Een vrachtschip is donderdag aangevallen toen het de Straat van Hormuz probeerde te passeren. De aanval lijkt een poging van Iran om de controle over de zeestraat te versterken en schepen te dwingen zich te houden aan de Iraanse vaarroutes.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Hoewel Iran de aanval niet officieel heeft opgeëist, zou Teheran er wel achter zitten, aldus anonieme Amerikaanse bronnen en een Iraanse functionaris in The New York Times. Kort voor de aanval had Iran schepen gewaarschuwd geen routes te varen die Teheran niet goedkeurt.
Met de aanval komen de afspraken over vrije doorvaart door de Straat van Hormuz, onderdeel van het akkoord tussen Washington en Teheran, direct onder druk te staan.
Het getroffen schip voer onder Singaporese vlag en werd volgens anonieme Amerikaanse functionarissen geraakt door een Iraanse drone. Dat gebeurde voor de kust van Oman. Langs die kust loopt een alternatieve vaarroute die de Verenigde Staten sinds de blokkade gebruiken om schepen buiten Iraanse wateren door de Straat te begeleiden.
Het varen door die alternatieve route heeft tot woede geleid bij Iran, aldus een anonieme Iraanse functionaris tegenover The New York Times. Volgens hem ondermijnt de route Irans greep op de waterweg, en daarom zou Teheran hebben besloten om aan te vallen.
Oman bevindt zich volgens de Iraanse functionaris in een moeilijke positie. Het land werkt samen met Iran aan een beheersysteem voor de zeestraat, waarbij beide landen onder andere 'servicekosten' voor schepen willen instellen, maar staat tegelijkertijd onder druk van de Verenigde Staten om de waterweg volledig vrij te geven.
De Iraanse functionaris benadrukt daarbij dat Iran geen inmenging van buitenaf tolereert: zonder Iraanse medewerking zou Oman geen veiligheidsgaranties kunnen bieden aan schepen.
Voorafgaand aan de aanval had de Revolutionaire Garde al gewaarschuwd dat alle schepen hun route moeten afstemmen met de Iraanse marine en geen alternatieve routes mogen nemen. Na de aanval herhaalden de Iraanse autoriteiten donderdag op X dat ‘de gevolgen van varen via niet-goedgekeurde routes volledig voor rekening komen van de eigenaar, exploitant en kapitein.’ Het is niet bekend of er bij de aanval slachtoffers zijn gevallen.
Het is niet duidelijk of andere schepen hun vaarschema’s hebben aangepast na de recente aanval. De scheepvaart in de Straat van Hormuz leek voorzichtig te herstellen sinds het vredesakkoord van vorige week. Woensdag passeerden zeventig schepen de waterweg, waaronder 29 tankers, het hoogste aantal sinds begin maart, aldus maritiem onderzoeksbureau Kpler. Voor de oorlog voeren dagelijks gemiddeld zo’n 130 schepen door de zeestraat.
Uit maritieme gegevens van het Nieuw-Zeelandse Starboard Maritime Intelligence blijkt dat enkele tientallen schepen het afgelopen etmaal de doorvaart door de Straat van Hormuz aandurfden. Ook het Nederlandse schip Jubo Kinetica heeft de Perzische Golf verlaten. Omdat sommige schepen hun locatiegegevens uitzetten, is een exact aantal nog niet vast te stellen.
Na de aanval schortte de scheepvaartorganisatie van de Verenigde Naties uit veiligheidsoverwegingen de evacuatie van zeelieden op van honderden schepen die al maanden in de Perzische Golf vastzitten. De olieprijzen stegen daarop direct met zo’n vier procent, maar zijn inmiddels weer gedaald met ongeveer twee procent.
In de vredesovereenkomst beloven de VS en Iran zich ten minste zestig dagen in te spannen voor ‘veilige doorvaart van commerciële schepen zonder tolheffingen’. Maar over hoe de scheepvaart door de straat precies beheerd wordt, laat de deal dus veel ruimte voor interpretatie. De aanval suggereert dat Iran die veiligheid koppelt aan naleving van door Teheran aangewezen vaarroutes.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant