Turkije was na een afwezigheid van 24 jaar weer terug op het WK voetbal. President Recep Tayyip Erdogan probeerde mee te liften op het enthousiasme rond die deelname. Hij maakte van voetbal politiek, maar het nationale elftal was na twee wedstrijden al uitgeschakeld.
Het zou in Nederland ondenkbaar zijn dat de KNVB in de aanloop naar een toernooi een promofilmpje van D66 online zet, waarin beelden van partijleider Rob Jetten afgewisseld worden met shots van Oranjefans, goals, het Nederlandse leger en de Deltawerken.
Hoe anders is dat in Turkije, waar de Turkse voetbalbond TFF begin deze maand aan de haal ging met een campagnefilmpje van president Erdogan en zijn AKP.
In de voetbalvideo wordt onderstreept dat Turkije zijn eigen gevechtsvliegtuigen, drones, tanks en raketten produceert, fraaie bruggen en snelwegen aanlegt én met TOGG inmiddels zijn eigen elektrische automerk heeft. En dat alles onder aanvoering en toeziend oog van Erdogan, die meerdere keren voorbij komt in de video.
De video was een "geschenk aan de natie" en gemaakt om het nationale elftal uit te zwaaien en succes te wensen. Maar bovenal was het filmpje bedoeld om de nationale trots aan te zwengelen.
Voor de gelegenheid was tekst van een oud volksliedje aangepast, met zinnen als "Jullie zijn tegen ons, maar wij zijn Turkije" en "Laat je kracht aan de wereld zien". Met andere woorden: het nationale elftal en daarmee Turkije tegen de rest van de wereld.
En waarom ook niet? Want in de belevingswereld van de AKP en hun kiezers is Turkije onder Erdogan op veel vlakken opgeklommen tot een speler van formaat die zich kan meten met de besten.
Met het promotiefilmpje wordt voetbal politiek gemaakt, klagen veel Turken in de reacties onder de video op X. "Met name voor jongeren voelt het alsof het nationale elftal is gekaapt door Erdogan en zijn AKP", zegt Selim Koru, analist bij de Economic Policy Research Foundation of Turkey en fellow bij het Foreign Policy Research Institute.
"Met de video laten Erdogan en de AKP zien dat het 'Nieuwe Turkije' dat zij voor ogen hadden nu realiteit is geworden", gaat Koru verder. Het 'Nieuwe Turkije' is een term die de president gebruikt voor het land zoals het is gevormd tijdens zijn regeerperiode. Daarin staan Erdogan, de defensie-industrie, nationale trots en religie centraal.
Het formele startschot voor het 'Nieuwe Turkije' klonk in 2023, toen het land zijn eeuwfeest vierde. De lopende eeuw moet namelijk de 'Eeuw van Turkije' worden, zo is de gedachte.
Volgens de lezing van Erdogan en de zijnen liep Turkije tijdens de vorige eeuw nog te veel aan de leiband van het Westen en was er een geforceerde scheiding tussen moskee en staat. Hierdoor kon Turkije 'zichzelf' niet zijn en dus ook niet zijn volle potentieel benutten.
Die situatie is wat de president betreft nu grotendeels rechtgezet, waardoor niets het succes van Turkije in de weg kan staan. Blijkbaar is de enige uitzondering de doelman van Paraguay. Die bleek vorige week zaterdag een sta-in-de-weg voor Turkije, dat niet tot scoren kwam en met 1-0 verloor. Daarmee was het team al na twee wedstrijden uitgeschakeld.
De promotievideo heeft een bittere nasmaak, en niet alleen vanwege de teleurstellende prestaties van het nationale elftal. "Voor degenen die Erdogan en zijn AKP niet steunen, voelt het filmpje als een middelvinger", zegt Koru. "Als je niet achter Erdogan en zijn koers staat, dan doe je niet mee".
Tegenstanders van Erdogan zien namelijk een heel ander Turkije: een waarin de kloof tussen de visie van de president en de dagelijkse realiteit van de Turken steeds groter wordt.
Cijfers van de Turkse centrale bank en statistiekbureau TUÏK laten zien dat de economische groei in Turkije de afgelopen jaren is afgevlakt. Van de groei die er nog is, kan de bevolking letterlijk en figuurlijk niks kopen. Zo is de inflatie momenteel bijna 33 procent en zeer hardnekkig. De waarde van de Turkse lira ten opzichte van de euro is in vijf jaar met ruim 80 procent gedaald.
De gewone Turk maakt zich zorgen over de prijs van boodschappen. In het jaarverslag 2025 meldt TUÏK dat 87 procent van de Turkse kinderen niet dagelijks vlees of vis eet.
Een schrale troost is dat het nationale elftal van Turkije het WK verlaat met een zege op zak. Donderdagavond werd lokale tijd van gastland Verenigde Staten gewonnen door een goal in de allerlaatste minuut van de extra tijd: 3-2.
De video in kwestie is hier te zien.
Source: Nu.nl algemeen