Verschillende landbouwministers gingen hem voor, maar slaagden er niet in de stikstofplannen over de eindstreep te krijgen. Lukt het D66-bewindsman Jaimi van Essen nu wel om de ingrijpende stikstofmaatregelen door de Eerste en Tweede Kamer te loodsen?
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Honderd zetels – zoveel moet Van Essen van premier Rob Jetten binnenhalen om de stikstofplannen over de politieke impasse heen te tillen die nu al zeven jaar duurt. Sinds de Raad van State-uitspraak in 2019, die de politiek ertoe dwong de stikstofuitstoot drastisch te verlagen, beten opeenvolgende kabinetten zich op het dossier stuk.
De nieuwe landbouwminister Van Essen probeert nu een doorbraak in het dossier te forceren. Met maatregelen voor de landbouwsector die pijn doen, maar ook met de belofte de boeren te hulp te schieten, hoopt de 34-jarige D66’er dat het hem wél lukt de natuur te herstellen en de vergunningverlening voor de bouw van huizen en het onderhoud van de infrastructuur weer op gang te brengen.
Dat het kabinet vlak voor de sluiting van het politieke jaar een omvangrijk pakket op tafel weet te leggen, is een welkome opsteker voor de ploeg en in het bijzonder premier Jetten. Zijn campagne stond in het teken van de belofte van grote doorbraken in dossiers die muurvast leken te zitten.
Maar resultaten laten op zich wachten, en uit een peiling van Ipsos I&O bleek onlangs dat het kabinet in de eerste honderd dagen regeren nog slechtere waarderingscijfers oogst dan Rutte IV en zelfs dan het kabinet-Schoof.
Veel zal dan ook afhangen van de steun die het minderheidskabinet bij de oppositie moet vergaren. Bij de rechterzijde van de Kamer hoeft Van Essen niet aan te kloppen. Op partijen als de PVV en FVD rekent dit kabinet niet, en de BBB zal de plannen aangrijpen om de boerenachterban opnieuw te mobiliseren en zo iets te doen aan de eigen electorale neergang.
Achter de schermen is te horen dat de coalitie haar geld vooral inzet op Progressief Nederland (Pro). De afgelopen weken hebben Van Essen en landbouwveteraan Laura Bromet veelvuldig contact gehad over de wensen en eisen van Pro.
De inzet bij de linkse fusiepartij is duidelijk: steun voor het pakket van 20 miljard euro is alleen mogelijk als er dit keer harde doelen komen om de stikstofuitstoot omlaag te krijgen, zodat de natuur echt kan herstellen. Pas dan kan de vergunningverlening weer op gang komen.
Of in dit pakket alle schakels de juiste kant op staan, laat Pro pas voor het debat van komende woensdag weten. Omdat tot op het laatste moment is onderhandeld over de Kamerbrief, wil de partij eerst goed onderzoeken of Van Essen de goede richting heeft gekozen.
Binnen de coalitie is te horen dat zij ervan uitgaan met Pro zaken te kunnen doen om de plannen politiek over de streep te trekken, ook als er kritiek op de voorstellen komt. Bij het CDA is te horen dat eventuele maatschappelijke kritiek, ook vanuit de boeren, er dit keer niet voor zal zorgen dat de partij gaat zwichten voor de druk.
‘De boze boeren hebben onze achterban verlaten, het gaat ons om de boeren die willen meedenken, om de jonge boeren die perspectief willen’, zegt een coalitiebron.
Met de steun van Pro alleen is het kabinet er nog niet. In de Eerste Kamer wordt daarom gekeken naar de ChristenUnie. De verwachting is dat de partij, die in vorige kabinetten twee landbouwministers leverde die een begin maakten met het stikstofbeleid, ook bereid is mee te denken.
Honderd zetels levert het niet op. Een meerderheid in Eerste en Tweede Kamer komt wel in zicht.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant