Boerenorganisaties reageren overwegend negatief op de stikstofplannen van het kabinet. LTO noemt de maatregelen ‘pijnlijk’, ‘onbegrijpelijk’ en ‘disproportioneel’. BBB steunt boerenprotesten die zich volgens de partij ‘ongetwijfeld zullen ontketenen’.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Eerdere pogingen om het stikstofprobleem op te lossen, strandden telkens op verzet vanuit de landbouwsector. In 2019 en 2022 leidden boerenprotesten – op het Malieveld, op snelwegen, bij provinciehuizen en elders – tot het afzwakken of intrekken van maatregelen. Afgaande op de eerste reacties, is ook ditmaal de weerstand onder boeren groot.
Ger Koopmans, voorzitter van brancheorganisatie LTO, spreekt in een eerste reactie van ‘pijnlijke maatregelen waarvan volstrekt onduidelijk is hoe ze aansluiten en optellen tot de doelen die gehaald moeten worden’. De zones rond natuurgebieden en de grondgebondenheidsnorm, die een maximumaantal koeien per hectare vastlegt, noemt hij ‘onbegrijpelijk en disproportioneel’.
De boerenorganisaties zijn bij de vormgeving van de plannen niet betrokken. ‘Het land is klaar met wachten, mensen zijn stikstofmoe, er moet gewoon wat gebeuren’, zei minister van Landbouw Jaimi van Essen daarover vrijdag bij de presentatie van de plannen.
LTO en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) zijn wel op de hoogte gehouden en konden voor hen belangrijke punten aanstippen. ‘Ik ben heel benieuwd hoe deze twee partijen vandaag gaan reageren’, aldus Van Essen.
De reactie van LTO is overwegend kritisch, maar de brancheorganisatie ziet ook lichtpuntjes, zoals het ophogen van de rekenkundige ondergrens, het lostrekken van vergunningverlening en de bescherming van zogeheten PAS-melders, boeren die buiten hun schuld zonder vergunning zitten. Voorzitter Koopmans benadrukt vooral dat boeren ook in staat moeten worden gesteld de maatregelen te nemen die nodig zijn. ‘Niemand is gehouden aan het onmogelijke.’
Het NAJK legt in zijn reactie positievere accenten. De jonge boeren zien de brief als de ‘eerste stap richting vergunningverlening’ en zien veel van hun eigen bijdragen erin terug. Maatregelen zoals grondgebondenheid en zonering komen ‘hard binnen’ en ‘leggen een zeer zware last op de schouders van jonge boeren en tuinders’. Ook missen de jonge boeren ‘concreet handelingsperspectief’ voor bedrijven rond natuurgebieden.
Al voor de kabinetsplannen vrijdag gepubliceerd werden, noemde de BoerBurgerBeweging die ‘een frontale aanval op de Nederlandse landbouw’. De bufferzones rond natuurgebieden en grondgebondenheid ‘betekenen voor vele duizenden boerenbedrijven de nekslag’, aldus de partij. ‘Boeren hebben de trekkers al gestart en BBB steunt de boerenprotesten die zich ongetwijfeld zullen ontketenen.’
Meer radicale organisaties als Agractie en Farmers Defence Force (FDF) zijn door het kabinet helemaal niet bij de planvorming betrokken. Binnen het kabinet leefde het idee dat deze toch niet zouden instemmen met de voorstellen die op tafel lagen.
Natuurorganisaties reageren positiever. Greenpeace, dat vorig jaar in een belangrijke stikstofrechtszaak gelijk kreeg en daarmee de druk op de politiek verhoogde, is ‘opgelucht dat er na jaren van stilstand eindelijk weer beweging komt in het stikstofdossier’. In de uitwerking en het tempo van maatregelen ziet de organisatie een ‘politiek compromis’: de doelen voor 2030 worden achteruit geschoven naar 2035.
Volgens MOB, de milieuorganisatie die talloze stikstofrechtszaken voerde en won, zet het kabinet stappen in de goede richting. ‘Maar de uitgewerkte voorstellen zijn niet ingrijpend en daadkrachtig genoeg. Zo komt Nederland voorlopig niet van het stikstofslot af.’ De hogere rekenkundige ondergrens zal MOB ‘met alle kennis en capaciteit die het heeft bestrijden’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant