Het kabinet heeft vrijdag zijn langverwachte stikstofpakket gepresenteerd. Landbouwminister Jaimi van Essen wil rond honderd kwetsbare Natura 2000-gebieden bufferzones instellen om de stikstofuitstoot drastisch terug te dringen en Nederland eindelijk van het stikstofslot te halen. Duizenden boerenbedrijven worden direct geraakt.
Twee soorten bufferzones rond kwetsbare natuur
Rond vijftien grote natuurgebieden, waaronder de Veluwe en de Peel, komt een bufferzone van één kilometer breed. Bij 85 andere gebieden geldt een zone van 500 meter. Boerenbedrijven die binnen zo'n zone liggen, krijgen tot 1 januari 2028 de tijd om samen met andere boeren in het gebied een eigen plan te maken. Lukt dat niet, dan gaat het Rijk op bedrijfsniveau maatregelen nemen.
Volgens berekeningen van het FD worden minimaal 3.400 boerenbedrijven geraakt door de bufferzones. Zij krijgen te maken met strengere regels, of moeten verhuizen of stoppen.
Stikstofuitstoot omlaag: minder koeien en schonere industrie
De meest opvallende maatregel is de norm van maximaal 2,6 koeien per hectare grasland. In 2025 hielden melkveehouders gemiddeld 2,25 koeien per hectare, maar in provincies als Noord-Brabant, Flevoland, Zeeland en Limburg lag dat gemiddelde een stuk hoger. Boeren in het zuiden en oosten van het land worden daardoor het hardst getroffen.
De gehele landbouwsector moet in 2030 zijn stikstofuitstoot met 25 procent hebben teruggebracht ten opzichte van 2019. Rond de Natura 2000-gebieden geldt bovendien een extra reductie van 20 procent. De stikstofuitstoot van industrie en vervoer moet in 2035 gehalveerd zijn. Daarvoor trekt het kabinet eenmalig 250 miljoen euro uit, onder andere voor schoner bouwmaterieel en maatregelen in de scheepvaart en industrie.
Minister Van Essen belooft dat er geen boerenbedrijven gedwongen worden uitgekocht. Ook de zogeheten PAS-melders — boeren die buiten hun eigen schuld geen vergunning hebben — wil hij ontzien.
Stikstofslot en vergunningverlening
De plannen moeten een einde maken aan jaren van stilstand in bouw en ontwikkeling. Bijna iedere bouwactiviteit vereist nu een natuurvergunning, omdat zelfs minimale stikstofuitstoot al de toch al overbelaste natuur extra belast. Het kabinet wil de rekenkundige ondergrens verhogen naar 0,5 mol stikstof per hectare. Projecten die onder die grens blijven, hoeven dan geen natuurvergunning meer aan te vragen. Nu ligt die grens nog op vrijwel nul, waardoor ook heel kleine bouwprojecten een vergunning nodig hebben.
Aparte aanpak voor de Veluwe
Voor de Veluwe geldt een bijzondere situatie. De provincie Gelderland heeft een eigen aanpak opgesteld. Vorige week lanceerden 21 gemeenten op en rond de Veluwe, de provincie, waterschappen en het Rijk samen het zogenoemde Aanpak Veluwe-plan. Daarmee dwingt de provincie in een veel groter gebied rond het natuurgebied een forse reductie af.
Oppositiepartij JA21 laat weten het pakket goed te bestuderen. De verhoging van de rekenkundige ondergrens noemt partijleider Joost Eerdmans een goede stap, maar hij vraagt zich af waarom die grens niet naar 1 mol kan, zoals boerenorganisatie LTO bepleit. Of het pakket de impasse echt doorbreekt, moet de komende jaren blijken: het kabinet bekijkt in 2027 en 2028 of de landbouw op koers ligt.
Boer strooit mest uit over zijn land (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage