De brandweer is druk met het bestrijden van een brand in Bleiswijk. Tijdens de bluswerkzaamheden is het 32 graden.
Vakbond FNV roept de politiek vrijdag op om duidelijkere regels te maken „voor alle werkenden in extreme hitte”. „Hitte is geen ongemak maar een serieus arbeidsrisico, daar horen duidelijk grenzen bij”, stelt FNV-vicevoorzitter Nine Kooiman in een verklaring. Hoe gaan beroepen in uniform om met de uitzonderlijke hitte?
Voorraden met isotone poeders die de vochtopname versnellen, dunnere T-shirts in plaats van dikke polo’s, de politie heeft „op het intranet” een heel hitteprotocol klaarstaan voor zijn werknemers, vertelt een woordvoerder. „En uit eigen ervaring weet ik, dat T-shirt scheelt al heel veel.” Het steekwerende vest en de bewapening moeten nog worden gedragen, „verder blijft alles hetzelfde”.
„Collega’s moeten onder extreem hoge temperaturen in de frontlinie aanwezig zijn”, zegt de woordvoerder. „Daarom hebben we een hele Q&A voor hen samengesteld, waarin tips staan zoals het drinken van genoeg water en dat het belangrijk is om op elkaar te letten.”
Over het algemeen is het „niet zo’n issue in de zorg”, zegt de woordvoerder van NU’91, een vakbond voor zorgprofessionals. „In ziekenhuizen hebben ze gelukkig goede airco. Daar loopt men wel in uniform en dat is natuurlijk in normale omstandigheden al afzien. Dat wordt nu alleen maar erger. Alles wat je aanhebt is natuurlijk te veel op dit moment. Daar moeten dan extra pauzes ingelast worden, maar we horen daarover geen klachten.”
„In verpleeghuizen of de gehandicaptenzorg zijn er soms wel ruimtes die minder goed gekoeld zijn. Maar daar draagt personeel vaak eigen kleding. Daar proberen we dan wel met mobiele apparatuur te koelen, zodat de situatie ook veilig blijft voor de cliënten die daar verblijven. Dat is voor de zorgprofessionals de grootste extra zorg nu.”
„Je kunt moeilijk zeggen: doe maar een korte broek aan als je een brand ingaat”, zegt de voorzitter van de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers. In het „dagelijks kostuum” mag wel een extra knoopje los, maar natuurlijk niet als „het serieus wordt”.
Wel houden ze bij de brandweer extra rekening met de kans op oververhitting. „Brandweerwagens zijn tegenwoordig voorzien van een koelkast met water. Die wordt goed leeggedronken. Maar dat je vandaag liever geen grote brand hebt, dat moge duidelijk zijn. Realistische trainingen met branden doen ze op dagen als deze bijvoorbeeld ook niet. Dat is nu natuurlijk helemaal niet te doen.”
De brandweer doet daarom zo veel mogelijk in de „interventiekleding”, zegt ook brandweerman en vakbondsvertegenwoordiger van CNV Martijn Blok. „Zodat je niet altijd dat hele bluspak aan hoeft te doen, want je trekt als het ware een hele schapenvacht over je heen. Het is altijd al pittig, maar met deze temperaturen natuurlijk al helemaal. Als je een brandende woning binnengaat, is dat natuurlijk sowieso heet. Als je dan buiten komt, hoop je wel te kunnen afkoelen. Dat is nu het grote probleem.”
De brandweer schaalt daarom wat eerder op, zodat ze elkaar sneller kunnen aflossen om af te koelen. Ook de brandweermensen drinken isotone drankjes. Bij de brandweer slaan ze de sportmomenten even over. „En waar het kan, zullen we oefeningen nu ook even laten. Dat is allemaal arbeid die je kan opsparen voor daadwerkelijke inzet. Want als het erop aankomt, moeten we wel klaarstaan.”
„Op uitzending in Irak zul je je ook moeten aanpassen”, zegt de voorzitter van de Vakbond voor Burger en Militair defensiepersoneel (VBM). Dan worden operaties bijvoorbeeld ’s nachts, in plaats van overdag gedaan. Maar er moet wel worden gedoseerd. „Want een hitteberoerte kan dodelijk aflopen. We doen daarom veel oefeningen op lagere intensiteit en hebben ook zomerkleding.”
Omgaan met hitte is ook een trainingsdoel voor militairen, maar „we hebben helaas ook ervaring met hoe het fout kan gaan in de hitte”, zegt een Landmachtwoordvoerder. Daarom gooien ze een trainingsschema niet zomaar om, maar maken ze wel aanpassingen. „Je maakt bij oefeningen altijd een risicoanalyse, waarbij weer ook een rol speelt. Vorige week hadden we bijvoorbeeld een grote oefening in Duitsland, in de hitte. Toen hebben we besloten om het scherfwerende vest van 6 à 7 kilo af te doen. Dat doet dan niks af aan de tactische oefening, maar beperkt wel de risico’s.”
De Bond van Post Personeel krijgt niet veel klachten binnen, wél veel vragen. „Ze willen weten wat hun rechten zijn. Ook als mensen in de avond werken in plaats van overdag, blijft het nu warm. Zeker voor oudere bezorgers kan dat tot gevaarlijke situaties leiden. Sommigen lopen wel vijf uur op straat, soms nog wel langer”, zegt de woordvoerder van de bond.
„In september start het overleg rondom de grote cao, dan gaan we dit wel meenemen, nu het er naar uitziet dat dit geen uitzondering gaat zijn”, aldus de woordvoerder. „In de cao voor dakdekkers staan bijvoorbeeld ook afspraken over hitte”.
PostNL heeft sinds woensdag de werkzaamheden aangepast, met extra water, zonnebrand, rustmomenten en aangepaste werkzaamheden voor het personeel. In de provincies waar op vrijdag code rood geldt, worden er geen brievenbuspakjes en poststukken bezorgd. Er geldt een uitzondering voor medische post en rouwpost krijgt de prioriteit.
„Pakketjes worden wel bezorgd”, zegt de woordvoerder van PostNL, „mét aanvullende maatregelen”. Volgens hem moet het „verantwoord blijven”, met voldoende pauzes, drinkwater, en de mogelijkheid voor de bezorgers om zware pakketten later te bezorgen.
„De stropdassen mogen uit, de Arriva-polo mag aan,” zegt een woordvoerder van Arriva. Niet-noodzakelijke werkzaamheden worden uitgesteld, „de technische collega’s gaan alleen naar buiten als het nodig is voor de veiligheid of om een storing te verhelpen”.
Arriva heeft daarnaast de buurtbussen in de regio Limburg uit de dienstregeling gehaald. „In die bussen rijden vrijwilligers, vaak op leeftijd. Daar konden we niet van vragen om met deze temperaturen te blijven rijden. De andere regio’s houden we goed in de gaten.”
Een deel van het NS-personeel mag koelvesten dragen om de hitte te bestrijden. Volgens een woordvoerder van NS is dat niet het enige: het personeel mag bij de Kiosk ook gratis flesjes water halen. Ook bij de NS geldt dat waar het kan fysiek belastend werk wordt aangepast.
Zowel de NS als Arriva passen hun dienstregelingen aan vanwege de hoge temperaturen.