games halen dan Microsoft zelf. De XBOX-divisie lijkt af te stevenen op een flinke reorganisatie en zelfs een afsplitsing van de hele bedrijfstak zou mogelijk zijn.
Een exit is ook voor Valve nu met de Steam Machine niet geheel ondenkbaar. Sterker nog: dat deed het bedrijf al eerder. De oorspronkelijke Steam Machines die het begin 2014 onthulde, hadden geen lang leven. Het was in 2018 game over voor de SteamOS-machines die werden gemaakt door pc-leveranciers. Met de opgedane ervaring legde Valve wel de basis voor de Steam Deck, die handheld-pc-gaming en Linux-gaming flink vooruit hielp. Het is nog de vraag of de nieuwe Steam Machine doorstoomt of toch het spel verliest – en of het wellicht later nog een level-up krijgt in een andere vorm.
Redactie: Jasper Bakker • Eindredactie: Monique van den Boomen.
Source: Tweakers.net